Theo Quyết định số 2103, "Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026 - 2030" (Vietnam Research Excellence Fellowship – VREF), nhằm hình thành đội ngũ nhà khoa học trẻ có năng lực nghiên cứu độc lập, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và sức cạnh tranh quốc gia.
Chương trình được triển khai trong bối cảnh nhu cầu phát triển nguồn nhân lực khoa học – công nghệ chất lượng cao ngày càng cấp thiết, đặc biệt theo các định hướng lớn tại Nghị quyết số 57 và 71 của Bộ Chính trị. Thực tế cho thấy, dù quy mô đào tạo tiến sĩ tại Việt Nam gia tăng, nhưng điều kiện nghiên cứu vẫn còn hạn chế; nhiều nghiên cứu sinh thiếu nguồn lực để triển khai các đề tài chất lượng cao, cơ hội công bố quốc tế và thương mại hóa kết quả còn khiêm tốn.
VREF được thiết kế theo hướng chuyển từ hỗ trợ đào tạo sang đầu tư cho nghiên cứu xuất sắc, tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Mỗi năm, chương trình dự kiến hỗ trợ khoảng 100 nghiên cứu sinh xuất sắc, ưu tiên các đề tài nghiên cứu công nghệ lõi, sản phẩm chiến lược và các hướng nghiên cứu đột phá.
Chương trình đặt ra các chỉ tiêu cụ thể về đầu ra: ít nhất 60% kết quả nghiên cứu được công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín; tối thiểu 20% có đăng ký sở hữu trí tuệ và 15% được chuyển giao hoặc ứng dụng vào thực tiễn.
Đáng chú ý, VREF áp dụng cơ chế tuyển chọn cạnh tranh, minh bạch; hỗ trợ gắn với kết quả đầu ra và sản phẩm cụ thể. Đồng thời, khuyến khích huy động nguồn lực xã hội, tăng cường hợp tác quốc tế và liên kết giữa Nhà nước, viện – trường và doanh nghiệp.
Kinh phí chương trình được bảo đảm từ ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác, sử dụng trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu và giải ngân theo tiến độ. Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia là đơn vị chủ trì triển khai.
Bình luận