Ông Lê Vệ Quốc, Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp trả lời phỏng vấn của phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam về nội dung này:

Phóng viên: Thưa ông, Đảng và Nhà nước đang quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Trong đó, yêu cầu quan trọng là khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển nhưng vẫn phải bảo đảm an toàn của thị trường vốn và tín dụng. Với chức năng, nhiệm vụ của mình, thông qua hoạt động, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước đóng vai trò như thế nào để vừa tạo điều kiện cho dòng vốn lưu thông mạnh mẽ hơn vừa trở thành lá chắn pháp lý bảo vệ niềm tin của thị trường?

Ông Lê Vệ Quốc: Trong bối cảnh phát triển nền kinh tế hiện nay, đặc biệt là việc tăng trưởng hai con số đã được Đảng và Nhà nước đặt ra và cả hệ thống chính trị đang đồng lòng, dốc sức cùng triển khai thực hiện, quyết tâm đạt được, chúng tôi cũng nhận thức sâu sắc rằng việc áp dụng những giải pháp để thúc đẩy, phát huy những mặt tích cực của công tác đăng ký giao dịch bảo đảm, khắc phục những tồn tại, hạn chế trong thời gian vừa qua là một trong những điểm nhấn rất quan trọng của Bộ ngành tư pháp để góp phần đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Đảng Nhà nước đang đặt ra.

Có thể nói, ở bất kỳ một thị trường tín dụng tài chính nào muốn được vận hành một cách công khai, minh bạch, có hiệu quả, trở thành những bà đỡ cho các dự án đầu tư, thì không thể thiếu vắng công tác đăng ký giao dịch bảo đảm. Bởi vì, công tác đăng ký giao dịch bảo đảm nhằm góp phần làm công khai minh bạch thị trường vốn.

Thứ hai là góp phần giúp vốn hóa các tài sản đang có ở trong xã hội, trong người dân cũng như trong tiềm năng của các doanh nghiệp.

Thứ ba, nó tạo ra những cơ chế pháp lý để nhằm đảm bảo quyền, lợi ích chính đáng của các bên khi tham gia vào thị trường tài chính, thị trường tín dụng, đặc biệt là các bên cấp tín dụng, cho vay tài chính. Qua đó, các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính sẽ có được những công cụ pháp lý hữu hiệu để bảo vệ quyền lợi chính đáng của họ, đồng thời giúp họ công khai, minh bạch quá trình hoạt động của chính tổ chức họ trên thị trường tài chính. Qua đó, giúp Nhà nước quản lý tốt hơn nền kinh tế vĩ mô, từ đó có những định hướng, có những chủ trương, chính sách đúng đắn thúc đẩy nền kinh tế phát triển.

Phóng viên: Một trong những dấu ấn trong hoạt động của Cục và là điểm sáng của Bộ Tư pháp, đó là đẩy mạnh chuyển đổi số trong thực hiện hệ thống đăng ký biện pháp bảo đảm bằng động sản. Điều này góp phần quan trọng minh bạch hóa thông tin về tình trạng pháp lý của tài sản, từ đó tạo dựng niềm tin cho các nhà đầu tư và tạo hiệu quả cho sự vận hành phát triển của thị trường vốn. Xin ông cho biết rõ hơn về kết quả nổi bật đổi mới trong phương thức hoạt động này?

Ông Lê Vệ Quốc: Năm 2001, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập. Ngay sau đó, từ năm 2002, Cục đã tham mưu cho Bộ Tư pháp xây dựng và vận hành hệ thống đăng ký trực tuyến đối với động sản. Đây được coi là một trong những hệ thống đăng ký giao dịch bảo đảm trực tuyến bằng động sản có sự tiến bộ so với nhiều nước trên thế giới. Nhiều các quốc gia đã đến học tập cũng như trao đổi kinh nghiệm về việc xây dựng vận hành hệ thống đăng ký trực tuyến của chúng tôi.

Cho đến nay, hồ sơ đăng ký trực tuyến là trên 10 triệu hồ sơ và có hàng chục nghìn các tài khoản của các khách hàng thường xuyên, chủ yếu là các tổ chức tín dụng. Qua đó đã giúp cho thị trường vốn, thị trường tài chính, thị trường tín dụng được vận hành một cách sôi động và đặt trong hành lang pháp lý an toàn cũng như đảm bảo tính công khai, minh bạch.

Với vai trò, ý nghĩa và những kết quả đạt được, năm 2024, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm đã được tặng những giải thưởng như là đi đầu đổi mới tiên phong trong ứng dụng chuyển đổi số khi giải quyết thủ tục hành chính cũng như quản lý nhà nước.

Phản ánh từ người dân, doanh nghiệp, đặc biệt là các ngân hàng, tổ chức tín dụng đánh giá rất cao hệ thống đăng ký trực tuyến này. Tôi cũng nói rõ đây là hệ thống đăng ký trực tuyến giao dịch bảo đảm bằng động sản, không áp dụng cho các đối tượng tài sản khác như bất động sản hay tàu bay, tàu biển. Trong thời gian tới, chúng tôihy vọng với các đối tượng tài sản khác, không chỉ là động sản cũng sẽ có một hệ thống đăng ký trực tuyến vận hành một cách có hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu của người dân, doanh nghiệp.

