Phát biểu khai mạc tọa đàm, Đại tá Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Truyền thông Công an nhân dân khẳng định: việc xây dựng Bộ luật Hình sự (sửa đổi) nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, Nhà nước về cải cách tư pháp, hoàn thiện pháp luật về hình sự, tố tụng hình sự, thi hành án hình sự, bảo đảm sự thống nhất trong hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn đời sống xã hội, công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam. Công tác truyền thông về các dự án luật đặc biệt quan trọng nhằm tạo sự đồng thuận xã hội, giúp nhân dân hiểu sâu sắc về vị trí, vai trò quan trọng của các dự án luật này đối với an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội.

Tại tọa đàm, các đại biểu, chuyên gia và đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo tập trung trao đổi về sự cần thiết ban hành, quan điểm xây dựng, những nội dung cơ bản và điểm mới của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) và Nghị quyết số 37 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế Nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Trong số các nội dung được quan tâm, Nghị quyết số 37 vừa được Quốc hội thông qua được đánh giá là cơ chế quan trọng nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, giải phóng nguồn lực, đồng thời tạo hành lang pháp lý để bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung.

Nghị quyết quy định 5 điều kiện để không truy cứu trách nhiệm hình sự, trong đó có những tiêu chí mang tính định tính như “vì lợi ích chung”, “mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội”, “không gây thất thoát, lãng phí”. Trường hợp có thiệt hại thì phải khắc phục toàn bộ hậu quả.

Theo Đại tá Ngô Đức Thắng, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an, việc thiết kế các cơ chế đặc thù cũng đặt ra yêu cầu phải có cách hiểu và áp dụng thống nhất, chặt chẽ, vừa tạo động lực cho đổi mới sáng tạo, vừa ngăn ngừa việc lợi dụng chính sách để né tránh trách nhiệm pháp lý.

Đại tá Ngô Đức Thắng nhấn manh, quy định phải bảo đảm mục đích yêu cầu đề ra, tránh việc lợi dụng, lạm dụng để hợp thức hóa các cái sai phạm. Nghị quyết đã quy định rất là cụ thể các cái điều kiện. Ví dụ, 5 điều kiện về không truy cứu trách nhiệm hình sự, hoặc 3 điều kiện để tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, các điều kiện về loại trừ trách nhiệm hình sự quy định rất cụ thể. 

Các dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo trình Quốc hội khóa XVI tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến hoạt động đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự, quyền con người, quyền công dân và hoạt động của doanh nghiệp. Do đó, bên cạnh việc đáp ứng yêu cầu thực tiễn, các quy định mới phải bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, khả thi, đồng bộ, tránh chồng chéo hoặc mâu thuẫn trong hệ thống pháp luật.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng, đánh giá,các Luật do Bộ Công an trình liên quan trực tiếp đến an ninh trật tự, đến quyền con người, quyền công dân, rất nhiều các luật chuyên ngành phải giải quyết được thống nhất và đồng bộ trong hệ thống pháp luật. Trong quá trình xây dựng, Bộ Công an cũng đã có những bảng đối chiếu rất cụ thể để có những quy định pháp luật hợp lý và không bị mâu thuẫn với các quy định pháp luật khác.