Khu vực FDI đóng vai trò then chốt trong 40 năm đổi mới, giúp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Hiện nay, với định hướng chiến lược FDI thế hệ mới, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để đón dòng vốn chất lượng cao, đặc biệt trong công nghệ và đổi mới sáng tạo. Theo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, Việt Nam ưu tiên các dự án có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và có tính lan tỏa mạnh mẽ. Những lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng tái tạo và tài chính xanh được đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu.

Đại hội XIV của Đảng đã hình thành hệ thống quan điểm và định hướng lớn mang tính chỉ đạo lâu dài đối với bảo vệ môi trường gắn với phát triển kinh tế - xã hội như bảo vệ môi trường là điều kiện tiên quyết của phát triển, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, bền vững là con đường phát triển tất yếu của Việt Nam. Bà Christiana Hageneder, Giám đốc Chương trình Hỗ trợ Năng lượng, Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức (GIZ) đánh giá Việt Nam là một quốc gia rất hấp dẫn đối với nhiều nhà đầu tư quốc tế với tốc độ tăng trưởng kinh tế được dự báo 2 chữ số trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Các nhà đầu tư quốc tế quan tâm đến các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng lớn tại Việt Nam trong giai đoạn này. Bà Christiana Hageneder cho rằng, những thay đổi về chính sách của chính phủ Việt Nam trong thời gian gần đây rất đáng hoan nghênh:

 “Điều quan trọng đối với các nhà đầu tư quốc tế là một khuôn khổ ổn định vì họ cần có mô hình kinh doanh để biết điều gì đang xảy ra với khoản đầu tư của mình. Tôi thấy rằng Việt Nam đang xây dựng các quy định, đặc biệt cho các dự án năng lượng sạch. Những thay đổi trong quy định của Việt Nam nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đầu tư. Điều thực sự quan trọng là có sự đối thoại giữa cộng đồng quốc tế, các nhà đầu tư quốc tế và chính phủ Việt Nam. Thông qua đối thoại này, họ có thể hiểu được nhu cầu của các nhà đầu tư nước ngoài để chính phủ có thể thiết lập một khung pháp lý tốt.”

Chiến lược này phù hợp với cam kết Net Zero vào năm 2050 khi Việt Nam đặt mục tiêu sẽ đạt phát thải ròng bằng 0. Do đó, việc chuyển đổi mạnh mẽ sang kinh tế xanh và tuần hoàn là cần thiết. Bên cạnh đó, phát triển kinh tế xanh sẽ tạo ra việc làm mới trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, nông nghiệp hữu cơ, công nghệ sạch, góp phần nâng cao năng suất lao động, giảm phụ thuộc vào tài nguyên hóa thạch, hướng tới mô hình sản xuất - tiêu dùng bền vững, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bên cạnh lợi thế lớn về ổn định chính trị, với chiến lược phát triển "xanh", hàng hóa của Việt Nam được đánh giá sẽ tăng thêm cơ hội thâm nhập vào các thị trường khó tính như Liên minh châu Âu (EU) hay Mỹ, qua đó tăng nguồn vốn FDI vào Việt Nam. Ông Richard McClellan, Giám đốc điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Hồ Chí Minh khẳng định:

“Hiện tại, nhìn ở góc độ vĩ mô, lợi nhuận thu được ở Việt Nam là rất lớn, 8 % vào năm ngoái. Việt Nam cũng có sự ổn định chính trị mà tất cả các quốc gia khác phải ghen tỵ, trên khía cạnh là sự ổn định có thể thúc đẩy cải cách qua mỗi năm.”

Bên cạnh việc xác định FDI “xanh”, để khai thông nguồn vốn đầu tư vào Việt Nam, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng định hướng tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, tăng cường tính minh bạch và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Với phương châm “Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, các rào cản hành chính bị cắt bỏ triệt để, qua đó xây dựng cơ chế đặc thù, vượt trội để thu hút các tập đoàn đa quốc gia, các nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực công nghệ cao.

Khi thể chế được khai thông, niềm tin của người dân và doanh nghiệp được củng cố, vốn đầu tư nước ngoài (FDI) sẽ chảy mạnh vào Việt Nam. Ông Juhern Kim, Đại diện tại Việt Nam của Viện Tăng trưởng Xanh Toàn cầu (GGGI), cho biết cách thức tổ chức liên chính phủ này hỗ trợ huy động 1 tỷ USD vốn đầu tư "xanh" cho Việt Nam vào năm 2028.

“Đến nay, chúng tôi đã huy động được hơn 200 triệu USD, bằng một phần năm mục tiêu. Chúng tôi thực hiện điều này theo hai cách đơn giản. Một là “xanh hóa” lĩnh vực tài chính, tức là hợp tác với các ngân hàng và tổ chức tài chính để họ cam kết và huy động vốn cho các dự án xanh. Cách khác là chúng tôi hỗ trợ các dự án xanh để chúng có khả năng được các tổ chức tài chính đầu tư. Điều quan trọng hơn là chúng tôi xác định được các dự án tốt, và sau đó giúp các dự án xanh đó trở nên khả thi về mặt tài chính để thu hút đầu tư.”

Thay đổi chiến lược của Đảng trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài không chỉ là sự điều chỉnh về kinh tế mà còn là tầm nhìn chiến lược về một Việt Nam tự cường và phát triển bền vững. Bằng cách tập trung vào công nghệ cao, kinh tế xanh và sự liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp, Việt Nam đang khẳng định vị thế là điểm đến đầu tư chiến lược, tin cậy và bền vững trong bản đồ kinh tế thế giới./.

Thiều Dương/VOV1