Rút kinh nghiệm từ những trận mưa lũ, sạt lở trước, nhiều người dân, nhất là ở những vùng thường xuyên xảy ra thiên tai đã nâng cao được ý thức và trang bị thêm kỹ năng phòng tránh, giảm nhẹ rủi ro như chú ý các thông tin dự báo, cảnh báo, chằng chống nhà cửa trước bão, kê cao đồ đạc, chuẩn bị lương thực thuốc men, các vật dụng cần thiết phòng khi mưa lũ lớn hoặc phải di dời, theo dõi các dấu hiệu của lũ quét, sạt lở để kịp thời ứng phó.
Ở các địa phương miền núi, nơi thường xảy ra lũ quét, sạt lở, những cán bộ cộng đồng thôn bản cũng đã có những quyết định kịp thời, hỗ trợ rất lớn cho người dân để đảm bảo an toàn. Không ít trưởng thôn, trưởng bản, lực lượng xung kích, già làng đã trở thành những "người hùng", kêu gọi, vận động, đưa người dân đến nơi an toàn trước khi lũ quét và sạt lở xảy ra. Đó là tấm gương của những trưởng bản như: anh Mùa A Thi, trưởng bản Háng Pu Xi, xã Xa Dung, tỉnh Điện Biên; Trưởng thôn Ma Seo Chứ, thôn Kho Vàng, xã Cốc Lầu, tỉnh Lào Cai; anh Văn Du, Trưởng bản Đửa, xã Lượng Minh, tỉnh Nghệ An)… Có những bản làng ở các tỉnh miền núi phía Bắc đã di dời toàn bộ người dân chỉ vài giờ trước khi cả quả đồi đổ sập.
Ngược lại, vẫn còn những trường hợp đau lòng khi người dân chủ quan ở lại giữ tài sản, cố vượt qua ngầm tràn, đi vào vùng nước lũ hay dựng nhà ở khu vực có nguy cơ sạt lở dù đã được cảnh báo. Mỗi mất mát ấy đều nhắc nhở rằng, công nghệ dự báo hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế được nhận thức và hành động đúng của mỗi người dân.
Đúng như chủ đề của Tuần lễ quốc gia phòng chống thiên tai năm nay: “Cộng đồng chung tay phòng chống thiên tai”, cộng đồng với vai trò trung tâm sẽ là nền tảng vững chắc trong công tác chủ động phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ rủi ro và phục hồi nhanh sau thiên tai, hướng tới phát triển bền vững.
Thiên tai có thể không ngăn được, nhưng thiệt hại hoàn toàn có thể giảm bớt nếu mỗi người dân đều biết cách tự bảo vệ mình và giúp đỡ người khác. Khi cộng đồng trở thành trung tâm của công tác phòng ngừa và ứng phó thiên tai, sức chống chịu của xã hội sẽ được nâng lên. Đó không chỉ là yêu cầu cấp thiết trước những biến động của khí hậu, mà còn là nền tảng để xây dựng một Việt Nam an toàn hơn, phát triển bền vững hơn trước mọi thử thách của thiên nhiên.
Bình luận