Theo dự báo, mùa khô năm nay tái xuất hiện hình trạng nắng nóng cực đoan, elnino diễn ra tại một số thờii gian cao điểm từ tháng 4 đến tháng 6/2026. Nắng nóng, khô hạn, nhu cầu điện sinh hoạt tăng cao, trong khi các nguồn than, dầu, khí cho sản xuất điện chịu ảnh hưởng về giá cũng như nguồn cung do tác động từ xung đột quân sự tại Trung Đông.
Nghe âm thanh tại đây:
Chủ trì cuộc họp, ông Nguyễn Quốc Trung - Phó Tổng giám đốc Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho biết, đơn vị này dự báo tăng trưởng phụ tải điện cả năm 2026 từ 6-8%. Tuy nhiên, qua thực tế vận hành hệ thống điện dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, khi các phụ tải công nghiệp nghỉ sản xuất thì phụ tải sinh hoạt đã tăng hơn 10%. Đây là những chỉ báo về thách thức trong cung ứng điện thời gian nắng nóng sắp tới, nhất là khi dự báo mùa khô năm nay hiện tượng Elnino xuất hiện, cao điểm từ tháng 4 đến tháng 6/2026 sẽ diễn ra nhiều đợt nắng nóng dài ngày với cường độ gay gắt, cực đoan.
Nhu cầu phụ tải tăng cao, trong khi nguồn cung từ các nhà máy điện truyền thống cũng như năng lượng tái tạo đều có những tính chất bất định riêng. Với nguồn nhiệt điện than hiện chiếm tới hơn 50% sản lượng của hệ thống, một số nhà máy sử dụng nguồn than nhập khẩu (như NMĐ Duyên Hải 3+ Vĩnh Tân 4) tình hình nhập than gặp khó khăn do chính phủ Indonesia thay đổi chính sách, cắt giảm lượng than sản xuất năm 2026, đồng thời tình hình chiến sự tại Trung Đông gây bất lợi cho chuỗi vận tải biển, có nguy cơ gián đoạn nguồn than nhập khẩu.
Đối với các nhà máy điện sử dụng dầu và khí thiên nhiên hoá lỏng, LNG không chỉ chịu ảnh hưởng về biến động giá, mà còn vấn đề vận chuyển khi eo biển Hormuz vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, trong khi nguồn khí thiên nhiên trong nước đang suy giảm mạnh...
Trước diễn biến thời tiết không thuận, nguồn điện từ thuỷ điện cũng gặp thách thức không nhỏ, ông Nguyễn Quốc Trung - Phó Tổng giám đốc NSMO cho rằng, việc phát huy hiệu quả của hơn 24 nghìn MW công suất đặt nguồn điện từ năng lượng tái tạo (với khoảng 21 nghìn MW công suất khả dụng của điện gió, điện mặt trời, nhất là điện mặt trời mái nhà) trong các thời gian cao điểm mùa khô rất có ý nghĩa.
"Chúng ta hiện nay có khoảng 21.000MW NLTT, và một nửa trong số đó đang phân tán ở trong các hộ dân và phía phụ tải. Thế thì cách mà chúng ta điều hành hệ thống nó sẽ khác đi so với trước đây, khi mà chúng ta có nhiều nguồn than, nguồn khí và các nguồn điện lớn có tính ổn định rất là cao, thì hiện nay chúng ta đang phải giải bài toán là chúng ta đang điều hành các nguồn nằm ở phía phụ tải, phân tán trong phía phụ tải. Đối với các hộ điện mặt trời mái nhà - như thống kê gần nhất của EVN có thể lên đến hơn 125.000 hộ..." - ông Nguyễn Quốc Trung nhấn mạnh.
