“Rừng và Phát triển Kinh tế bền vững

Chủ đề Ngày Quốc tế về Rừng toàn cầu của năm nay: “Rừng và Phát triển Kinh tế bền vững (Forests and Economies)” – nhấn mạnh vai trò quan trọng của rừng trong thúc đẩy sự thịnh vượng, duy trì, điều tiết nguồn nước, bảo vệ đất, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và xây dựng các nền kinh tế có khả năng chống chịu khí hậu.

FAO nhấn mạnh rằng, rừng đóng góp hàng nghìn tỷ đô la cho nền kinh tế toàn cầu thông qua các dịch vụ hệ sinh thái và nguồn nguyên liệu tái tạo; hơn một nửa GDP của thế giới phụ thuộc trực tiếp vào thiên nhiên, bao gồm cả rừng. Tuy nhiên, hiện nay rừng vẫn chưa được đánh giá đúng mức trong các quyết định kinh tế toàn cầu; nguồn đầu tư cho bảo vệ và phục hồi rừng vẫn còn hạn chế, chưa tương xứng so với tiềm năng thực sự của chúng. Vì vậy, sự kiện Ngày Quốc tế về Rừng của Việt Nam năm nay vừa là lời kêu gọi hành động, vừa là minh chứng cho những khả năng Việt Nam có thể phát huy trong tương lai.

 Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam, ông Vinod Ahuja  nhận định: “Rừng của Việt Nam không chỉ là một kho báu thiên nhiên; rừng còn là động lực mạnh mẽ cho các cơ hội kinh tế và sinh kế vùng nông thôn. Đầu tư cho rừng đồng nghĩa với đầu tư cho an ninh nguồn nước, khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và tăng trưởng bền vững cho hàng triệu người. Những sự kiện như thế này nhắc chúng ta rằng việc bảo vệ rừng và củng cố các nền kinh tế dựa vào rừng phải luôn song hành nếu chúng ta muốn xây dựng một tương lai thịnh vượng và bền vững.”

25 triệu người dân Việt Nam hưởng lợi từ rừng

Việt Nam là một trong những quốc gia dẫn đầu khu vực châu Á về nỗ lực phục hồi rừng và quản lý rừng bền vững. Rừng đóng góp trực tiếp cho nông nghiệp, du lịch, năng lượng, an ninh nguồn nước, đa dạng sinh học, phòng chống thiên tai và cải thiện sinh kế vùng nông thôn. Từ dược liệu, lâm sản ngoài gỗ đến du lịch sinh thái, dịch vụ môi trường rừng và các chuỗi giá trị xanh, rừng đang giúp thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Với diện tích 14,87 triệu ha, rừng Việt Nam không chỉ thực hiện tốt chức năng bảo vệ môi trường sinh thái, môi trường sống của cộng đồng, ứng phó với biến đổi khí hậu, mà còn thực hiện chức năng quan trọng về an sinh xã hội và phát triển kinh tế. Thống kê cho thấy, tốc độ tăng giá trị gia tăng toàn ngành lâm nghiệp trong giai đoạn 2021 – 2025 đạt khoảng 5% trong khi vẫn duy trì được tỷ lệ che phủ rừng ở mức 42,03%.

Ngành lâm nghiệp Việt Nam đã góp phần làm thay đổi cơ cấu kinh tế ở miền núi thông qua các chương trình, dự án lâm nghiệp, hình thành các vùng nguyên liệu phục vụ cho ngành công nghiệp chế biến gỗ và lâm sản. Phát triển lâm nghiệp cũng góp phần quan trọng thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển như: thủy điện, du lịch sinh thái, nuôi trồng thủy sản, dược liệu, dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon,… từ đó góp phần tạo việc làm, cải thiện sinh kế, tăng thu nhập, xóa đói, giảm nghèo, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa nơi có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn, đóng góp chung vào thành tựu xóa đói, giảm nghèo của Việt Nam.

