Việt Nam đang đẩy mạnh tăng trưởng xanh, chuyển dịch năng lượng và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, việc hình thành một mạng lưới liên kết chặt chẽ, chuyên nghiệp và có khả năng hỗ trợ lẫn nhau giữa các chủ thể trong lĩnh vực hiệu quả năng lượng có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng lực chuyên môn, chuẩn hóa hoạt động tư vấn, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, huy động nguồn lực và hỗ trợ doanh nghiệp triển khai hiệu quả các giải pháp tiết kiệm năng lượng. 

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về phát triển mạng lưới Hiệu quả năng lượng tại một số quốc gia, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Dương Trung Kiên - Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Giải pháp công nghệ Việt Nam (VETS) đã phân tích từng mô hình cụ thể tại Đức, Nhật Bản, Hoa Kỳ… Ví như, thông qua hoạt động của “mạng lưới hiệu quả năng lượng của Hoa Kỳ”, các doanh nghiệp, sơ sở sử dụng năng lượng sẵn sàng chia sẻ những kinh nghiệm, cách làm của mình, cùng với đó là vai trò kết nối, điều phối của tổ chức, hội viên trong mạng lưới để cùng nhau đem lại những kết quả tích cực hơn

"Ví dụ như là một doanh nghiệp A sau thực hiện giải pháp rồi thì chia sẻ cho các thành viên và nói “nếu muốn làm giống tôi thì anh phải có giải pháp gì, công cụ tính toán là gì, rồi đào tạo, hướng dẫn v .v để cung cấp lại cho các doanh nghiệp khác. Hoặc là các khách sạn, tòa nhà ở Mỹ cũng vậy, họ cũng tham gia vào mạng lưới và họ cũng sẽ chia sẻ những kinh nghiệm của mình trong đó; và những tòa nhà làm tốt, làm hiệu quả cũng sẽ được ghi nhận từ mạng lưới. Việc này cũng giúp cho hoạt động sử dụng năng lượng tại các tổ chức này ở Mỹ ngày một tốt hơn, được cải tiến liên tục. Và mạng lưới ở đây thực ra về cơ bản nó là tính gắn kết của tất cả các doanh nghiệp trong cùng một lĩnh vực, và từ đấy người ta sẽ đẩy lĩnh vực ấy lên. Ví dụ như là tòa nhà chẳng hạn, thì liên tục có sự cải tiến, nếu không cải tiến thì ngay lập tức người khác sẽ vượt qua mình. Thì bài học kinh nghiệm ở đây trong mô hình của Mỹ đó là tạo ra được giá trị trực tiếp cho doanh nghiệp về tư vấn các giải pháp, về hỗ trợ. Đồng thời còn tạo ra một giá trị nữa, đó là giá trị về hình ảnh. Khi mà họ tham gia vào mạng lưới và làm tốt thì họ tạo ra giá trị hình ảnh về thương hiệu" - Phó Giáo sư, Tiến sĩ Dương Trung Kiên - Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Giải pháp công nghệ Việt Nam (VETS) chia sẻ.

Ông Nguyễn Trọng Hậu - Trưởng phòng Tư vấn giải pháp Công ty Cổ phần Giải pháp công nghệ Việt Nam cũng  nhấn mạnh, “mạng lưới hiệu quả năng lượng” chỉ phát huy hiệu quả khi có cơ chế điều phối phù hợp, đội ngũ chuyên gia kỹ thuật, mục tiêu tiết kiệm năng lượng có thể định lượng, cơ chế đo lường và xác minh kết quả (M&V), cùng các lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp. Để xây dựng và vận hành hiệu quả “mạng lưới hiệu quả năng lượng” thì bên cạnh việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế, việc đánh giá đúng năng lực của các tổ chức, doanh nghiệp thành viên và hoàn thiện cơ chế phối hợp, vận hành của mạng lưới là vô cùng quan trọng. Vì thế, xây dựng Quy chế hoạt động của Mạng lưới Hiệu quả năng lượng Việt Nam là yêu cầu đặt ra.

Ông Nguyễn Đình Hiệp - Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ Sử dụng năng lượng Tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam cho biết, Dự thảo Quy chế hoạt động của Mạng lưới Hiệu quả năng lượng Việt Nam được đề xuất theo nguyên tắc tự nguyện, minh bạch và hợp tác; trong đó quy định về cơ cấu thành viên, quyền và trách nhiệm của các bên, vai trò của đơn vị điều phối, các nhóm hoạt động trọng tâm, cơ chế huy động nguồn lực và hoạt động truyền thông.

"Việc thiết kế và phát triển một mạng lưới hiệu quả năng lượng tại Việt Nam cũng là một trong những hoạt động của Chương trình Quốc gia về sử dụng năng lưới tiết kiệm và hiệu quả. Ý tưởng thì có thể là các mạng lưới hoạt động có tính chất vùng, khu vực hoặc quốc gia. Chúng tôi đang ở giai đoạn nghiên cứu để đề xuất một “mạng lưới” có tính chất quốc gia, và kinh phí hoạt động ban đầu là của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 – 2030 (VNEEP3)" - ông Nguyễn Đình Hiệp - Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ Sử dụng năng lượng Tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam thông tin.

Mạng lưới Hiệu quả năng lượng Việt Nam được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng kết nối doanh nghiệp, tổ chức tư vấn, cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác tài chính, qua đó góp phần nâng cao năng lực thị trường dịch vụ năng lượng và thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả tại Việt Nam../.

Nguyên Long