Những ngày này, trên những cánh đồng ở xã Trung Giã, ngoại thành Hà Nội, tiếng động cơ máy cấy đều đều vang lên như báo hiệu mùa vụ mới bắt đầu. Theo từng vòng quay của bánh xích, những khóm mạ non lần lượt bén rễ trên mặt ruộng, tạo thành những đường thẳng tắp trải dài đến tận cuối cánh đồng. Chỉ trong ít phút, từng khóm mạ non được đặt ngay ngắn xuống ruộng theo những hàng thẳng tắp. Khung cảnh những người nông dân còng lưng cấy lúa dưới cái nắng  hè giờ đã dần lùi vào ký ức. Thay vào đó là hình ảnh những cánh đồng sản xuất tập trung, đồng bộ, máy móc từng bước thay thế sức lao động thủ công.

Trên bờ ruộng, bà Hà Thị Toan, xã viên Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp kinh doanh tổng hợp Nam Sơn chăm chú theo dõi chiếc máy cấy đang vận hành. Bà Toan cho biết gia đình có 5 sào ruộng nhưng giờ đây bà không còn phải tất bật huy động người thân xuống đồng như trước:

"Nhà nước hỗ trợ chuyển đổi cơ giới hóa nên giờ cấy cũng không vất vả như trước đây mà năng suất lúa cũng cao. Nhà cấy 5 sào mà có 1 mình cũng không thấy vất vả. Mong muốn hỗ trợ thêm máy gặt để tạo thuận lợi cho nông dân khi vào chính vụ thu hoạch".

Niềm vui của bà Toan cũng là tâm trạng chung của nhiều nông dân Trung Giã. Từ chỗ còn e dè, bà con đã chủ động tham gia mô hình mạ khay, cấy máy bởi hiệu quả rõ rệt: giảm công lao động, giảm lượng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời nâng cao năng suất và chất lượng lúa.

Sự thay đổi trên những cánh đồng Trung Giã không chỉ đến từ sự mạnh dạn đổi mới của người dân. Đó còn là kết quả của các cơ chế, chính sách hỗ trợ của thành phố Hà Nội; sự đồng hành của Trung tâm Khuyến nông cùng chính quyền địa phương trong chuyển giao khoa học kỹ thuật và cơ giới hóa sản xuất. Ông Bùi Công Sản, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp kinh doanh tổng hợp Nam Sơn cho biết, từ khi triển khai mô hình ứng dụng mạ khay, cấy máy trong sản xuất lúa quy mô tập trung, nhiều khâu sản xuất đã được cơ giới hóa đồng bộ, giúp rút ngắn thời gian sản xuất, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả kinh tế:

"Chưa bao giờ nông nghiệp được quan tâm hỗ trợ như lúc này. Từ đầu tư cơ sở hạ tầng, tập huấn cũng như chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật. Hỗ trợ về cơ giới hóa giúp thu nhập của nông dân được nâng lên, bà con phấn khởi tham gia".

Thực tiễn ở Trung Giã cho thấy chủ trương đổi mới phương thức sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ và cơ giới hóa của Hà Nội đang đi vào cuộc sống. Từ mô hình điểm này, thành phố đang từng bước nhân rộng đến nhiều địa phương, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Theo bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trung Giã, đến nay địa phương đã hỗ trợ cấy máy trên khoảng 80 ha, phun thuốc bằng máy bay không người lái trên 40 ha, cơ giới hóa khâu làm đất hơn 100 ha, đưa tỷ lệ cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp đạt khoảng 92%:

"Cơ chế hỗ trợ cơ giới hóa giúp tiết giảm cho chi phí cho lao động, nhất là trong điều kiện hiện nay lao động trong nông nghiệp khan hiếm. Bên cạnh lúa, xã cũng đã hình thành được những vùng sản xuất tập sản xuất hàng hóa về dược liệu; chăn nuôi tập trung quy mô lớn, đây là tiền đề phát triển nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch ở địa phương".

Cơ giới hóa không chỉ giải quyết tình trạng thiếu lao động mà còn tạo điều kiện tổ chức lại sản xuất theo hướng hiện đại, quy mô lớn; tiết kiệm vật tư đầu vào, giảm phát thải, nâng cao chất lượng nông sản và từng bước hình thành nền nông nghiệp sinh thái. Theo ông Tạ Văn Tường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội, trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển từ mục tiêu tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nền nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn và đa giá trị mà thành phố Hà Nội đang hướng tới:

"Quy hoạch phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung và nông nghiệp sinh thái, cân bằng phát thải trên các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung đó. Phát triển hài hòa trồng trọt kết hợp chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và ứng dụng khoa học công nghệ để giảm phát thải, tạo ra nền nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp tuần hoàn và tạo được cảnh quan, và nông nghiệp chất lượng cao khi đã hoạch định chiến lược, hoạch định quy hoạch phát triển thì tổ chức sản xuất trên các quy hoạch và lực lượng sản xuất mới để sản xuất tập trung sản xuất thành một hệ sinh thái các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, đó là mô hình phù hợp với nông nghiệp đô thị của Hà Nội".

Từ những cánh đồng Trung Giã hôm nay có thể thấy rõ bước chuyển của nông nghiệp Hà Nội trong thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII. Cơ giới hóa không chỉ thay đổi cách làm nông nghiệp mà còn tạo nền tảng cho chuyển đổi số, liên kết chuỗi giá trị và phát triển bền vững./.