Đến nay, ước tính có khoảng 25 triệu người, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số đang sống trong và gần rừng hàng ngày thực hiện hoạt động hưởng lợi trực tiếp hoặc gián tiếp từ rừng. Ngoài ra, hoạt động lâm nghiệp còn được thực hiện tại các khu công nghiệp và các làng nghề sử dụng nguyên liệu từ rừng để chế biến lâm sản. Những kết quả này cho thấy ngành lâm nghiệp không những có đóng góp vào GDP hay GVA (tổng giá trị gia tăng) mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp đầu vào cho các ngành kinh tế khác phát triển.

Ông Trần Quang Bảo, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chia sẻ: “Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn về môi trường và kinh tế, vai trò của rừng càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững không chỉ là yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam mà còn thể hiện các cam kết, nỗ lực của Việt Nam đóng góp cùng cộng đồng quốc tế để thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu. Bảo vệ rừng không phải là trách nhiệm của riêng một quốc gia hay một ngành, mà là nỗ lực chung của Chính phủ, cộng đồng quốc tế, doanh nghiệp và người dân. Vì thế, chúng ta hãy cùng hành động vì một tương lai xanh và bền vững cho các thế hệ mai sau.”

Hai ngày trải nghiệm rừng và đối thoại bàn trònSự kiện hưởng ứng ngày Quốc tế về Rừng được tổ chức tại Vườn quốc gia Cúc Phương – Vườn Quốc gia đầu tiên của Việt Nam, là sự kết hợp đặc biệt giữa trải nghiệm rừng với giao lưu văn hóa và đối thoại chính sách. Đại biểu gồm lãnh đạo cơ quan quản lý nhà nước, đối tác phát triển, thanh niên, nhà khoa học, cộng đồng dân tộc và doanh nghiệp cùng khám phá mối liên kết sâu sắc giữa rừng, kinh tế và hạnh phúc con người và truyền đi thông điệp “Rừng bền vững – Nước an lành – Sinh kế vững vàng – Tương lai hạnh phúc”.

Chương trình trải nghiệm thiên nhiên “Rừng và Hạnh phúc”: các địa biểu thăm quan khu trưng bày “Rừng và Cuộc sống", Tắm rừng (shinrin-yoku), đi bộ kết nối và trải nghiệm thiên nhiên, giúp đại biểu kết nối với rừng bằng cảm xúc và giác quan. Giao lưu văn hóa với cộng đồng người Mường bản địa, tái hiện mối quan hệ văn hóa – tinh thần giữa con người và rừng.

Cùng với đó là tọa đàm “Giá trị kinh tế & Sinh kế từ Rừng” với sự tham gia của đại diện: Lãnh đạo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Đại diện FAO, Đối tác phát triển, Đại diện thanh niên khởi nghiệp xanh, Đại diện cộng đồng người Mường bản địa và Doanh nghiệp đầu tư vào mô hình kinh tế xanh, dựa vào thiên nhiê. Và  hoạt động viết và gắn thẻ trên “Cây Cam Kết”, sau đó cùng trồng cây tượng trưng cho trách nhiệm chung bảo vệ tương lai rừng Việt Nam.

Đầu tư vào rừng chính là đầu tư cho tương lai của con người

FAO nhấn mạnh rằng, để đạt được các mục tiêu khí hậu và đa dạng sinh học toàn cầu, rừng cần được đặt vào trung tâm trong các chiến lược, quy hoạch và chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Các sản phẩm từ rừng như gỗ, tre, mây, nhựa cây, thực phẩm, dược liệu là giải pháp tự nhiên cho nền kinh tế phát thải thấp; trong khi việc duy trì cảnh quan rừng giúp giảm chi phí khắc phục thiệt hại do thiên tai và duy trì an ninh nguồn nước – nền tảng cho sản xuất nông nghiệp và đô thị.

Lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế về Rừng 2026 một lần nữa khẳng định: “Đầu tư vào rừng chính là khoản đầu tư vào tương lai của con người, vào sự thịnh vượng của toàn xã hội và vào một hành tinh khỏe mạnh.”

                                                                                                                                                              Hương Lan VOV1