Tàu ngầm là phương tiện tác chiến đặc biệt, có khả năng hoạt động bí mật, trinh sát, bất ngờ tiến công, tạo sức mạnh răn đe cả trong thời bình và thời chiến. Từ những năm 80 của thế kỷ trước, khát vọng xây dựng lực lượng tàu ngầm hiện đại đã hình thành. Những cán bộ Hải quân ưu tú đầu tiên được cử đi đào tạo tại Liên Xô, đặt nền móng cho sự ra đời của lực lượng này.
Ngày 2/8/1996, Trung đoàn 196 Hải quân – đơn vị tàu ngầm đầu tiên được thành lập, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa Hải quân. Tiếp đó, ngày 1/9/2011, khóa đào tạo tàu ngầm Kilo 636 đầu tiên được khai giảng tại Liên bang Nga – một bước đi mang tầm nhìn chiến lược nhằm bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong bối cảnh tình hình khu vực có nhiều diễn biến phức tạp. Trung tá Đinh Tuấn Anh, Thuyền trưởng tàu 187- Bà Rịa - Vũng Tàu chia sẻ: Chúng tôi tự giác học tập với quyết tâm cao nhất. Với mô hình “ngày điểm 5”, “tuần điểm 5”; từng học viên đã nêu cao tình thần trách nhiệm, nỗ lực, chăm chỉ học ngày, học đêm và tích cực trao đổi bài theo nhóm trong giờ học, giải lao, ăn trưa. Nhờ đó kết quả học tập ngày càng được cải thiện và nâng lên. Chúng tôi xác định học không chỉ vì danh dự của mỗi cá nhân mà còn học vì Tổ quốc, học vì niềm tự hào dân tộc. Bên cạnh đó, rèn thể lực cũng là nội dung bắt buộc của thủy thủ tàu ngầm.
Ngày 29/5/2013, tại Cam Ranh, Lữ đoàn tàu ngầm 189 chính thức được thành lập – đơn vị tàu ngầm cấp chiến dịch đầu tiên của Hải quân nhân dân Việt Nam. Đầu năm 2014, tàu ngầm đầu tiên – Tàu 182 Hà Nội về nước, đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam có lực lượng hoạt động dưới lòng biển sâu. Trung tá Nguyễn Trọng Hồng, Chính trị viên Tàu 184 - Hải Phòng cho biết: “Hoạt động trong môi trường đặc thù dưới nước, nhiều ngày liên tục không nhìn thấy ánh sáng mặt trời, không có kết nối internet, sóng điện thoại, tivi phần nào đã tác động đến yếu tố tâm lý của bộ đội. Để rèn luyện cho bộ đội có một yếu tố tâm lý vững vàng, chịu đựng được gian khổ và khó khăn. Trong những điều kiện như thế, chúng tôi luôn phát huy nét văn hóa đặc trưng của lực lượng tàu ngầm “Vinh dự - Trách nhiệm, Lịch thiệp - Kỷ cương, Đoàn kết - Khiêm nhương, Kiên cường - Quyết thắng””.
Trước yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, cán bộ, thủy thủ Lữ đoàn 189 đã làm chủ hoàn toàn tàu ngầm Kilo 636 hiện đại, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ. Năm 2025, Lữ đoàn 189 vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – ghi nhận những đóng góp to lớn trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
Lực lượng tàu ngầm là một trong năm cánh sao biển, là lực lượng đặc biệt tinh nhuệ và hiện đại của Hải quân nhân dân Việt Nam, giữ vai trò tác chiến chủ yếu, làm nòng cốt trong thế trận chiến tranh nhân dân trên biển.
Thượng tá Hoàng Văn Đồng, Chính ủy Lữ đoàn 189 Hải quân cho biết: Yêu cầu đặt ra là: Không chỉ mỗi thuỷ thủ tàu ngầm đều có phẩm chất đặc biệt, mà tất cả phải tạo thành một tập thể có những phẩm chất đặc biệt, bao gồm: “Trung thành đặc biệt, Kỷ luật chính quy, Tinh nhuệ đi đầu, An toàn tuyệt đối”. Đó là những phẩm chất cán bộ thủy thủ tàu ngầm được thừa hưởng từ truyền thống của quê hương đất nước, của Quân đội, Hải quân nhân dân Việt Nam và từ nỗ lực rèn dũa trong môi trường huấn luyện, tác chiến đặc thù của mình”.
Thượng tá Hoàng Văn Đồng, khẳng định:"Với tinh thần "Đoàn kết, kỷ luật, bí mật, quyết thắng", mỗi cán bộ thủy thủ Lữ đoàn tàu ngầm 189 Hải quân nguyện cống hiến hết mình, sẵn sàng đối mặt với mọi thử thách để bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc từ lòng đại dương".
Với bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng chinh phục đại dương, những người lính tàu ngầm Lữ đoàn 189 đang tiếp tục viết tiếp hành trình 40 năm vẻ vang, âm thầm giữ gìn bình yên từ trong lòng biển, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Thu Lan
Bình luận