Trong dòng người xếp hàng dài chờ tiễn đưa các Anh hùng liệt sĩ về nghĩa trang, tại vòng xoay Điện Biên Phủ, phường Sài Gòn, cựu chiến binh Lê Minh Phúc miệt mài trao từng cành cúc trắng cho người dân. Ít ai biết, phía sau những cành hoa ấy là nỗi lòng của một người lính từng chứng kiến đồng đội ngã xuống, còn mình may mắn sống sót trở về.

Ông Phúc từng là chiến sĩ đặc công, tham gia kháng chiến từ năm 1969. Trong chiến tranh, ông đã chứng kiến những người đồng đội của mình hy sinh. Bản thân ông được trở về, nhưng nhiều đồng đội vẫn nằm lại chiến trường mãi mãi.

Nhắc lại những người đồng đội đã ra đi, không kịp chứng kiến ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, ông Phúc nghẹn ngào, nước mắt rơi. Những đồng đội từng sát cánh bên ông năm nào, có người đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, nỗi đau ấy vẫn nguyên vẹn trong lòng người còn sống.

Với ông, những người được đưa về an nghỉ hôm nay là những liệt sĩ vô danh trong lòng đất được trả lại tên, là những người từng cùng ông chiến đấu, cùng đối mặt với hiểm nguy trước nòng súng kẻ thù.

Ông Phúc bày tỏ vui mừng khi Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã tìm kiếm, quy tập được nhiều hài cốt liệt sĩ. Với người cựu chiến binh từng chứng kiến đồng đội hy sinh, mỗi liệt sĩ được tìm thấy là thêm một người lính có cơ hội trở về. Ông Lê Minh Phúc nói:

 “Tôi rất xúc động, chính bản thân tôi đã chứng kiến các đồng chí mất, những đồng đội của tôi. Bản thân tôi sóng sót. Đến hôm nay ra đây, được vinh dự tiễn đưa các đồng chí, tôi xúc động lắm, những đồng chí của tôi đã mất đi, để lại nguồn sống cho tôi được hưởng thụ. Tôi ước Nhà nước tìm thật nhiều, thật nhiều hơn nữa các đồng chí của tôi”.

Những cành hoa thay lời tri ân

Tại nút giao Võ Nguyên Giáp - Tây Hòa, phường Phước Long, anh Lê Minh Phụng, 47 tuổi, cùng những người bạn có mặt từ sớm, chuẩn bị 1.700 cành cúc trắng để trao tặng người dân. Những cành hoa được đưa tận tay người đi đường, người đứng chờ đoàn xe, như một lời nhắn gửi về sự hy sinh của những người đã nằm xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Anh Phụng cho biết, việc làm tưởng chừng giản dị ấy nhận được sự hưởng ứng của bạn bè, người bán hoa và nhiều người cùng tham gia trao hoa. Với anh Phụng, không chỉ là những cành hoa được trao đi, mà còn là hình ảnh hàng ngàn người dân đứng dọc đường, cùng hướng về những người đã nằm xuống với lòng tri ân sâu sắc tận đáy lòng:

“Ý tưởng xuất phát từ lòng biết ơn, vô cùng xúc động và cảm kích những người đã hy sinh tuổi thanh xuân, hạnh phúc riêng để đổi lấy độc lập, tự do cho đất nước. Nhiều chiến sĩ khi tuổi mới đôi mươi mà đã hy sinh những niềm riêng của mình để dấn thân chiến đấu, đem đến cho chúng ta cuộc sống độc lập tự do ngày hôm nay”.

Không chỉ có nhóm của anh Phụng, nhiều người dân và cơ sở kinh doanh tại TP.HCM cũng chủ động chuẩn bị hoa để đón đoàn xe. Có người thức từ đêm để bó hoa, có người góp hoa, góp công, có người tranh thủ mang những cành cúc trắng đến các tuyến đường đoàn xe đi qua.

Những việc làm không lớn, nhưng cho thấy sự tri ân không chỉ đến từ các hoạt động tưởng niệm được tổ chức trang trọng, mà còn hiện diện trong cách người dân tự nguyện góp một phần nhỏ của mình.

Cùng góp sức trong buổi sáng đặc biệt này có anh Trần Đặng Văn Tài, cán bộ Đoàn phường Phước Long, Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM năm 2021. Anh Tài cùng các đoàn viên thanh niên trao hoa đến tận tay người dân, hỗ trợ điều phối và giữ gìn trật tự trên tuyến đường.

 “Sau khi hoàn thành việc phát hoa, các đoàn viên tiếp tục tập kết những cành hoa và vận chuyển đến Nghĩa trang Liệt sĩ TP.HCM, thay mặt người dân dâng đến các Anh hùng liệt sĩ. Mỗi cành hoa đều mang theo tình cảm, sự quan tâm và lòng biết ơn của người dân hôm nay đối với những người đã hy sinh”.

Ngày hôm nay, các liệt sĩ trở về nơi an nghỉ giữa tình cảm của đồng bào thành phố. Những cành cúc trắng rồi sẽ tàn, nhưng ký ức về những người đã hy sinh và lòng biết ơn dành cho họ vẫn cần được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ.

PV Kim Dung, Kiều Anh/VOV TPHCM