Từ thực tế quản lý vận hành hệ thống lưới truyền tải 220-500kV đi qua địa bàn 4 tỉnh Khánh Hòa, Đắk Lắk, Gia Lai và Lâm Đồng - nơi có nguồn năng lượng tái tạo lớn nhất cả nước, với 75 nhà máy (công suất khoảng 6.900 MW) trong tổng số 105 nhà máy điện (với tổng công suất đặt gần 18 nghìn MW) được huy động lên hệ thống điện quốc gia - ông Huỳnh Quang Thịnh, Phó Giám đốc Công ty Truyền tải điện 3 (PTC3) cho biết, công tác chuẩn bị sẵn sàng cho vận hành lưới truyền tải an toàn, liên tục đã được các đơn vị đảm bảo: "Để thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ cũng như của Bộ Công Thương về đảm bảo cung cấp điện, chúng tôi đã tăng cường kiểm tra, rà soát, bảo trì, bảo dưỡng thiết bị, tập trung hoàn thiện trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3. Hiện tại thì lưới điện của chúng tôi đã bảo trì, bảo dưỡng và sẵn sàng cho công tác đảm bảo cung cấp điện cao điểm mùa khô từ tháng 4 đến tháng 7 tháng 8 của năm 2026. Về công tác bảo trì, bảo dưỡng thiết bị định kỳ thì gần như là những việc trọng tâm trọng điểm của các trạm biến áp, đặc biệt là trên các trục 500kV Bắc Nam và trục từ Vân Phong đi về Vĩnh Tân, đi Sông Mây về phía Nam thì chúng tôi cũng gần như đã xong".
"Còn một vấn đề mà cần sự hỗ trợ của NSMO trong thời gian đến, đó là chỗ Trạm 500kV Vĩnh Tân, từ nay đến cuối tháng 3 chúng tôi sẽ tập trung bảo trì, bảo dưỡng một số thiết bị nhất thứ ở trạm này. Trạm Vĩnh Tân hiện tập trung khoảng hơn 6.000MW ở đó, thì chúng tôi xác định điểm Vĩnh Tân là điểm nóng nhất ở Công ty Truyền tải điện 3 đến thời điểm hiện tại cũng như là thời điểm đảm bảo cấp điện cho mùa khô sắp đến. Thì cũng đề nghị phía NSMO tạo điều khiển cho chúng tôi trong công tác cắt điện để bảo trì trong thời gian từ đây đến 30/3 để chúng tôi hoàn thiện việc bảo trì các thiết bị các thiết bị như dao cách ly, máy cắt, đặc biệt là xử lý nguy cơ phát nhiệt tại các điểm tiếp xúc trong thời điểm cao điểm..." - ông Huỳnh Quang Thịnh, Phó Giám đốc Công ty Truyền tải điện 3 (PTC3) đề nghị.
Chia sẻ với các đơn vị quản lý, vận hành lưới điện, các đơn vị điện lực tham gia vào quá trình đảm bảo vận hành an toàn, liên tục hệ thống điện Quốc gia, qua đó đảm bảo điện cho phát triển kinh tế, xã hội và đời sống nhân dân, mỗi đơn vị đều có những đặc thù, khó khăn, nhất là khi tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng nhiều, trong khi các nguồn điện nền, ổn định cũng gặp không ít thách thức, đại diện NSMO nhấn mạnh, ngay cả các nguồn điện phân tán (điện mặt trời mái nhà) cũng đặt ra những bài toán rất khó cho điều độ cũng như công tác điều hành của các tổng công ty điện lực miền. Việc đầu tư trang bị hệ thống Scada đến từng mái nhà là không thể bởi vừa lãng phí và không thực tế trong kỹ thuật…
Từ học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có nguồn NLTT lớn trên thế giới, thông qua thực tế vận hành hệ thống điện và thị trường điện Việt Nam thời gian qua, NSMO khẳng định sẽ đồng hành cùng các đơn vị phát điện, truyền tải và phân phối điện tiếp tục huy động tốt các nguồn điện an toàn, minh bạch và hiệu quả, đảm bảo cung cấp điện cao điểm mùa khô cũng như cả năm 2026./.
Nguyên Long
Bình luận