Giữa mênh mông biển trời phía Nam Tổ quốc, những nhà giàn DK1 hiên ngang đứng vững giữa sóng gió suốt 37 năm qua. Không chỉ là những công trình bằng thép giữa trùng khơi, DK1 còn là biểu tượng của ý chí bảo vệ chủ quyền, là điểm tựa của ngư dân và là một mắt xích đặc biệt quan trọng trong thế trận quốc phòng an ninh trên biển.

Sự ra đời của các cụm Kinh tế - Khoa học - Dịch vụ (gọi tắt là nhà giàn DK1) trên thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc năm 1989 là một quyết sách chiến lược của Đảng và Nhà nước trong bối cảnh tình hình trên Biển Đông có nhiều diễn biến phức tạp. Hệ thống nhà giàn DK1 được xây dựng trên thềm lục địa phía Nam không chỉ phục vụ nghiên cứu, phát triển kinh tế biển mà còn khẳng định sự hiện diện liên tục của Việt Nam trên vùng biển thuộc quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia; tạo thế trận quốc phòng vững chắc từ hướng biển.

Từ những cọc thép đầu tiên được đóng xuống lòng biển đến hệ thống nhà giàn kiên cố hôm nay là cả một quá trình vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách bằng trí tuệ, bản lĩnh và ý chí của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ Hải quân. Trung tướng Nguyễn Ngọc Tương, Nguyên Phó Chính ủy Học viện Quốc phòng Việt Nam cho biết: "Việc xây dựng cụm kinh tế - khoa học - dịch vụ và hệ thống các nhà giàn khẳng định quyền chủ quyền bất khả xâm phạm của Nhà nước ta đối với thềm lục địa rộng lớn, phù hợp với Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982. Sự ra đời của hệ thống nhà giàn DK1 đã góp phần nâng cao khả năng quản lý bảo vệ vùng biển thềm lục địa rộng lớn và góp phần bảo vệ tổ quốc từ sớm từ xa. Có DK1 thì chúng ta thực sự có môi trường hòa bình, ổn định để phát triển kinh tế biển".

37 năm qua, cùng với sự phát triển của đất nước và Quân chủng Hải quân, Tiểu đoàn DK1, Vùng 2 Hải quân không ngừng lớn mạnh, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quản lý, quan sát, nắm chắc tình hình trên biển; góp phần bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia trên thềm lục địa phía Nam.

Trên mỗi nhà giàn DK1, cán bộ, chiến sĩ duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu, làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật; thường xuyên luyện tập các phương án chiến đấu, phòng chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn; chủ động xử trí kịp thời các tình huống phát sinh trên biển, không để bị động, bất ngờ. Trong điều kiện sóng gió khắc nghiệt, cách đất liền hàng trăm hải lý, mỗi cán bộ, chiến sĩ luôn xác định rõ nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo là mệnh lệnh thiêng liêng, là trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Trung úy Nguyễn Huy Hoàng, Phó chỉ huy trưởng nhà giàn DK1/9 cho biết: "Thực hiện nhiệm vụ ở nhà giàn trong điều kiện sóng gió xa đất liền, cô lập, thiếu thốn là điều không tránh khỏi, nhưng chính nơi đầu sóng ngọn gió đã tôi luyện ý chí thép. Đối với chúng tôi, những người cán bộ, chiến sĩ nhà giàn thì luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí quyết tâm thì cao, không lùi bước trước mọi khó khăn. Chúng tôi luôn quyết tâm bảo vệ vững chắc thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc".

Chặng đường 37 năm xây dựng và bảo vệ chủ quyền trên thềm lục địa phía Nam cũng ghi dấu những hy sinh to lớn của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn DK1. Những cơn bão dữ các năm 1990, 1996 và 1998 đã đánh sập nhiều nhà giàn, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh khi đang thực hiện nhiệm vụ. Những mất mát ấy càng tôi luyện bản lĩnh và ý chí của người lính nhà giàn. Tinh thần "Còn người, còn nhà giàn" đã trở thành lời thề danh dự, được các thế hệ cán bộ, chiến sĩ tiếp nối, gìn giữ suốt 37 năm qua.

Không chỉ chắc tay súng nơi đầu sóng, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn DK1 còn là điểm tựa của ngư dân trên các ngư trường truyền thống. Từ những nhà giàn giữa biển khơi, nhiều ngư dân gặp nạn đã được cứu sống; nhiều tàu cá được cấp nước ngọt, lương thực, thuốc men, hướng dẫn tránh trú bão an toàn. Đó cũng là những đóng góp thầm lặng của người lính Hải quân trong thời bình.

Trung tá Lê Hoàng Sáng, Chính trị viên nhà giàn DK1/20 chia sẻ: "Cán bộ chiến sĩ nhà giàn hôm nay luôn xác định tiếp nối truyền thống bằng hành động, trách nhiệm và kết quả thực hiện nhiệm vụ hằng ngày. Dù điều kiện công tác còn nhiều khó khăn, gian khổ nhưng bộ đội luôn giữ vững tinh thần đoàn kết, chủ động khắc phục khó khăn, bám trụ vững vàng nơi biển khơi".

Thực tiễn 37 năm đã khẳng định, những nhà giàn DK1 không chỉ là những công trình bảo vệ chủ quyền. Sự hiện diện thường xuyên của cán bộ, chiến sĩ trên các nhà giàn DK1 trên thềm lục địa phía Nam đã góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân trên biển; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để ngư dân yên tâm vươn khơi, các công trình dầu khí hoạt động an toàn và kinh tế biển phát triển bền vững theo tinh thần Nghị quyết số 36 của Ban Chấp hành Trung ương về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, Tiểu đoàn DK1 đã hai lần được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đó là niềm tự hào của cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn DK1; là sự ghi nhận đối với những cống hiến to lớn của lực lượng nhà giàn trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Chuẩn Đô đốc Trần Mạnh Chiến, Chính ủy Vùng 2 Hải quân khẳng định: "Hệ thống nhà giàn DK1 trên thềm lục địa phía Nam chính là 'phên dậu' phía Nam của đất nước. Trong thực tiễn, hệ thống nhà giàn DK1 đã góp phần quan trọng xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân trên biển; đồng thời đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế biển, đặc biệt là hỗ trợ ngư dân vươn khơi bám biển, khai thác hải sản và phục vụ công tác nghiên cứu khí tượng, hải dương học...".

37 năm trước, những nhà giàn DK1 đầu tiên được dựng lên giữa thềm lục địa phía Nam đã mở đầu cho một hành trình giữ biển đầy gian khó nhưng cũng rất đỗi vẻ vang. Hôm nay, giữa muôn trùng sóng gió, những nhà giàn DK1 vẫn hiên ngang bám trụ cùng những người lính Hải quân ngày đêm chắc tay súng, giữ vững từng tấc biển, từng mét thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc. 37 năm xây dựng và trưởng thành của Tiểu đoàn DK1 đã khẳng định tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước trong xây dựng thế trận bảo vệ chủ quyền từ sớm, từ xa trên biển.

Phát huy truyền thống anh hùng, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn DK1, Vùng 2 Hải quân tiếp tục nâng cao chất lượng huấn luyện, trình độ sẵn sàng chiến đấu, làm chủ vũ khí, trang bị hiện đại; quyết tâm xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, mẫu mực, tiêu biểu, bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia trên thềm lục địa phía Nam; góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Thu Lan