# Thực tiễn ứng phó bão lũ những năm qua cho thấy, một trong những "điểm nghẽn" lớn nhất khiến rủi ro thiên tai gia tăng chính là năng lực cảnh báo sớm tại cơ sở còn hạn chế; thông tin dự báo đôi khi chưa được tiếp cận kịp thời đối với người dân. Thay vì chỉ tập trung cứu trợ khẩn cấp hay khắc phục hậu quả sau khi thiên tai xảy ra, việc chủ động đầu tư cho công tác quan trắc, dự báo sớm và nâng cao năng lực tự bảo vệ của cộng đồng được coi là giải pháp căn cơ, bền vững. Đánh giá về ý nghĩa của sự chuyển hướng chiến lược này tại Lễ ký kết, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên nhấn mạnh: "Bộ Nông nghiệp và Môi trường ghi nhận và đánh giá rất cao sự đồng hành bền bỉ của Quỹ Thiện Tâm thuộc Tập đoàn Vingroup trong công tác hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai thời gian qua. Chương trình hợp tác này sẽ giúp các cơ quan chuyên môn nâng cấp công nghệ dự báo theo hướng hiện đại, chính xác; đồng thời nâng cao kỹ năng chủ động phòng ngừa của chính quyền địa phương và người dân, giảm thiểu đến mức thấp nhất những tổn thất về người và tài sản."

    Chương trình hợp tác giai đoạn 2026 – 2030 được thiết kế toàn diện, tập trung vào 3 hợp phần trọng tâm. Hợp phần thứ nhất tập trung vào phát triển công nghệ và giải pháp chuyển đổi số. Chương trình sẽ nâng cấp Hệ thống giám sát thiên tai Việt Nam (VNDMS), xây dựng hệ thống giám sát thiên tai cấp tỉnh (PDMS) kết nối Trung tâm điều hành thông minh IOC, đồng thời ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn trong dự báo khí tượng thủy văn. Đặc biệt, công nghệ mới sẽ hỗ trợ cảnh báo chi tiết nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt đến tận cấp xã, phường, thậm chí thí điểm khoanh vùng cảnh báo tới cấp thôn, bản. Hợp phần thứ hai tập trung trang bị hạ tầng kỹ thuật, thiết bị quan trắc tự động và hệ thống truyền nhận thông tin hiện đại phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành tác chiến từ Trung ương đến địa phương. Và hợp phần thứ ba lấy cộng đồng làm trung tâm. Chương trình sẽ đẩy mạnh tập huấn cho lực lượng xung kích cấp xã, hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng di động nhận cảnh báo, xây dựng bản đồ số sơ tán an toàn và tổ chức diễn tập ứng phó sát kịch bản thực tế. Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó cục trưởng Cục Quản lý đê điều và PCTT, Bộ NN&MT cho rằng: "Nội dung chương trình phối hợp dựa trên nội dung đề án phối hợp giữa Cục QLĐĐ và quỹ thiện tâm, triển khai ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng bí thư, chủ tịch nước từ bị động ứng phó sang quản trị rủi ro dựa vào cộng đồng”.

    Về kế hoạch thực hiện, trong giai đoạn 2026 – 2028, chương trình triển khai thí điểm tại 5 tỉnh, thành phố gồm: Tuyên Quang, Thái Nguyên, Hà Tĩnh, Đà Nẵng và Đắk Lắk với tổng kinh phí tài trợ từ Quỹ Thiện Tâm là 212 tỷ đồng. Giai đoạn 2029 – 2030, các mô hình chuẩn sẽ được tổng kết và nhân rộng ra toàn quốc. Chia sẻ về định hướng triển khai chương trình, ông Lý Minh Tuấn – Giám đốc Quỹ Thiện Tâm, Tập đoàn Vingroup khẳng định: "Chương trình hợp tác không chỉ là một dấu mốc trong hoạt động thiện nguyện mà là bước chuyển biến sâu sắc trong sứ mệnh phụng sự cộng đồng của Quỹ Thiện Tâm và Tập đoàn Vingroup. Toàn bộ chương trình sẽ được triển khai thực chất, lấy sự bình an và tính mạng của người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả bảo vệ cộng đồng làm thước đo tối thượng."

     Lễ ký kết giữa Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, Cục Khí tượng Thủy văn và Quỹ Thiện Tâm là mô hình hợp tác mẫu mực giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan khoa học và tổ chức xã hội. Đây không chỉ là bước đi cụ thể hóa tinh thần đổi mới quản trị rủi ro thiên tai, mà còn tạo nền tảng vững chắc để xây dựng một cộng đồng an toàn, chủ động thích ứng trước những thách thức của biến đổi khí hậu trong tương lai.