Diện tích, sản lượng tăng mạnh; liên kết trong chuỗi giá trị còn hạn chế; yêu cầu về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc, chất lượng, an toàn thực phẩm là những điểm nghẽn được các đại biểu nên lên tại Tọa đàm trực tuyến “Gỡ điểm nghẽn ngành hàng sầu riêng: kiến tạo xuất khẩu bền vững” do báo Tiền Phong tổ chức ngày 20/8 tại Hà Nội. 

Tại Tọa đàm, các đại biểu cho rằng, diện tích sầu riêng tăng nhanh so với quy hoạch ngành hàng trước đây. Quy mô sản xuất lớn mở thêm dư địa xuất khẩu, nhưng đồng thời cũng tạo sức ép về tiêu thụ, chất lượng, truy xuất nguồn gốc và năng lực bảo quản, chế biến. Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dẫn chứng, có những vùng không được khuyến cáo trồng sầu riêng nhưng diện tích vẫn tăng nhanh, kèm theo nhiều rủi ro về mùa vụ và chất lượng.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh cho biết: "Diện tích sầu riêng tăng nhanh khiến xác định vùng trồng thích hợp gặp nhiều khó khăn, thậm chí có những vùng trồng không được khuyến cáo nhưng vẫn trồng dẫn đến thiệt hại. Đơn cử như các năm 2015-2016, hạn hán và xâm nhập mặn diễn ra ở Đồng bằng sông Cửu Long khiến nhiều diện tích sầu riêng bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, việc phát triển diện tích sầu riêng “quá nóng” khiến việc kiểm soát về chất lượng, thuốc bảo vệ thực vật và kiểm soát sinh vật gây hại trên sầu riêng cũng là bài toán cần tháo gỡ".

Đồng tình với quan điểm này, ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho rằng, ngoài yêu cầu về chất lượng đáp ứng yêu cầu của thị trường, năng lực kiểm nghiệm, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và thủ tục thông quan cũng đang là những điểm nghẽn lớn của ngành sầu riêng. Nếu không sớm tháo gỡ, doanh nghiệp và người trồng sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro khi xuất khẩu:

Ông Bình nhấn mạnh: "Chất lượng đang là một trong những điểm nghẽn lớn nhất của ngành sầu riêng. Bởi các nước nhập khẩu càng ngày càng đưa ra những yêu cầu, tiêu chuẩn, không chỉ ngon về mặt cảm quan mà còn phải đáp ứng quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, Cadimi, Vàng Ô cũng như kiểm dịch thực vật, các đối tượng gây hại", ông Bình cho biết thêm.

Nêu vấn đề: không vì con số tăng trưởng về diện tích hay xuất khẩu mà bỏ qua yếu tố phát triển bền vững, ông Nguyễn Trí Ngọc, Phó chủ tịch Tổng hội nông nghiệp Việt Nam cho rằng, cần nhìn lại cách thức quản lý quy hoạch đối với sầu riêng: " Hiện nay chúng ta vận hành chính quyền 2 cấp, năng lực quản lý gần và sát hơn với địa bàn ở cơ sở. Nghị quyết 36 của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được triển khai tập trung, quyết liệt đến tận địa phương, quy định trách nhiệm rõ ràng trong thực hiện và triển khai cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, đến quản lý trực tiếp các hộ nông dân khi trồng sầu riêng, rất minh bạch và rõ ràng".

Tại Tọa đàm, các đại biểu cũng đóng góp thêm các ý kiến về: đẩy nhanh tiến độ triển khai cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói ở địa phương; nâng cao năng lực các cơ sở kiểm nghiệm sầu riêng xuất khẩu.

Minh Long