Chỉ còn vài ngày nữa là đến 01/6/2026 - thời điểm thực hiện lộ trình cung ứng xăng E10 ra thị trường trên toàn quốc, áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học và nhiên liệu truyền thống - với 90%  xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phối trộn với 10% etanol (E100) thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Trên mạng xã hội xuất hiện những thông tin chưa đúng, thậm chí lan truyền cách “tự tách etanol ra khỏi xăng E10” được chuyên gia cảnh báo là không có cơ sở khoa học và tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn.

               Nghe âm thanh tại đây:

Trước tiên, cần phải khẳng định, việc phát triển nhiên liệu sinh học, nhiên liệu mới và tái tạo để đa dạng hoá nguồn cung năng lượng, vừa góp phần đảm bảo an ninh năng lượng Quốc gia gắn với bảo vệ môi trường, vừa góp phần chủ động nguồn cung, giảm phụ thuộc hoàn toàn vào xăng khoáng, giảm nhập khẩu và phát triển các ngành kinh tế trong nước… là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta.

Quy định về lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, trong đó quy định cụ thể tỷ lệ phối trộn, pha chế nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống, lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn, pha chế, sử dụng xăng sinh học dùng cho động cơ xăng đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành từ năm 2012 (theo Quyết định số 53 ngày 22/11/2012). Trước đó, từ năm 2007, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án phát triển nhiên liệu sinh học đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2025. Xăng sinh học E5 (tỷ lệ phối trộn 95% xăng khoáng RON92 với 5% etanol) đã được bán thử nghiệm trên thị trường từ năm 2015, đên năm 2018 đã chính thức thay thế hoàn toàn cho xăng khoáng RON92 theo lộ trình bắt buộc của Chính phủ. Sau hơn 7 năm kinh doanh mặt hàng xăng E5, đến nay đã trở thành nhiên liệu phổ biến, thông dụng với người tiêu dùng.

Với mặt hàng xăng E10, Petrolimex và PVOIL là hai doanh nghiệp Nhà nước thực hiện bán thử nghiệm ra thị trường một số thành phố lớn từ 01/8/2025, đến nay cũng chưa có bất kỳ sự phản ánh nào liên quan đến chất lượng mặt hàng này. Ông Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương khẳng định: "Cho đến hiện nay trong suốt quá trình phân phối xăng E5 và E10 thì chưa nhận được phản hồi tiêu cực nào từ phía khách hàng, đấy là thực tế. Còn về mặt khoa học thì trong quá trình chuẩn bị lộ trình, chúng tôi cũng đã làm việc với các nhà khoa học trong và ngoài nước. Kinh nghiệm từ quốc tế cũng đã chứng minh là Mỹ sử dụng từ những năm 1970 của thế kỷ trước, và người ta dùng E10 từ những năm 1980; Brazil cũng vậy và châu Âu thì cũng khoảng 20 năm nay; Gần chúng ta thì có Philippines, Thái Lan, Trung Quốc. Và thực tế thì kể từ khi thử nghiệm xăng E10 tại Việt Nam thì các đồng chí lãnh đạo và nhân viên của Petrolimex, PVOIL cũng như là ở Bộ Công Thương - chúng tôi gương mẫu là những người đầu tiên thử nghiệm ngay và chúng tôi dùng suốt từ đó đến nay, và có thể khẳng định rằng kể cả về mặt chi phí, tức là việc tiêu tốn nhiên liệu hay là việc có vấn đề gì trong quá trình sử dụng hay thì chúng tôi đều thu nhận từ anh em và từ bản thân tôi sử dụng là không thấy có vấn đề gì khác thường so với xăng khoáng chúng ta đang sử dụng".

Dẫn chứng việc nhiều quốc gia đã trở nên thông dụng với xăng E10, thậm chí E20, PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội) khẳng định, về mặt kỹ thuật, người dân có thể yên tâm khi sử dụng xăng E10 trên các phương tiện đang lưu hành hiện nay. Việc thay thế xăng khoáng bằng xăng E10 không ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận hành của động cơ, người sử dụng chỉ cần duy trì chế độ bảo trì, bảo dưỡng như thông thường để bảo đảm tuổi thọ của phương tiện ô tô, xe máy.

