Ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) chia sẻ bức tranh xuất nhập khẩu của Việt Nam trong hai tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, tạo nền tảng quan trọng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hai con số trong năm 2026 này. Kim ngạch xuất khẩu đạt 76,39 tỷ USD, tăng 18,3% so với cùng kỳ năm trước, vượt mục tiêu tăng trưởng 15-16% mà Chính phủ đề ra cho năm 2026. Tuy vậy, Việt Nam cũng ghi nhận nhập siêu gần 3 tỷ USD trong 2 tháng đầu năm. Điều này không phải tín hiệu đáng lo ngại bởi phần lớn nhập khẩu tập trung vào máy móc, thiết bị và nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất, cho thấy hoạt động sản xuất công nghiệp và xuất khẩu đang được chuẩn bị nguồn lực tăng trưởng mạnh trong các tháng tới. “Như chúng ta thấy là thâm hụt thương mại giữa xuất khẩu và nhập khẩu là đạt gần 3 tỷ đô Mỹ. Số liệu này tôi đánh giá không có gì đáng ngại với cả nền kinh tế của chúng ta. Cái thứ nhất là chúng ta có nền kính tế độ mở 200%. Thứ hai là việc mà chúng ta nhập siêu bởi vì những cái tháng cuối năm 2025 là các doanh nghiệp Việt Nam đã xuất khẩu rất nhiều các mặt hàng để phục vụ Tết dương lịch, cũng như Noel của các nước trên thế giới. Chính vậy mà đà xuất khấu chững lại và cũng để phục vụ sản xuất đầu năm 2006 và phục vục kế hoạch sản xuất kinh doanh của Quý I năm 2016. Đây là năng lượng, các nguyên liệu thô, sản phẩm phụ tùng để lắp ráp…”- Ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết.
Xét theo khu vực thị trường, xuất khẩu sang châu Á đạt 34,3 tỷ USD, tăng 19,8%. Tại châu Âu, kim ngạch xuất khẩu đạt 11,3 tỷ USD, tăng 8,6%, khu vực châu Mỹ đạt 27,3 tỷ USD, tăng 21,9%, với Hoa Kỳ là thị trường lớn nhất, đạt 23,8 tỷ USD, tăng 21,9%. Xuất khẩu sang châu Phi và châu Đại Dương cũng ghi nhận mức tăng lần lượt 6,7% và 10,7%. Về nhóm hàng, cả khu vực nông-thủy sản và công nghiệp chế biến, chế tạo đều tăng trưởng tích cực. Trong đó, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 41%, điện thoại và linh kiện tăng 21%, máy móc thiết bị tăng 21%... Những con số này cho thấy năng lực sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục được cải thiện, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao. Để thúc đẩy xuất khẩu, ông Đỗ Ngọc Hưng - Trưởng Thương vụ Việt nam tại Hoa Kỳ đề xuất: “Thứ nhất là các Hiệp hội ngành hàng, địa phương và doanh nghiệp tiếp tục chủ động xây dựng kế hoạch xúc tiến thương mại, nhất là phối hợp chương trình xúc tiễn thương mại trong điểm quốc gia của Cục Xúc tiến thương mại xây dựng, để có thể tham gia đầy đủ các sự kiện, duy trì tính hiện diện tại thị trường Hoa Kỳ. Thứ hai là xúc tiến xuất khẩu và xúc tiến nhập khẩu, đầu tư theo hướng góp phần là đẩy mạnh quan hệ kinh tế thương mại song phương theo hướng cân bằng hài hoà và bền vững. Thứ ba, đó là về phía cơ quan quản lý thương vụ tiếp tục để mạnh cung cấp thông tin thị trường chuyên sâu, cảnh báo sớm các thay đổi chính sách và các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại. Và cuối cùng là dưới góc độ về chính sách vĩ mô thì cũng mong là hai bên Chính phủ Việt Nam và Hoa Kỳ sớm tiến tới ký kết một Hiệp định phù hợp, ổn định và có tính dự báo cao hơn, qua đó tạo cái khuôn khổ rõ ràng cho thương mại và đầu tư song phương trong giai đoạn mới và đặc biệt là duy trì các cơ chế đối thoại. Ví dụ như cơ chế đối thoại an ninh năng lượng mà Bộ Công thương chủ trì, cũng như là cơ chế đối thoại thông qua Hội đồng Tifa và Diễn đoàn về kinh tế song phương. Qua đó thì tạo niềm tin, cũng như là bền vững trong chính sách giữa hai bên”
Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương cho biết: “Giao ban với hệ thống thương vụ Việt Nam nước ngoài định kỳ hàng tháng thì được tổ chức lần đầu từ tháng 7 năm 2022 cho thấy là hiệu quả tích cực đối với cả quản trị mục tiêu phát triển ngoại thương trên mỗi khu vực thị trường thông qua sự kết nối hiệu quản giữa Hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp xuất khẩu, chính quyền địa phương với hệ thống thương vụ là hơn 60 thương vụ và chi nhánh thương vụ, cũng như là Văn phòng xúc tiến thương mại Việt Nam ở nước ngoài. Qua đây thì các thương vụ cũng nắm bắt được kịp thời nhu cầu hỗ trợ xúc tiến xuất khẩu, nhập khẩu của các ngành hàng, các địa phương, các doanh nghiệp, đồng thời thì các thương vụ cũng có điều kiện là cập nhật mỗi thay đổi chính sách xuất nhập, các biện pháp phòng vệ thương mại đến thị hiếu, nhu cầu, xu hướng của thị trường sở tại. Về phía Bộ Công thương thì từ kết quả giao ban có thể chỉ đạo, điều hành kịp thời đối với mỗi khu vực thị trưởng và ngành hàng cụ thể, giúp cho quản trị mục tiêu tăng trưởng ngoại thương hiệu quả hơn”.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 là 15-16%, Cục Xuất nhập khẩu đề xuất Bộ Công Thương tiếp tục theo dõi sát diễn biến thương mại toàn cầu, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan triển khai các giải pháp điều hành linh hoạt, gắn kết với chính sách sản xuất, tài chính, tín dụng và logistics. Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Xây dựng nhằm triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp. Một số chính sách quản lý ngoại thương cũng sẽ được áp dụng linh hoạt, trong đó có thể tạm dừng xuất nhập khẩu một số mặt hàng nhằm bảo đảm cân đối thị trường và lợi ích quốc gia. Bộ Công Thương đang trình Chính phủ các văn bản quan trọng như Nghị định thay thế Nghị định 107 và 01 về quản lý xuất khẩu gạo, quy định về hàng hóa sản xuất tại Việt Nam, và Thông tư hướng dẫn Nghị định 259/2025 về kiểm soát thương mại chiến lược, nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu. Theo ông Lê Mạnh Hùng- quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ sẽ nghiên cứu giao chỉ tiêu cụ thể (KPI) cho từng thương vụ, gắn với từng khu vực thị trường. Các thương vụ sẽ phối hợp với Cục Xúc tiến thương mại và các đơn vị liên quan để hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường và khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do. Khi kim ngạch xuất khẩu tại một thị trường có dấu hiệu suy giảm, các thương vụ cần chủ động tìm kiếm và đề xuất thị trường mới để Bộ có cơ sở xây dựng chính sách hỗ trợ: “Một là đối với hệ thống thương vụ chúng ta phải thay đổi cách thức để chúng ta quản trị và chia sẻ thông tin, phải cụ thể. Tôi được giao Kpi vào thị trường này năm nay tăng trưởng 10%. bây giờ tôi tăng trường âm, lý do là gì, đề xuất đi cái gì phải hỗ trợ tôi để tăng trở nó lên hoặc nếu không nó cận biệt rồi thì tôi đề nghị ông chuyển sang thị trường khác đi đối với mặt hàng này. Hôm nay chúng ta đã phát triển cái nền tảng rồi, phải đưa cái form về danh mục các cái công việc chúng ta phải làm, thì mới kiểm tra, kiểm điểm được. Vấn đề thứ hai nữa là các đồng chí phải triển khai ngay nghiệp vụ của mình trên nền tảng số, vừa là để rút ngắn tiết kiệm thời gian cập nhật online cho tất cả mọi người có thể chia sẻ được và từ đó chúng ta sẽ hình thành cơ sở dữ liệu của chúng ta, càng sớm càng tốt ”
Với các giải pháp cụ thể, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các hiệp hội ngành hàng tổ chức các hoạt động xúc tiến phù hợp tại thị trường trọng điểm, đồng thời phát triển thêm ngành hàng mới, mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo động lực tăng trưởng xuất khẩu bền vững trong năm 2026 như mục tiêu đã đề ra./.
Xuân Lan- VOV1.