# Một trong những chuyển biến rõ nét nhất sau sắp xếp là cách thức cung ứng dịch vụ công. Mô hình Trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã được triển khai đồng bộ, đảm nhiệm vai trò một cửa, một cửa liên thông giải quyết cả các thủ tục trước đây thuộc cấp huyện. Người dân chỉ cần đến trụ sở xã, phường để thực hiện đăng ký hộ tịch, giải quyết thủ tục về đất đai, chứng thực hay dịch vụ công trực tuyến. Một người dân đang làm thủ tục tại Trung tâm phục vụ hành chính công cho hay:

(Em đang thao tác nộp hồ sơ online trên cổng dịch vụ công, nó nhanh hơn, tiện hơn, không phải xếp hàng quá nhiều. Nó tiện hơn, nhưng người lớn tuổi tiếp cận lần đầu cả lần 2, lần 3 cũng khó vì nó có khá là nhiều mục).

Sau một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Thái Nguyên đã đạt nhiều kết quả tích cực. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo từ cấp tỉnh đến cơ sở duy trì thông suốt. Việc phân cấp, phân quyền được thực hiện đồng bộ, rõ ràng, góp phần nâng cao tính chủ động của địa phương, cơ sở. Công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số được đẩy mạnh. Hạ tầng công nghệ thông tin được đầu tư đồng bộ, kết nối liên thông từ tỉnh đến cơ sở. Các nền tảng số vận hành ổn định, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính. Ông Trịnh Kim Thủy, Chủ tịch UBND xã Hợp Thành, tỉnh Thái Nguyên, cho biết:

(Đến thời điểm này cơ bản cũng thuận lợi, thẩm quyền của xã vai trò trách nhiệm cũng cao hơn đặc biệt là việc phân cấp phân quyền tỉnh về cho xã. Cho nên cấp xã hiện nay chúng tôi rất chủ động trong việc triển khai kế hoạch phát triển kinh tế xã hội các nội dung liên quan đến xây dựng nông thôn mới, phát triển sản xuất cho người dân, chính vì vậy kinh tế, xã hội ở xã đã có chuyển biến tích cực, đời sống vật chất tinh thần người dân không ngừng được cải thiện nâng lên).

Những thay đổi trong cải cách hành chính không chỉ thể hiện ở bộ phận một cửa mà còn được phản ánh qua các chỉ số phát triển kinh tế xã hội. Khi môi trường đầu tư ngày càng thông thoáng, thủ tục hành chính được giải quyết nhanh hơn, niềm tin của doanh nghiệp cũng được củng cố. Từ đô thị trung tâm đến các địa phương miền núi, khi đi vào hoạt động, mô hình mới đã đáp ứng yêu cầu tinh gọn tổ chức, thúc đẩy đổi mới tư duy quản trị, nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở theo hướng gần dân, sát dân và phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp. Ông Nguyễn Trung Hòa, Chủ tịch UBND phường Sông Công, tỉnh Thái Nguyên cho biết:

(Nâng cao chất lượng vừa tinh giản biên chế, tinh giảm bộ máy, vừa phân cấp, phân quyền và đạo tạo cán bộ có khả năng tư duy có tính quản trị cao hơn trong triển khai nhiệm vụ chính quyền địa phương cấp xã. Trong quá trình phân cấp phân quyền cũng là động lực để đào tạo cán bộ cho công cuộc mới).

Với tinh thần trách nhiệm và sự quyết tâm của các cấp, ngành, địa phương trong quá trình thực hiện với phương châm “vừa chạy vừa xếp hàng”, mặc dù khối lượng công việc lớn, yêu cầu cao và thời gian gấp song các địa phương đã chủ động ổn định tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước không bị gián đoạn.  Để tiếp tục nâng cao hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp, ông Trần Đình Thìn Phó Chủ tịch UBND phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên, cho biết:

(Hiện nay công việc nhiều nhưng biên chế chưa đảm bảo, hiện nay các đồng chí cán bộ không phải làm việc 8 tiếng mà thậm chí lên tới 12 tiếng. Cơ bản ngày Thứ 7 trừ cán bộ còn cơ bản phải làm việc để đảm bảo Thứ 2 trả hồ sơ cho dân. Các cán bộ chuyên môn về địa chính, xây dựng, công nghệ thông tin thì cũng cần đòi hỏi nâng cao nghiệp vụ hơn để đáp ứng được chuyên môn phục vụ mô hình chính quyền địa phương hai cấp).

Trước sắp xếp, Thái Nguyên và Bắc Kạn có tổng cộng 280 đơn vị hành chính cấp xã. Sau khi hợp nhất, đồng thời triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp,  tỉnh Thái Nguyên còn 15 phường, 77 xã (giảm 188 đơn vị, tương đương giảm hơn 67%). Về tổ chức bộ máy, ở cấp tỉnh, số cơ quan chuyên môn giảm từ 26 xuống còn 13, số phòng chuyên môn giảm từ 213 xuống còn 89. Đến tháng 5/2026, toàn tỉnh còn 144 đơn vị sự nghiệp cấp tỉnh, giảm 31 đơn vị so với trước đó.

Sau một năm triển khai thực hiện mô hình mới, tỉnh Thái Nguyên cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế cần sớm khắc phục. Một số địa phương còn lúng túng trong vận hành mô hình mới, chưa thực sự khoa học, tình trạng mất cân đối nhân lực giữa các lĩnh vực vẫn còn tồn tại, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số của cán bộ cấp cơ sở chưa đồng đều. Từ thực tiễn này, tỉnh Thái Nguyên yêu cầu tiếp tục rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả, khoa học; đồng thời tập trung khắc phục tình trạng chênh lệch nhân lực giữa các đơn vị, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và cải cách hành chính ngày càng sâu rộng. Bà Hoàng Thị Diệu, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Thái Nguyên, cho biết:

(Cốt lõi để thực hiện chính quyền địa phương hai cấp hiệu quả đó chính là phải đầu tư vào nguồn lực. Hiện nay công việc mới, mô hình mới nên cần mở các lớp đào tạo, tập huấn theo từng vị trí việc làm theo hướng cầm tay chỉ việc cho đội ngũ công chức cấp xã. Cũng phải đầu tư vào hạ tầng công nghệ thông tin, để cho cán bộ công chức cũng phải ứng dụng được công nghệ trong hoạt động công việc của mình. Gắn với thực tiễn phải rà soát việc phân cấp, phân quyền, đánh giá thực tế nguồn lực ở đơn vị cơ sở. Nếu đơn vị cơ sở đủ điều kiện ngân sách, con người và hàng rào cơ chế pháp lý sẽ tiếp tục xem xét cơ chế phân cấp, phân quyền cho xã  để đảm bảo tính tự chủ khi thực hiện nhiệm vụ được giao).

Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước hình thành nền hành chính tinh gọn hơn, chủ động hơn và gần dân hơn. Dù vẫn còn không ít khó khăn trong quá trình vận hành nhưng những chuyển động từ cơ sở cho thấy, tư duy quản trị địa phương cũng đang dần thay đổi theo hướng hiện đại, minh bạch và quan trọng là lấy người dân làm trung tâm phục vụ./.