Từ một sản phẩm quen thuộc trong bữa ăn thường ngày của người dân vùng sông nước miền tây, cá thát lát đã được HTX Kỳ Như (xã Thạnh Hòa - TP Cần Thơ) nâng tầm thành một nông sản đặc sản xuất khẩu. Bà Nguyễn Kim Thùy - Giám đốc HTX Kỳ Như cho biết, đơn vị đã chuẩn hóa toàn bộ quy trình từ ao nuôi đến nhà máy chế biến sản phẩm đáp ứng tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Toàn bộ quy trình sản xuất đều tuân thủ tiêu chuẩn VietGAP, cũng như áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 22000:2018, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Đây là điều kiện quan trọng để sản phẩm của HTX vào được hệ thống siêu thị và ký được hợp đồng xuất khẩu. Bà Nguyễn Kim Thùy khẳng định, tinh thần tiên phong đổi mới sáng tạo, cũng như hiệu quả kinh tế của mô hình sản xuất là cơ sở để bà con nông dân tham gia hợp tác xã.

 "HTX mình là phải tiên phong làm để bà con thấy được hiệu quả, ví dụ mình áp dụng quy trình ISO, VietGAP thì nguyên liệu của bà con được bao tiêu với giá cao hơn thị trường. Hợp tác xã cũng hỗ trợ về kỹ thuật, thuốc và thức ăn thuỷ sản với giá tốt nhất để bà con yên tâm sản xuất" - bà Nguyễn Kim Thuỳ cho biết.

Hiệu quả sản xuất, kinh doanh nhờ tinh thần đổi mới sáng tạo đã giúp HTX Kỳ Như vinh dự được trao giải thưởng “HTX đổi mới sáng tạo” tại Đại hội toàn quốc Liên minh HTX Việt Nam lần thứ 7, nhiệm kỳ 2026 – 2031.

Thực tiễn sản xuất nông nghiệp hiện đại, người tiêu dùng ngày càng quan tâm nguồn gốc sản phẩm. Việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào sản xuất giúp tổ chức HTX xây dựng hệ thống dữ liệu vào hoạt quản lý chuỗi cung ứng. Đây được coi là hướng đi phù hợp với chủ trương đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia mà Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đã đề ra.

Thị trường và thị hiếu của người tiêu dùng đang thay đổi rất nhanh, tổ chức HTX không thể chỉ sản xuất dựa vào kinh nghiệm truyền thống, mà phải bắt nhịp bằng khoa học công nghệ, chuyển đổi số. HTX phải đổi mới quản trị, đổi mới công nghệ, đổi mới sản phẩm, đổi mới phương thức liên kết và đổi mới cách tiếp cận thị trường. Ông Nguyễn Văn Dương - Giám đốc HTX Dịch vụ Nông nghiệp Thiệu Hưng (xã Thiệu Hóa - tỉnh Thanh Hóa) cho rằng: "Phương thức sản xuất thông thường không đáp ứng nhu cầu về chất lượng nên chúng tôi phải đổi mới sáng tạo công nghệ sản xuất. Trong công nghệ sản xuất hoa quả chúng tôi là sử dụng công nghệ của Israel như tưới tự động, phun tự động và một số hệ thống cảm biến nhiệt độ. Chính vì vậy chúng tôi hạn chế được rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất".

Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp nước ta đứng trước yêu cầu chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành yếu tố quyết định sức cạnh tranh của nông sản. Không chỉ giúp người nông dân, hợp tác xã giảm chi phí, nâng cao năng suất, khoa học công nghệ còn góp phần kéo dài chuỗi sản xuất và tạo ra những sản phẩm mới, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường và gia tăng hiệu quả kinh tế trên cùng một diện tích đất. Từ những cánh đồng, vùng cây ăn quả, trang trại chăn nuôi cho đến các cơ sở chế biến, tinh thần đổi mới sáng tạo của người nông dân, hợp tác xã đang diễn ra âm thầm nhưng mạnh mẽ.

Bà Cao Xuân Thu Vân - Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam (trực thuộc Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam) khẳng định, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là chủ trương lớn đang được Đảng - Nhà nước đẩy mạnh. Việc tôn vinh những HTX tiên phong ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh là bước đi đầu tiên để lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong cộng đồng tổ chức kinh tế tập thể nước ta.

"Chúng tôi vận động bằng các nguồn lực tổ chức cho được cuộc thi này và được sự đồng tình đặc biệt của các tổ chức quốc tế. Họ cho rằng đổi mới sáng tạo của HTX xứng đáng nhận được sự hỗ trợ như vậy thì chúng tôi hi vọng sẽ tiếp tục tìm được nhiều đối tác để sự đổi mới này không chỉ dừng lại ở cuộc thi mà đi vào đời sống của HTX để cuối cùng lợi trả về cho thành viên" - bà Cao Xuân Thu Vân nhấn mạnh.

Việc trao giải thưởng “HTX đổi mới sáng tạo” trong khuôn khổ Đại hội toàn quốc Liên minh HTX Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 mang thông điệp: Muốn khu vực kinh tế tập thể phát triển thì trước tiên phải khơi dậy tinh thần đổi mới từ chính trong mỗi tổ chức hợp tác xã.

Hữu Hưng