Theo thông lệ, tháng 4 mới bắt đầu vào mùa hè, cao điểm mùa khô từ nửa cuối tháng 5, đầu tháng 6. Thế nhưng, từ cuối tháng 3, hệ thống điện miền Bắc đã ghi nhận sự tăng trưởng phụ tải lớn, cao hơn nhiều so với tăng trưởng điện của cả nước cũng như của cùng kỳ năm trước.

                Nghe âm thanh tại đây:

Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) dự báo, công suất cực đại (Pmax) của mùa hè năm 2026 có thể đạt khoảng 21.300 MW, tương ứng mức tăng trưởng đến 12,6%. Sử dụng hiệu quả năng lượng, thực hiện Chỉ thị 10 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà góp phần quan trọng trong đảm bảo điện, nhất là trong các thời gian cao điểm nắng nóng.

Thống kê của Công ty vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), Bộ Công Thương cho thấy, công suất cực đại (Pmax) của hệ thống điện quốc gia đã đạt 48.789 MW vào thời điểm 15h55 ngày 31/3/2026. Sản lượng điện toàn quốc ghi nhận trong ngày này đạt hơn 1 tỷ kWh. Trong đó, sản lượng điện tiêu thụ các tỉnh miền Bắc là 464 triệu kWh, tăng hơn 11,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Vào thời điểm ngày 07/4 vừa qua, tiêu thụ điện toàn hệ thống đã đạt 1.078 tỷ kWh, cao hơn 70 triệu kWh so với ngày 31/3/2026. Trong đó, công suất cực đại hệ thống điện miền Bắc xác lập kỷ lục mới của năm 2026, đạt 24.717 MW (tăng 5.521 MW) tương đương tăng 12,0% so với cùng kỳ năm 2025.

Các thông tin về nắng nóng của mùa hè năm nay cho thấy tình hình cung cấp điện trong các thời gian cao điểm nắng nóng sẽ gặp nhiều thách thức. Ông Nguyễn Thế Hữu - Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương cho biết: "Bình thường thì cao điểm nắng nóng của miền Bắc sẽ diễn ra vào cuối tháng 4, tháng 5, tháng 6, tháng 7, nhưng năm nay thì chúng ta thấy là ngày 31/3 thì đã xảy ra nắng nóng ở miền Bắc và phụ tải điện tăng lên cao. Con số khoảng 1 tỷ kWh giờ điện/ngày thì không phải là kỷ lục của hệ thống điện quốc gia, những năm trước đã đạt cao hơn rồi, nhưng mà nó là kỷ lục năm nay, bắt đầu từ 31/3, và đến ngày 7/4 vừa rồi thì nó còn cao hơn một chút nữa. Thì đấy là tình hình biến động của phụ tải, và nguyên nhân chủ yếu là do thời tiết nắng nóng dẫn tới nhu cầu sử dụng điện tăng cao".

Theo dự báo, Pmax mùa hè năm 2026 của khu vực miền Bắc (không kể Hà Nội) có thể đạt khoảng 20.700 - 21.300 MW, tương ứng mức tăng trưởng từ 9,6% đến 12,6%. Trong khi đó, nguồn nước về các hồ thủy điện được dự báo suy giảm, cùng với sự phụ thuộc vào nguồn cung nhiên liệu nhập khẩu, sẽ tiếp tục đặt ra nhiều thách thức cho công tác đảm bảo cung cấp điện.

Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) Vũ Anh Phương khẳng định, việc đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định trong năm 2026, đặc biệt là giai đoạn cao điểm nắng nóng, sẽ gặp không ít khó khăn và đòi hỏi sự chủ động, linh hoạt trong công tác điều hành cũng như sự phối hợp, đồng hành từ phía khách hàng sử dụng điện. Vì thế, cùng với công tác đầu tư, nâng cấp, sửa chữa, bảo dưỡng hệ thống thiết bị nhằm nâng cao độ tin cậy của lưới điện, đặc biệt đối với các thiết bị có nguy cơ sự cố cao để đảm bảo sẵn sàng vận hành trong mùa nắng nóng, ngay từ đầu năm, các Công ty Điện lực đã phối hợp với Sở Công Thương địa phương để rà soát, lập danh sách các phụ tải quan trọng, trình UBND tỉnh phê duyệt. Trên cơ sở đó, xây dựng và hoàn thiện phương án vận hành hệ thống điện năm 2026 phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị điều độ để tối ưu phương thức vận hành, trong đó có việc điều chỉnh thời gian phát điện của các nhà máy thủy điện nhằm tăng khả năng đáp ứng phụ tải vào các thời điểm nắng nóng cao điểm.

