Tại hội thảo, các doanh nghiệp và chuyên gia đều đánh giá cao tinh thần cầu thị, lắng nghe và đồng hành với doanh nghiệp từ phía Chính phủ và cơ quan quản lý, nhất là khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09 về việc tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định số 46 về quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết số 66.13 quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.
Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, an toàn thực phẩm là vấn đề thiết yếu, có ý nghĩa chiến lược đối với sức khỏe cộng đồng, đồng thời tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam và quá trình hội nhập quốc tế. Các chính sách pháp luật trong lĩnh vực này không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến toàn bộ chuỗi sản xuất - kinh doanh - tiêu dùng. Việc Chính phủ ban hành Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 thể hiện nỗ lực nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, siết chặt các lỗ hổng và tăng cường trách nhiệm trong sản xuất, phân phối thực phẩm. Tuy nhiên, theo ông Đậu Anh Tuấn, nhiều hiệp hội và doanh nghiệp phản ánh rằng quá trình triển khai các quy định mới trong hơn một tuần qua đã phát sinh không ít khó khăn, như thời gian chuyển tiếp quá ngắn, quy trình kiểm tra phức tạp và thiếu hướng dẫn cụ thể trong thực thi.
Ông Đậu Anh Tuấn nêu rõ: “Nghị quyết 09 được ban hành là bước điều chỉnh cần thiết, giúp rà soát lại những quy định chưa phù hợp và có nguy cơ gây vướng mắc trong thực tiễn, đặc biệt về thủ tục và thời gian thực hiện. Đây đồng thời là bước chuẩn bị quan trọng cho quá trình sửa đổi Luật An toàn thực phẩm mà Chính phủ sẽ trình Quốc hội trong thời gian tới. Hội thảo lần này không chỉ nhằm đánh giá, góp ý đối với Nghị định 46 và Nghị quyết 66, mà còn là diễn đàn quan trọng để các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp đóng góp ý kiến thiết thực cho việc hoàn thiện khung pháp lý về an toàn thực phẩm”.
Từ góc độ doanh nghiệp, bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh cho hay, việc các quy định mới được áp dụng trong thời gian rất ngắn khiến cả doanh nghiệp lẫn cơ quan thực thi ở địa phương lúng túng. Do đó cho rằng, bên cạnh việc ghi nhận nỗ lực của Chính phủ trong việc lùi thời điểm áp dụng, vấn đề then chốt là cần đánh giá đầy đủ năng lực thực thi của hệ thống quản lý ở địa phương.
Bà Lý Kim Chi nêu ý kiến: “Chúng tôi kiến nghị cần khẩn trương rà soát và sửa đổi một cách căn cơ cả Nghị định 46 và Nghị quyết 66, chứ không chỉ điều chỉnh kỹ thuật hay tiếp tục gia hạn thời gian áp dụng. Trọng tâm sửa đổi phải chuyển mạnh sang quản lý rủi ro, tăng hậu kiểm thực chất, giảm các thủ tục tiền kiểm hình thức, đồng thời chỉ triển khai khi năng lực thực thi của cơ quan chuyên môn địa phương đã được đánh giá và chuẩn bị tương xứng. Về dài hạn hơn, chúng tôi cũng đề nghị Chính phủ xem xét cần ưu tiên đẩy nhanh việc xây dựng Luật An toàn thực phẩm sửa đổi và xây dựng hệ thống nghị định hướng dẫn đồng bộ, ổn định”.
Các ý kiến tại hội thảo cũng cho rằng, các quy định về quản lý an toàn thực phẩm như Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 và sắp tới là Luật An toàn thực phẩm cần đi theo các định hướng như: quản lý theo rủi ro và hậu kiểm, không dàn trải: cần tập trung vào các mắt xích có nguy cơ cao, thay vì kiểm tra tràn lan. Các thủ tục mới chỉ nên được ban hành nếu chứng minh được hiệu quả rõ ràng trong bảo vệ an toàn thực phẩm, đồng thời không gây đứt gãy chuỗi cung ứng hay tăng chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp. Cùng với đó, chuyển từ quản lý từng sản phẩm sang quản lý hệ thống theo chuỗi giá trị thực phẩm, tăng cường áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế và truy xuất nguồn gốc. Tăng cường năng lực thực thi tại địa phương, bảo đảm đủ nhân lực, chuyên môn và điều kiện triển khai, tránh tình trạng mỗi nơi hiểu và làm một kiểu. Đẩy mạnh việc số hóa, xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất giữa các cơ quan quản lý để tăng tính minh bạch, giảm thiểu thủ tục chồng chéo, nâng cao hiệu quả kiểm tra và truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Thúy Hằng VOV1