Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với Ủy ban nhân dân 34 tỉnh, thành phố. Tham dự Hội nghị có đại diện Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) cùng các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng.

Tại Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia và công tác bảo đảm cung ứng điện năm 2027-2028 diễn ra ngày 7/11, Bộ Công Thương đánh giá, năm 2026, hệ thống điện đã vượt qua nhiều khó khăn, bảo đảm cung ứng điện và từng bước tối ưu về kinh tế.

Năm nay, điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3% so với năm 2025. Công suất cực đại đạt hơn 57.500 MW. Riêng quý IV, phụ tải toàn quốc dự kiến tăng khoảng 13%, miền Bắc khoảng 14%, nhiều địa phương miền Bắc và Bắc Trung Bộ tăng xấp xỉ 20%.

Đáng chú ý, điện thương phẩm 10 tháng tăng 9,84%, lần đầu tiên ở mức xấp xỉ tốc độ tăng trưởng GDP. Điều này cho thấy điện đang đồng hành ngày càng sát với quá trình phục hồi và tăng tốc của nền kinh tế.

Tuy nhiên, năm 2027 và 2028 được dự báo còn nhiều thách thức. Nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền phụ tải cao của năm 2026, trong khi nhiều nguồn điện nền chưa thể đưa vào vận hành ngay. Cùng với đó, El Niño có thể kéo dài đến khoảng tháng 6/2027 làm diễn biến thủy văn phức tạp; nguồn than, LNG nhập khẩu tiếp tục chịu tác động từ những biến động địa chính trị và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đặc biệt, hệ thống điện đang phải huy động cao các nguồn hiện hữu để đáp ứng phụ tải cuối năm 2026, trong khi lượng nước dành cho phát điện năm 2027 chịu sức ép. NSMO cho biết, đơn vị đã xây dựng nhiều kịch bản phụ tải, nguồn nước và trên 12 kịch bản điều hành để chủ động ứng phó.

Trước yêu cầu này, Bộ Công Thương xác định phải chuyển mạnh từ ứng phó sang chủ động quản trị rủi ro, từ chuẩn bị phương án sang tổ chức thực hiện quyết liệt, với trách nhiệm và tiến độ cụ thể. Một trong những trọng tâm được Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh là đẩy nhanh các công trình nguồn điện, lưới điện trọng điểm, bảo đảm tiến độ và sự đồng bộ giữa nguồn và lưới.

"Tập trung đẩy nhanh các công trình nguồn điện, lưới điện trọng điểm, Cục Điện lực khẩn trương làm việc với các chủ đầu tư trong và ngoài Nhà nước. Tất cả các dự án này chúng ta phải kiểm soát chặt chẽ ở 3 cấp độ. Một là kiểm soát tổng thể về danh mục. Thứ hai là kiểm soát chương trình, các dự án ở từng khu vực, từng vùng, bảo đảm có sự kết nối với nhau. Và thứ ba là kiểm soát đến từng dự án riêng biệt. Để bảo đảm tất cả các dự án, từ danh mục, chương trình đến từng dự án cụ thể, đều phải được đưa vào đúng tiến độ" - Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng yêu cầu.

Cùng với phát triển nguồn và lưới, Bộ Công Thương yêu cầu chủ động tích nước các hồ thủy điện, duy trì công suất khả dụng của các nhà máy, bảo đảm đủ than, khí, dầu và LNG cho phát điện; đồng thời đẩy nhanh các giải pháp bổ sung công suất đỉnh như pin lưu trữ năng lượng, điện mặt trời mái nhà và điều chỉnh phụ tải. Mục tiêu là giảm áp lực cho hệ thống trong những thời điểm cao điểm, nhất là tại miền Bắc. Theo kế hoạch, năm 2027 phấn đấu giảm tối thiểu khoảng 3.000 MW công suất đỉnh tại khu vực này thông qua quản lý nhu cầu và sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.

Từ góc độ vận hành hệ thống, Tổng Giám đốc NSMO Nguyễn Đức Ninh cho rằng, dù năm 2026 hệ thống đã bảo đảm đủ điện trong điều kiện phụ tải tăng cao, năm 2027 sẽ khó khăn hơn và đòi hỏi sự phối hợp sớm, đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp năng lượng.

"Một điểm mới là trong năm 2027, từ rất sớm, Bộ Công Thương đã có chỉ đạo sớm và phối hợp rất kỹ với các bộ, ngành liên quan. Ở đây, cụ thể là với Bộ Nông nghiệp và Môi trường về công tác tối ưu các nguồn nước, vừa đảm bảo các yêu cầu hạ du, cũng như tối ưu trong phần phát điện; rồi các vấn đề về môi trường đối với điều hành phần nhiệt điện than. Các giải pháp về đảm bảo nguồn nhiên liệu về than, khí.

Đặc biệt, năm 2027 sẽ khác với những năm khác ở việc điều hành bổ sung nguồn LNG cho vận hành, để đảm bảo được nguồn nhiên liệu cho các tổ máy chạy khí, đặc biệt là khu vực Nam Côn Sơn. Các công tác khác là phối hợp với các tập đoàn năng lượng về các vấn đề lịch sửa chữa các tổ máy điện; về công tác phát triển lưới điện, đặc biệt là các công trình trọng điểm cho mùa Trung Quốc, mùa Lào, rồi đảm bảo cho miền Bắc. Và cuối cùng là công tác quản trị đồng bộ: thực hiện các chính sách, các nghị định, các thông tư; thực hiện quy hoạch, giám sát quy hoạch, điều hành hệ thống điện và kiểm tra, giám sát" - Tổng Giám đốc NSMO Nguyễn Đức Ninh cho biết.

Đại diện NSMO nhấn mạnh vai trò của công tác quản trị, việc phối hợp, điều hành và kiểm soát toàn bộ hệ thống theo từng kịch bản rủi ro. Từ nguồn, lưới, nhiên liệu, thủy văn đến phụ tải, sửa chữa và điều chỉnh nhu cầu sử dụng điện, từng khâu đều phải được chuẩn bị từ sớm, xác định rõ trách nhiệm, thời hạn và phương án ứng phó. Với cách tiếp cận chủ động từ sớm, từ xa và sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, ngành điện đặt mục tiêu tiếp tục bảo đảm đủ điện, an toàn, ổn định và hiệu quả kinh tế, tạo nền tảng năng lượng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2027 và những năm tiếp theo./.

Nguyên Long