Ngày 26-8, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội (UEB - VNU) phối hợp Trung tâm Nông nghiệp nhiệt đới Quốc tế (CIAT) tổ chức Hội thảo quốc tế về Kinh tế phát triển lần thứ nhất với chủ đề “Phát triển kinh tế và Chuyển đổi bền vững” (EDAST 2026). Hội thảo có sự tham dự của khoảng 180 đại biểu là các nhà khoa học, chuyên gia, nhà hoạch định chính sách, đại diện doanh nghiệp, tổ chức quốc tế trong và ngoài nước.

Hội thảo tập trung phân tích nhiều vấn đề đặt ra đối với các nền kinh tế trong quá trình chuyển đổi bền vững, từ quản trị tài nguyên, tài chính xanh, chuyển đổi hệ thống lương thực - thực phẩm đến nâng cao năng suất, năng lực doanh nghiệp và chất lượng thể chế. Các chuyên gia cho rằng, nguồn lực từ khoáng sản, đất đai, nguồn nước hay carbon chỉ có thể tạo ra giá trị bền vững khi được quản trị minh bạch, được hạch toán đầy đủ và gắn với các chính sách tài khóa, thể chế phù hợp. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, việc khai thác tài nguyên cần đi cùng với bảo vệ vốn tự nhiên và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Ở góc độ tài chính khí hậu, các nghiên cứu cho thấy chính sách về lương thực - thực phẩm, khí hậu và đa dạng sinh học hiện vẫn thiếu sự gắn kết. Trong khi dòng tài chính dành cho phát triển bền vững còn hạn chế, mỗi năm khoảng 7.000 tỷ USD vẫn được dành cho các hoạt động có nguy cơ gây tổn hại đến môi trường, cao hơn đáng kể so với nhu cầu tài chính để thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững liên ngành.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia sớm cụ thể hóa cam kết bằng chính sách, với Quyết định số 300/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm minh bạch, trách nhiệm và bền vững đến năm 2030. Sau ba năm triển khai, Đối tác chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm đã quy tụ hơn 49 đối tác trong và ngoài nước với 5 nhóm công tác kỹ thuật mang tính liên ngành, ghi nhận hơn 260 hoạt động được triển khai trong giai đoạn 2023-2026, trong đó Sơn La và Đồng Tháp là hai tỉnh tiên phong thí điểm ở cấp địa phương.

Từ thực tiễn này, các chuyên gia cho rằng chuyển đổi bền vững không chỉ phụ thuộc vào công nghệ hay nguồn vốn, mà còn đòi hỏi năng lực quản trị và sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, cộng đồng và giới nghiên cứu. Đồng thời, quá trình phát triển phải bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu kinh tế với yêu cầu bảo vệ môi trường. PGS.TS. Nguyễn An Thịnh, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng:

"Để bảo đảm phát triển nhanh và bền vững, cần có định hướng rõ ràng từ Đảng và Chính phủ. Trong đó, bên cạnh các mục tiêu về kinh tế, phải đồng thời đặt ra mục tiêu về sinh thái và môi trường. Quá trình phát triển cần được đặt trong giới hạn sinh thái của Việt Nam. Đây là một trong những yêu cầu quan trọng để bảo đảm sự phát triển bền vững trong dài hạn."

Các ý kiến tại hội thảo cũng nhấn mạnh, yêu cầu tăng cường liên kết giữa nghiên cứu, hoạch định chính sách và thực tiễn triển khai. Việc hình thành các chính sách dựa trên bằng chứng, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp và cộng đồng tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi, được xem là nền tảng để Việt Nam vừa tạo thêm động lực tăng trưởng, vừa sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và nâng cao khả năng thích ứng trước những yêu cầu phát triển mới./.