Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng để phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đối với ngành điện, đây không chỉ là yêu cầu đổi mới công nghệ, mà còn là điều kiện tiên quyết để xây dựng hệ thống điện hiện đại, thông minh, an toàn và có khả năng đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong nhiều năm tới.

“Hiện đại hoá hệ thống tuyền tải điện Quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị” - chủ đề của Chương trình Dòng chảy kinh tế 15/07/2026 có các nội dung sau đây:

+ Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong công tác đầu tư, quản lý vận hành hệ thống truyền tải điện 220kV-500kV hiện hữu.

+ Phỏng vấn Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) Lưu Việt Tiến về vai trò của HVDC (công nghệ truyền tải điện một chiều siêu cao áp): Lựa chọn chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng Quốc gia giai đoạn phát triển mới.

+ Kinh nghiệm của thế giới trong hiện đại hoá hệ thống truyền tải điện.

                           Nghe âm thanh tại đây:

EVNNPT đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý vận hành hệ thống truyền tải điện hiện hữu.

Về vận hành, toàn bộ 100% trạm biến áp 220kV và 500kV đã được trang bị hệ thống SCADA/EMS, điều khiển xa, giám sát trực tuyến và truyền dữ liệu thời gian thực về các trung tâm điều hành.

Về quản trị, EVNNPT đang vận hành hệ thống quản lý tài sản, quản lý kỹ thuật đường dây và trạm, quản lý dự án đầu tư xây dựng trên nền tảng số.

Về hạ tầng, EVNNPT đã trang bị trung tâm dữ liệu kết hợp với hệ thống cáp quang OPGW phủ toàn bộ lưới 220-500kV tạo nền tảng cho mọi ứng dụng số hóa.

HVDC - lựa chọn chiến lược cho hệ thống điện Việt Nam

Quy hoạch điện VIII điều chỉnh xác định các trung tâm năng lượng tái tạo quy mô lớn tại miền Trung (điện gió ngoài khơi Bình Thuận, Ninh Thuận, Nam Trung Bộ) và miền Nam.

Đặc điểm chung là nguồn phát xa trung tâm phụ tải lớn nhất (miền Bắc), công suất rất lớn (hàng chục nghìn MW) và có tính biến động cao theo thời tiết. Lưới xoay chiều (AC) 500kV hiện hữu không đủ khả năng tải, thực tế hiện nay trục 500kV Bắc-Trung-Nam đã thường xuyên chạm giới hạn truyền tải trong các giờ cao điểm.

HVDC sẽ đóng vai trò như "xa lộ truyền tải" chuyên dụng, truyền trực tiếp khối lượng công suất lớn từ các trung tâm năng lượng tái tạo miền Trung về miền Bắc mà không phải mở rộng thêm nhiều tuyến AC 500kV vốn gặp rất nhiều khó khăn về hành lang tuyến, giải phóng mặt bằng, chuyển đổi mục đích sử dụng rừng.

Đồng thời, trạm chuyển đổi HVDC tại hai đầu có khả năng hỗ trợ điều khiển điện áp, tần số cho lưới xoay chiều (AC), giúp tích hợp nguồn năng lượng tái tạo biến động mà không gây mất ổn định hệ thống.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, khi nhu cầu truyền tải điện trên khoảng cách hàng nghìn km ngày càng lớn, công nghệ HVDC trở thành lựa chọn gần như tất yếu. Không chỉ nâng cao hiệu quả truyền tải, công nghệ này còn giúp tăng khả năng liên kết hệ thống điện, tích hợp năng lượng tái tạo quy mô lớn và nâng cao tính linh hoạt trong vận hành hệ thống điện quốc gia.

Theo các chuyên gia, HVDC là lĩnh vực mới tại Việt Nam, đòi hỏi luận chứng chặt chẽ về kỹ thuật, kinh tế và khả năng tích hợp với lưới điện hiện hữu. Bên cạnh thách thức về công nghệ, các dự án HVDC còn đối mặt với nhiều khó khăn về cơ chế, tiêu chuẩn kỹ thuật, trình tự thủ tục đầu tư cũng như nhu cầu vốn rất lớn.

Bám sát tinh thần chỉ đạo tại Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, trên cơ sở chỉ đạo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hiện thực hóa các dự án HVDC. Việc chuẩn bị bài bản, kỹ lưỡng ngay từ giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi được xem là yếu tố then chốt để bảo đảm các dự án có thể “về đích” đúng tiến độ vào năm 2031, đáp ứng yêu cầu cấp bách về an ninh năng lượng miền Bắc.

Hiện đại hóa hệ thống truyền tải điện không chỉ là đổi mới thiết bị hay ứng dụng công nghệ mới. Đó là quá trình xây dựng một hạ tầng năng lượng thông minh, đủ năng lực kết nối các nguồn điện của tương lai, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Khi hạ tầng truyền tải đi trước một bước, dòng điện sẽ không chỉ được truyền đi xa hơn, mà còn tạo dư địa cho phát triển kinh tế nhanh, bền vững và hiện thực hóa các mục tiêu Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra./.

Nguyên Long