Đại biểu Quốc hội Lê Ngọc Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đề nghị tiếp tục hoàn thiện nhiều quy định liên quan đến vai trò, chức năng của Petrovietnam và cơ chế thực hiện các nhiệm vụ đặc thù của ngành dầu khí.

Theo đại biểu Lê Ngọc Sơn, dự thảo Luật đã giảm đáng kể số nội dung thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành, đồng thời tăng mạnh số nội dung giao cho Petrovietnam thực hiện. Việc phân cấp mạnh hơn sẽ tạo điều kiện để Tập đoàn chủ động trong quản lý hợp đồng dầu khí, triển khai các hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

Đại biểu cũng đánh giá dự thảo Luật đã thể chế hóa các chủ trương của Đảng về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phát triển ngành dầu khí và kinh tế biển, đồng thời tăng cường các cơ chế ưu đãi nhằm khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí. Minh chứng cho hiệu quả của các chính sách mới, 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng khai thác dầu thô trong nước của Petrovietnam tăng 14,2% so với cùng kỳ – mức tăng trưởng hai con số đầu tiên sau 11 năm.

Điểm nhấn trong các kiến nghị của đại biểu là đề nghị quy định rõ hai tư cách pháp lý của Petrovietnam. Theo đó, Tập đoàn vừa là doanh nghiệp, nhà thầu trực tiếp tham gia hoạt động dầu khí theo cơ chế thị trường, vừa là đơn vị được Nhà nước giao thực hiện một số chức năng đại diện nước chủ nhà trong quản lý hoạt động dầu khí.

Theo ông Lê Ngọc Sơn, việc phân định rõ hai vai trò này sẽ tạo cơ sở pháp lý minh bạch trong thực thi nhiệm vụ, đồng thời tách bạch nhiệm vụ chính trị với hoạt động sản xuất kinh doanh theo tinh thần Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị. Thực tế hiện nay, nhiều khoản chi phát sinh khi Petrovietnam thực hiện nhiệm vụ do Nhà nước giao rất khó xác định là chi phí sản xuất kinh doanh hay chi phí thực hiện nhiệm vụ chính trị, dẫn đến mất nhiều thời gian làm việc với các cơ quan quản lý để xử lý.

Liên quan đến các hợp đồng dầu khí được ký kết từ các giai đoạn trước, đại biểu cũng đề nghị bổ sung cơ chế xử lý các khoản chi mà Petrovietnam thực hiện thay Nhà nước, như nghĩa vụ nộp thuế thay cho các nhà thầu. Theo đại biểu, việc luật hóa các nguyên tắc xử lý ngay từ đầu sẽ tạo căn cứ pháp lý để các cơ quan quản lý giải quyết thống nhất, minh bạch và hạn chế phải xin cơ chế xử lý đối với từng trường hợp phát sinh.

Bên cạnh đó, đại biểu kiến nghị giao Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đối với các dự án phát triển mỏ có tính chất liên ngành, liên vùng, ảnh hưởng đến quy hoạch sử dụng đất, khu vực biển hoặc quốc phòng, an ninh. Đồng thời, đề xuất khôi phục Quỹ rủi ro tìm kiếm, thăm dò dầu khí nhằm tạo nguồn lực cho công tác điều tra cơ bản, tìm kiếm, thăm dò dầu khí cũng như thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trên biển.

Theo đại biểu Lê Ngọc Sơn, trong bối cảnh yêu cầu bảo đảm an ninh và tự chủ năng lượng ngày càng cao, hoạt động tìm kiếm, thăm dò dầu khí cần được nhìn nhận không chỉ ở góc độ đầu tư kinh tế mà còn là nhiệm vụ chiến lược, góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên quốc gia, phục vụ phát triển kinh tế biển và bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền của Việt Nam trên biển./.