Bên cạnh đó, Tổng công ty đẩy mạnh triển khai các chương trình quản lý nhu cầu phụ tải (DSM/DR), khuyến khích khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và dịch chuyển phụ tải ra khỏi giờ cao điểm. Đây là giải pháp cần sự phối hợp chặt chẽ từ phía chính quyền địa phương, khách hàng sử dụng điện, đặc biệt là các khách hàng sản xuất lớn. Điều này được ông Mai Xuân Liêm, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hoá ghi nhận, đánh giá cao và thông tin cụ thể: "Ngay từ đầu năm, UBND tỉnh đã giao cho Sở Công thương phối hợp với Công ty Điện lực Thanh Hoá để tham mưu  chotỉnh ban hành phương án để phê duyệt danh sách khách hàng ưu tiên cung ứng điện, trong đó chúng tôi phải xác định là trong lĩnh vực giáo dục y tế phải ưu tiên, đồng thời tập trung các cơ quan hành chính. Bởi vì bây giờ chúng ta đã thực hiện chính quyền 2 Cấp và thực hiện liên thông các thủ tục hành chính, do đó nhu cầu điện cho các cơ quan hành chính là hết sức cần thiết. Đồng thời, cũng rà soát lại các cơ sở sản xuất để có kế hoạch cấp điện hợp lý với lượng nguồn mà Thanh Hóa được cấp, để đảm bảo sản xuất và tránh những giờ cao điểm. Đồng thời, đối với các dự án do Tổng ty Điện lực miền Bắc đang triển khai trên địa bàn, chúng tôi chỉ đạo các ngành và địa phương phối hợp với Ban quản lý dự án để đẩy nhanh tiến độ thủ tục đầu tư các công trình, dự án điện để đảm bảo công tác truyền tải khi các nhu cầu tăng cao…"

Trong Quý I/2026 Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã khởi công và đóng điện hàng chục dự án lưới điện 110kV, với tổng dung lượng tăng thêm khoảng 400 MVA. Đồng thời, đã hoàn thành công trình trọng điểm xuất tuyến 110kV sau Trạm biến áp 220kV Bá Thiện, góp phần tăng cường khả năng nhập khẩu điện từ Trung Quốc. EVNNPC cũng đã hoàn thành hơn 410 dự án đầu tư xây dựng lưới điện trung, hạ áp theo kế hoạch, tập trung vào các hạng mục chống quá tải, thay thế máy biến áp vận hành lâu năm, giảm tổn thất điện năng, lắp đặt tụ bù, cũng như triển khai các hệ thống tự động hóa (như DMS, MDMC...)

Trong đầu Quý II/2026, EVNNPC sẽ tập trung hoàn thành các dự án trạm biến áp và đường dây 110kV mới, với tổng dung lượng tăng thêm khoảng 1.100MVA; đồng thời đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm như xuất tuyến 110kV sau các trạm 220kV An Lão, Dương Kinh, Hải Hậu, Phong Thổ, Điện Biên… Cùng với đó là các dự án cải tạo, nâng cấp lưới điện 110kV tại các khu vực có phụ tải tăng cao như Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Phú Thọ, Hải Phòng. Đối với lưới điện trung, hạ áp, EVNNPC phấn đấu hoàn thành cơ bản các dự án lắp đặt tụ bù trung áp với tổng dung lượng khoảng 550MVAr, các dự án chống quá tải và giảm tổn thất điện năng.

EVNNPC cũng đang triển khai các dự án điện mặt trời mái nhà tại 203 điểm thuộc trụ sở của 16 Công ty Điện lực, với tổng công suất lắp đặt khoảng 7.100 kWp. Song song với đó, Tổng công ty đang đẩy nhanh tiến độ các dự án lắp đặt hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) với tổng công suất 305 MW/610 MWh... Việc triển khai đồng bộ các dự án này sẽ góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, tăng cường khả năng vận hành linh hoạt của hệ thống và đảm bảo cấp điện ổn định cho phụ tải, đặc biệt trong mùa nắng nóng năm 2026.

EVNNPC khẳng định, đang nỗ lực tối đa để đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định, đặc biệt là giai đoạn cao điểm mùa khô. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao, rất cần sự đồng hành của chính quyền địa phương và khách hàng sử dụng điện trong việc thực hành tiết kiệm điện, sử dụng điện hợp lý, như tắt các thiết bị không cần thiết, cài đặt điều hòa từ 27°C trở lên và và chủ động điều chỉnh việc sử dụng điện hợp lý vào các khung giờ cao điểm. Sự chung tay của khách hàng sẽ góp phần quan trọng hỗ trợ ngành điện trong việc đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định, đặc biệt trong những ngày nắng nóng kéo dài../.

Nguyên Long