Đái tháo đường kéo dài có thể gây tổn thương nhiều cơ quan, trong đó có mắt. Đáng lưu ý, bệnh võng mạc đái tháo đường thường diễn biến âm thầm. Người bệnh có thể không nhận thấy bất thường cho đến khi xuất hiện nhìn mờ hoặc suy giảm thị lực. Bệnh võng mạc đái tháo đường là một trong những biến chứng đáng lo ngại của bệnh đái tháo đường. Tổn thương võng mạc có thể tiến triển âm thầm, đến khi thị lực suy giảm thì bệnh đã ở giai đoạn nặng. Vì vậy, phát hiện sớm, theo dõi định kỳ và điều trị đúng thời điểm là yếu tố quan trọng để bảo vệ thị lực người bệnh.

Thực tế này khiến sàng lọc định kỳ trở thành một mắt xích quan trọng trong quản lý bệnh. Tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, chăm sóc mắt đang từng bước được tích hợp vào quá trình quản lý người bệnh đái tháo đường, thay vì chỉ tiếp cận khi đã xuất hiện triệu chứng.

Trong quý II/2026, Bệnh viện đã thực hiện gần 4.000 lượt chụp ảnh đáy mắt cho người bệnh và tăng cường ứng dụng nền tảng Cybersight AI trong hỗ trợ đọc kết quả. Công nghệ AI có khả năng phân tích hình ảnh, nhận diện các dấu hiệu bất thường và hỗ trợ phân loại những trường hợp cần được đánh giá chuyên sâu, qua đó mở rộng khả năng sàng lọc.

Tuy nhiên, AI không thay thế bác sĩ. Kết quả phân tích chỉ là một công cụ hỗ trợ trong quy trình chuyên môn; bác sĩ vẫn là người đánh giá, xác định mức độ tổn thương, đưa ra quyết định theo dõi hoặc điều trị và chịu trách nhiệm chuyên môn.

Điểm quan trọng của việc ứng dụng AI không chỉ nằm ở khả năng phát hiện tổn thương võng mạc mà còn ở việc kết nối kết quả sàng lọc với các bước chăm sóc tiếp theo.

Theo hướng tiếp cận này, quy trình cần được hình thành thành một chuỗi liên tục: sàng lọc – phát hiện sớm – đánh giá chuyên khoa – phân tầng nguy cơ – theo dõi hoặc điều trị – quản lý lâu dài.

Đây cũng là hướng Bệnh viện Nội tiết Trung ương đang từng bước xây dựng. Cùng với sàng lọc và ứng dụng công nghệ, Bệnh viện chú trọng đào tạo nhân lực, chuẩn hóa quy trình phát hiện, điều trị và chuyển tuyến, đồng thời tăng cường năng lực tiếp nhận và điều trị chuyên sâu các bệnh lý mắt liên quan đến đái tháo đường.

Để tăng cường năng lực chăm sóc mắt, tháng 10/2025, Bệnh viện Nội tiết Trung ương được Bộ Y tế phê duyệt triển khai Dự án “Hỗ trợ tăng cường chăm sóc mắt toàn diện cho cộng đồng tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương”, do Tổ chức Project Orbis International, Inc. (Hoa Kỳ) viện trợ không hoàn lại.

Dự án tập trung vào nhiều nội dung: đào tạo bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên; đào tạo chuyên sâu về điều trị võng mạc đái tháo đường và glôcôm; tổ chức sàng lọc, ứng dụng AI; xây dựng quy trình chuyên môn và đẩy mạnh truyền thông, giáo dục sức khỏe.

Trong quý II/2026, Bệnh viện và Tổ chức Orbis tiếp tục phối hợp triển khai đào tạo nhân lực, hoàn thiện quy trình, ứng dụng Cybersight AI, đồng thời xây dựng hệ thống nhắc người bệnh khám mắt định kỳ.

Mục tiêu của mô hình không chỉ là phát hiện thêm nhiều trường hợp bệnh mà quan trọng hơn là phát hiện đủ sớm để người bệnh được can thiệp kịp thời.

Việc ứng dụng AI trong sàng lọc võng mạc đái tháo đường đang mở ra cơ hội nâng cao khả năng phát hiện bệnh, đặc biệt trong bối cảnh số lượng người bệnh cần theo dõi lâu dài ngày càng lớn. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trong một hệ thống chăm sóc đồng bộ, có sự phối hợp giữa bác sĩ nội tiết, bác sĩ nhãn khoa, điều dưỡng, kỹ thuật viên và người bệnh.

Quan trọng không kém là thay đổi nhận thức của người bệnh. Khám mắt định kỳ cần trở thành một phần của quản lý đái tháo đường, tương tự việc theo dõi đường huyết, huyết áp và các biến chứng khác.

Từ một hình ảnh đáy mắt đến quyết định điều trị, từ một công cụ AI đến hệ thống chăm sóc toàn diện, Bệnh viện Nội tiết Trung ương đang từng bước xây dựng hướng tiếp cận chủ động hơn đối với bệnh võng mạc đái tháo đường./.