"Giảm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, tiết kiệm nước và tận dụng phụ phẩm đang mở hướng canh tác lúa thân thiện hơn với môi trường” là khẳng định của các đại biểu tại hội nghị tổng kết Mô hình canh tác lúa hiệu quả cao - xanh và bền vững diễn ra ngày 16/10 tại tỉnh Ninh Bình. 

# Với quy mô 2,2 ha sử dụng giống lúa LP5, sau 3 tháng triển khai trong vụ Mùa 2026 tại xã Nghĩa Sơn, tỉnh Ninh Bình, mô hình canh tác lúa hiệu quả cao - xanh và bền vững do Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình, công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Xanh Việt Nam cùng các đối tác triển khai cho thấy: phương pháp sạ hàng kết hợp vùi phân giúp giảm chi phí phí gieo cấy từ hơn 5 triệu xuống còn 1,67 triệu đồng/ha; giảm chi phí phân bón từ 9,7 triệu xuống còn 5,7 triệu đồng/ha; lợi nhuận ròng từ trồng lúa tăng trên 5 triệu đồng/ha…

Chia sẻ về kết quả của mô hình, ông Nguyễn Quang Trường, Tổng giám đốc công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Xanh Việt Nam cho rằng, chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh đòi hỏi sự đổi mới đồng bộ từ công nghệ, tổ chức sản xuất đến liên kết thị trường: "Sản phẩm lúa gạo từ mô hình đem lại hiệu quả cao cho bà con nông dân, được truy xuất nguồn gốc xuất xứ. Đây là cơ sở để xây dựng các vùng chuyên canh sản xuất bền vững, giúp tăng thu nhập cho bà con. Sau khi thu hoạch sẽ tập trung xây dựng thương hiệu, phát triển bền vững mô hình lúa xanh này để nhân rộng trong thời gian tới"

Theo ông Nguyễn Sinh Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình, không chỉ là giải pháp kỹ thuật hiệu quả hay không mà còn là khả năng phù hợp với điều kiện sản xuất của địa phương và tổ chức nhân rộng trong thực tế. Mô hình tại xã Nghĩa Sơn cung cấp thêm dữ liệu và kinh nghiệm để ngành nông nghiệp Ninh Bình xem xét những giải pháp giảm phụ thuộc vào lao động, nâng cao hiệu quả sử dụng vật tư và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn, ông Nguyễn Sinh Tiến cho biết: "Ngành nông nghiệp Ninh Bình cũng đã triển khai một số mô hình canh tác lúa chất lượng cao, giảm phát thải, trong đó có mô hình tại xã Nghĩa Sơn với sự hỗ trợ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Chúng tôi đánh giá rất cao các giải pháp này, đặc biệt là mục tiêu hướng tới việc giảm chi phí, tăng năng suất, nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân và bảo vệ môi trường".

Nhận định việc nhân rộng mô hình thời gian tới ở miền Bắc, ông Nguyễn Văn Hùng chuyên gia khoa học cao cấp, Viện Nghiên cứu Lúa gạo quốc tế cho biết, giá trị sáng tạo khoa học của mô hình nằm ở việc tạo ra giải pháp đồng bộ thay đổi hệ thống canh tác thích ứng với điều kiện sinh thái và tập quán canh tác của nông dân ở khu vực Đồng bằng sông Hồng. Việc thu thập dữ liệu, theo dõi ngay trên đồng ruộng cho phép Viện đánh giá hiệu quả sử dụng vật tư nông nghiệp đầu vào, sinh trưởng cây lúa và khả năng vận hành của các giải pháp trong điều kiện sản xuất thực tế. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện các thông số kỹ thuật trước khi áp dụng mô hình ở quy mô lớn hơn trong thời gian tới./.

Minh Long