Phóng viên: Trong dòng chảy kinh tế số hiện nay, nhiều tài sản và quan hệ tài sản mới phát sinh. Là đơn vị tham mưu và giúp cho Bộ Tư pháp trong việc quản lý nhà nước về đăng ký biện pháp bảo đảm, Cục sẽ tham mưu cụ thể như thế nào để hệ thống thể chế trong lĩnh vực này được hoàn thiện, có tính dự báo, đón đầu để điều chỉnh tốt hơn và kịp thời bảo đảm tính an toàn pháp lý cho những loại tài sản này ?

Ông Lê Vệ Quốc: Với những xu hướng phát triển của nền kinh tế, đặc biệt đó là dòng chảy của nền kinh tế số cũng như những yêu cầu đặt ra của Đảng và Nhà nước đó là việc tăng trưởng hai con số, cũng như mong muốn, nhu cầu của đời sống xã hội của các doanh nghiệp, trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tham mưu cho Bộ Tư pháp để báo cáo trình các cấp có thẩm quyền sửa đổỉ, bổ sung một cách toàn diện chính sách, thể chế các quy định trong lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm. Không chỉ các quy định về thủ tục của đăng ký biện pháp bảo đảm mà còn là các quy định liên quan đến nội dung, về quy định như thế nào là tài sản, như thế nào là tài sản số, như thế nào là tài sản ảo, như thế nào là tài sản thuộc đối tượng sở hữu trí tuệ có đủ điều kiện có thể đưa vào thị trường vốn, có thể làm biện pháp bảo đảm để huy động vốn từ phía các ngân hàng, các tổ chức tín dụng, giúp cho các doanh nghiệp triển khai thực hiện các dự án đầu tư không phải sử dụng những tài sản truyền thống như hiện nay, có thể huy động, khai thác tối đa tiềm năng về tài sản của người dân, doanh nghiệp của xã hội.

Phóng viên: Trước bối cảnh và yêu cầu mới của phát triển kinh tế xã hội, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước sẽ tập trung giải pháp nào để đảm bảo thiết chế đăng ký biện pháp bảo đảm thực sự là một công cụ cốt lõi và đáp ứng phù hợp kịp thời việc đảm bảo an toàn và minh bạch thị trường tài chính?

Ông Lê Vệ Quốc: Chúng tôi sẽ tham mưu để xây dựng hoàn thiện chính sách thể chế trong lĩnh vực đăng ký giao dịch bảo đảm. Hiện nay, lĩnh vực đăng ký giao dịch bảo đảm đang điều chỉnh ở cấp nghị định, cụ thể là Nghị định 99 năm 2022 của Chính phủ. Trong thời gian tới, ngoài việc sửa đổi một cách toàn diện, thay thế nghị định này, tiến tới chúng tôi cũng tham mưu cho các cấp có thẩm quyền xây dựng Luật về biện pháp bảo đảm.

Thứ hai, chúng tôi sẽ tập trung nâng cao năng lực cho các cơ quan, tổ chức, viên chức trực tiếp tổ chức thực thi thực hiện giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký giao dịch bảo đảm. Chúng tôi sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, bồi dưỡng, đào tạo, tập huấn theo phương thức mới, ứng dụng công nghệ số.

Thứ ba, nâng cấp hệ thống đăng ký trực tuyến thậm chí xây dựng lại hệ thống đăng ký trực tuyến đảm bảo ứng dụng tối đa công nghệ số và khắc phục những tồn tại, hạn chế hiện nay của hệ thống này. Song song, xây dựng cơ sở dữ liệu cho công tác đăng ký giao dịch bảo đảm, không chỉ động sản mà bao gồm tất cả các loại tài sản được đưa vào làm biện pháp bảo đảm, có cơ chế kết nối liên thông với các cơ sở dữ liệu khác. Tôi lấy ví dụ như các cơ sở dữ liệu dân cư, cơ sở dữ liệu về phương tiện giao thông đường bộ, cơ sở dữ liệu liên quan đến đất đai,  cơ sở dữ liệu về công chứng… kết nối liên thông được với nhau thì câu chuyện chuyển đổi số trong công tác đăng ký giao dịch bảo đảm mới từng bước đi đến thành công và đáp ứng được yêu cầu đặt ra.

Cuối cùng, thực hiện tuyên truyền phổ biến pháp luật về đăng ký giao dịch bảo đảm để cho mọi người dân, doanh nghiệp hiểu được vai trò, ý nghĩa của các quy định pháp luật về đăng ký giao dịch bảo đảm, từ đó đáp ứng những nhu cầu của họ trong việc khai thác, huy động tài sản của họ để đưa vào thị trường tài chính, thị trường vốn, giúp cho họ triển khai các dự án đầu tư một cách có hiệu quả và góp phần không chỉ doanh nghiệp phát triển mà cho nền kinh tế phát triển.

Phóng viên: Vâng, xin trân trọng cảm ơn ông./.