PGS.TS Phạm Hữu Tuyến nhấn mạnh, với bất kỳ loại nhiên liệu nào, nếu phương tiện không được bảo dưỡng đúng cách thì đều có thể phát sinh vấn đề trong quá trình vận hành. Do đó, yếu tố quyết định độ bền của xe vẫn là việc bảo trì định kỳ và sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn chất lượng: "Nếu so sánh về nhiệt trị thì nhiệt trị của xăng E10 nhỏ hơn xăng thường khoảng độ 3%. Tuy nhiên, với khả năng giúp cải thiện quá trình cháy giúp cho quá trình cháy ở trong động cơ triệt đề hơn, sạch hơn, nâng cao hiệu suất nhiệt trong động cơ và hiệu suất này nó bù cho phần giảm về mặt nhiệt trị, do đó khi sử dụng xăng E10 thì về tính năng kỹ thuật, công suất động cơ cũng như tiêu thụ nhiên liệu thì hoàn toàn tương đương với khi chúng ta sử dụng xăng khoáng. Một số kết quả thí nghiệm của chúng tôi khi sử sử dụng xăng sinh học E10 thì cho thấy do hiệu quả về việc cải thiện quá trình cháy nên nó giúp cho việc tiêu thụ nhiên liệu còn tốt hơn so với khi sử ldụng xăng khoáng".

Từ ngày 1/6/2026, xăng E10 chính thức được triển khai bán tại tất cả các cửa hàng xăng dầu trên toàn quốc theo lộ trình của Chính phủ và Bộ Công Thương, thay thế hoàn toàn xăng khoáng. Theo ông Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương, đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học và giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông vận tải. Việc mở rộng phân phối xăng E10 không chỉ giúp đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu, giảm áp lực phụ thuộc vào xăng khoáng mà còn tạo nền tảng thúc đẩy thị trường nhiên liệu xanh tại Việt Nam.

Từ kinh nghiệm áp dụng tiêu dùng nhiên liệu sinh học vì mục đích môi trường gắn với chủ động nguồn cung của nhiều nước, ông Bùi Ngoc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội xăng dầu Việt Nam cho rằng, lộ trình nhiên liệu sinh học củaViệt Nam không chỉ đối với xăng E5, E10 mà đã thiết kế tới việc phối trộn dầu Diesel sinh học (B5, B10). Nếu hiện thực hoá mục tiêu này, việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hoá thạch sẽ rất đáng kể và hết sức có ý nghĩa đối với những nước có nền nông nghiệp đang phát triển như Việt Nam. 

"Rõ ràng về cơ cấu nếu 1 năm chúng ta sử dụng chừng 26 - 26,5 triệu m3/tấn xăng dầu, nếu mà một cơ cấu đối với Diezel và xăng mà chúng ta chiếm 10% ethanol thì rõ ràng là 1 năm chúng ta đã giảm phụ thuộc vào trong cả xăng và Diezel là tới 2 triệu m3/tấn. Thì đấy là một con số hết sức có ý nghĩa… Thậm chí như Indonesia người ta đã sử dụng tới B20 và B40 thì rõ ràng là chúng ta nhìn vào một cơ cấu về giảm nhiên liệu hóa thạch là hết sức có ý nghĩa. Đặc biệt đối với xăng dầu chúng ta là một nước nhập khẩu ròng, chúng ta mới chỉ đáp ứng được 30% trên tổng nhu cầu xăng dầu mà chúng ta sử dụng, 70% chúng ta đang phải nhập khẩu" - Chủ tịch HH xăng dầu Việt Nam khẳng định.

Theo nhiều chuyên gia, cùng với xăng E10, từ 01/6, mặt hàng xăng E5 vẫn tiếp tục được kinh doanh trên thị trường đến hết năm 2030. Vì thế, với các phương tiện xe cũ, người tiêu dùng trong thời gian làm quen với xăng E10 có thể lựa chọn mặt hàng xăng E5 vốn đã quen thuộc.

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xăng, nhiên liệu diesel và nhiên liệu sinh học, được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 30/4/2026 đã làm rõ các nội hàm về xăng E5, xăng E10. Việc ban hành quy chuẩn sửa đổi nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với nhiên liệu, góp phần đáp ứng yêu cầu quản lý chất lượng, bảo vệ môi trường và phù hợp với thực tiễn sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam trong giai đoạn hiện nay./.

Nguyên Long