Chiều 3/11, tại Hà Nội, Ban Cơ yếu Chính phủ phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội Viettel tổ chức công bố chip bảo mật VGC v1.0 và nền tảng bán dẫn bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế. Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tham dự và phát biểu chỉ đạo tại sự kiện.

Hơn 80 năm qua, Ngành Cơ yếu Việt Nam đã làm chủ các thuật toán mật mã trên nền tảng phần mềm để bảo vệ bí mật nhà nước. Tuy nhiên, trước yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin ngày càng cao, việc đưa thuật toán mật mã quốc gia tích hợp trực tiếp vào phần cứng trở thành yêu cầu cấp thiết, nhất là trong bối cảnh nguy cơ mất an toàn từ các thiết bị và linh kiện nhập khẩu.

Từ yêu cầu đó, Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel đã phối hợp nghiên cứu, phát triển nền tảng bán dẫn bảo mật, với chip VGC v1.0 là sản phẩm đầu tiên. Trong đó, Ban Cơ yếu Chính phủ đảm nhiệm xây dựng yêu cầu bảo mật, thuật toán và tiêu chí đánh giá; Trung tâm Bán dẫn Viettel phụ trách thiết kế vi mạch và hiện thực hóa thiết kế thành sản phẩm chip.

VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 x 10 mm, chứa khoảng 300 triệu bóng bán dẫn, được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nanomet. Theo kết quả đo kiểm, tốc độ mã hóa, giải mã của chip nhanh gấp khoảng 15 lần so với giải pháp thuần phần mềm trong cùng tác vụ. Sản phẩm cũng được áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo vệ bản thiết kế, hạn chế nguy cơ lộ lọt thông tin và dịch ngược.

Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ, nhấn mạnh: “Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu, sự phụ thuộc vào công nghệ bên ngoài đối với các thành phần công nghệ thiết yếu luôn tiềm ẩn những nguy cơ về an ninh, bảo mật và khả năng bảo đảm lâu dài. Vì vậy, chúng ta cần phải từng bước tự chủ. Tuy nhiên, tự chủ công nghệ không có nghĩa là tự làm tất cả, mà cần phải xác định đúng như khâu chiến lược, cần phải làm chủ, có năng lực kiểm chứng, tích hợp, phát triển và nâng cấp. Đồng thời, chủ động hợp tác, tiếp thu công nghệ và khai thác hiệu quả các nguồn lực trong nước và quốc tế.”

Bên cạnh chip VGC v1.0, nền tảng bán dẫn bảo mật được xây dựng trên kiến trúc tập lệnh mở RISC-V, cho phép các kỹ sư chủ động điều chỉnh, phát triển bộ xử lý và kế thừa thiết kế cho những thế hệ chip tiếp theo. Đây chính là nền tảng quan trọng để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ thiết kế vi mạch bảo mật.

Theo Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, làm chủ công nghệ bán dẫn bảo mật là lĩnh vực khó, đòi hỏi sự đầu tư lâu dài về tri thức và nhân lực. Tuy nhiên, Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước rút ngắn khoảng cách công nghệ.

“Nghiên cứu thiết kế và phát triển chip bán dẫn bảo mật là lĩnh vực rất khó, đòi hỏi sự tích lũy lâu dài về tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Tuy nhiên, chúng tôi tin tưởng rằng đi sau không có nghĩa là chấp nhận phụ thuộc. Nếu có chiến lược đúng, biết tập trung nguồn lực và kiên trì theo đuổi mục tiêu, chúng ta hoàn toàn có thể từng bước rút ngắn khoảng cách, tiến tới làm chủ công nghệ chiến lược của quốc gia”- Trung tướng Tào Đức Thắng cho biết.

Hiện chip VGC v1.0 bước đầu được ứng dụng trong USB lưu trữ an toàn phục vụ các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng. Trong thời gian tới, sản phẩm dự kiến được phát triển để phục vụ hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia, nơi có hơn 2 triệu chứng thư số đang lưu hành. Ngoài lĩnh vực quốc phòng, an ninh, chip còn có tiềm năng ứng dụng trong tài chính, ngân hàng, bảo vệ dữ liệu khách hàng, các thiết bị kết nối như camera giám sát, cảm biến môi trường và hệ thống thông tin của những hạ tầng trọng yếu quốc gia.

Phát biểu tại lễ ra mắt, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh, chip bán dẫn đã trở thành tài nguyên chiến lược, có vai trò đặc biệt quan trọng đối với năng lực cạnh tranh và chủ quyền số của mỗi quốc gia.

“Chip bán dẫn đã trở thành tài nguyên chiến lược, thành công cụ cạnh tranh quyết liệt giữa các quốc gia. Chip là trái tim của thiết bị số, mật mã là lá chắn của thông tin, chìa khóa cốt lõi để bảo vệ dữ liệu. Không làm chủ được chip thì khó làm chủ trọn vẹn mật mã, và không làm chủ được mật mã thì khó bảo vệ chủ quyền số, bảo vệ Tổ quốc một cách vững chắc. Làm chủ nền tảng bán dẫn bảo mật không chỉ là nhiệm vụ khoa học công nghệ mà là nhiệm vụ chính trị, nội dung thiết thực bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa bằng biện pháp hòa bình.” - Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định.

Đại tướng Phan Văn Giang cũng yêu cầu hai đơn vị tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, tăng cường kiểm thử, kiểm định chất lượng, tiến tới sản xuất hàng loạt và xây dựng hệ sinh thái sản phẩm bán dẫn bảo mật Make in Vietnam.

Cũng tại sự kiện, hai đơn vị đã ký thỏa thuận hợp tác với bốn trọng tâm: đưa VGC v1.0 vào sản xuất hàng loạt; phát triển nền tảng vi mạch bảo mật đa lõi; đào tạo nhân lực chuyên sâu về thiết kế vi mạch, mật mã và an toàn phần cứng; đồng thời phối hợp thử nghiệm, kiểm định và đánh giá sản phẩm trước khi đưa vào sử dụng.

Cùng với nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao tại Hòa Lạc đang được Viettel xây dựng, thỏa thuận hợp tác là lời khẳng định bước tiến vượt bậc của Việt Nam trong việc tiến tới làm chủ trọn vẹn chuỗi giá trị bán dẫn - thiết kế - sản xuất - đóng gói, góp phần bảo đảm an ninh nguồn cung trước những biến động địa chính trị, là nền tảng quan trọng để bảo vệ an ninh dữ liệu, chủ quyền số quốc gia.