Sau khi Hà Nội vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp xã hiện có thẩm quyền xây dựng, phê duyệt và quản lý kế hoạch đầu tư công trung hạn, hằng năm của cấp mình. Cấp xã cũng được quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư một số dự án nhóm B, nhóm C. Tổng mức đầu tư cao nhất có thể lên tới 4.600 tỷ đồng.

Trong trường hợp được cấp tỉnh phân cấp, cấp xã được tiếp tục thực hiện các dự án trước đây do cấp huyện phê duyệt, triển khai nhưng chưa hoàn thành. Đây được đánh giá là bước phân cấp mạnh, tạo thêm không gian chủ động cho địa phương.

Ông Nguyễn Gia Hiển, Bí thư Đảng ủy xã Đan Phượng cho rằng, khi được trao quyền, cơ sở chủ động hơn từ khâu chuẩn bị đầu tư đến lựa chọn nhà thầu, qua đó rút ngắn thời gian thực hiện dự án.

“Phân cấp việc đầu tư xây dựng cơ bản, chúng tôi đã chủ động từ việc lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế, đơn vị khảo sát, lập dự án… từ đó chúng tôi rút ngắn được quy trình”- ông Nguyễn Gia Hiền nói.

Qua rà soát, Hà Nội đã hoàn thành phân định hơn 2.000 nhiệm vụ quản lý nhà nước và công tác Đảng. Trong đó, thành phố phân cấp, ủy quyền cho cấp sở trên 1.100 nhiệm vụ; phân cấp, ủy quyền cho cấp xã 917 nhiệm vụ, tăng 149 nhiệm vụ so với trước. Đáng chú ý, có những nhiệm vụ lớn trước đây chủ yếu thuộc thẩm quyền cấp thành phố hoặc cấp bộ, nay được phân cấp xuống cơ sở. Hà Nội cũng ủy quyền 671 thủ tục hành chính theo 11 hình thức khác nhau.

Trong đó, 76 thủ tục được ủy quyền trực tiếp về UBND cấp xã. Việc trao quyền không dàn trải, mà tập trung vào những lĩnh vực người dân thường xuyên có nhu cầu cần giải quyết như nội vụ, tài nguyên - môi trường, văn hóa, y tế, quản lý đô thị và xây dựng.

Theo thống kê, nhờ trao quyền cho cấp xã như vậy, mỗi thủ tục hành chính đã rút ngắn 3-5 ngày, tiết kiệm hơn 571.000 giờ công, tương đương hơn 63 tỷ đồng. Nhưng quan trọng hơn đó chính là sự hài lòng từ phía người dân. 

Voxpop người dân:

“Trước đây lên quận, khi đã hoàn thành rồi thì mình phải chủ động đi nộp thuế ở phòng thuế, nhưng nay tôi đến Một cửa-một địa điểm tôi đã hoàn thành.

“Khi làm nghĩa vụ tài chính về đất đai tôi không phải ra cơ quan thuế, hay ngân hàng nữa”.

Để người dân được thuận lợi như vậy, đội ngũ cán bộ cơ sở cũng đang phải thay đổi và dần thích ứng với cách làm mới. Nhiều thủ tục hành chính hiện đã được thực hiện toàn trình, giảm tối đa việc người dân phải đến trực tiếp.

 Bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Phó Chánh Văn phòng UBND và HĐND phường Phú Thượng chia sẻ, khi nhiều nội dung công việc được phân cấp cho cấp xã cũng đòi hỏi cán bộ phải nâng cao năng lực xử lý công việc: “Hiện nay với 3 công chức tư pháp, hộ tịch đáp ứng đủ về chuyên môn và số lượng thủ tục hành chính tại phường thì cơ bản đáp ứng yêu cầu”

Hà Nội đang đẩy mạnh phân cấp, phân quyền toàn diện. Nhưng phân cấp phải đi cùng trách nhiệm rõ ràng. Tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ thẩm quyền được quán triệt trong các cơ quan, đơn vị, địa phương. Không để chậm trễ, không tạo độ trễ về thời gian là yêu cầu bắt buộc.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Bí thư Đảng ủy xã Đông Anh cho rằng: “Mỗi cán bộ công chức đều xác định cho mình những nhiệm vụ, những mục tiêu hoàn thành. Và chúng tôi kiểm đếm công việc hàng hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng và thống kê báo cáo với Thành uỷ”

Ở cấp cơ sở, mỗi nhiệm vụ đều gắn với những tình huống cụ thể. Vì vậy, cán bộ không chỉ làm theo quy trình, mà còn phải sát việc, sát dân và xử lý kịp thời vướng mắc phát sinh. Ông Vũ Tuấn Đạt, Chủ tịch UBND phường Yên Sở cho rằng, muốn giải quyết hiệu quả công việc, điều quan trọng là phải nắm chắc thực tiễn, lấy người dân làm trung tâm để phục vụ.

“Đến thời điểm này tất cả mọi nhiệm vụ của phường Yên Sở được thành phố phân cấp cũng như các nhiệm vụ triển khai thực tế tại địa phương đều được nhân dân, doanh nghiệp đánh giá cao. Mọi thủ tục hành chính luôn luôn được xử lý trong thời gian nhanh nhất, hiệu quả nhất, mang lại quyền lợi tốt nhất cho người dân”- Ông Vũ Tuấn Đạt nhấn mạnh.

Từ thực tiễn Hà Nội cho thấy, chính quyền cơ sở không chỉ được giao thêm nhiệm vụ và quyền hạn, mà quan trọng hơn, cấp xã đang từng bước khẳng định vai trò là cấp chính quyền trực tiếp lắng nghe, tiếp nhận và xử lý những vấn đề phát sinh trong đời sống hằng ngày của nhân dân.

Giá trị lớn nhất của mô hình chính quyền địa phương hai cấp là người dân cảm nhận rõ hơn một chính quyền gần dân, giải quyết công việc nhanh và trách nhiệm hơn. Đó cũng là mục tiêu cốt lõi của một bộ máy tinh gọn, mạnh về hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả mà Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa sau một năm vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp.

                                                                                                                        Huy Nam/VOV1