Người bệnh Nguyễn Hải B. trú tại xã Thuần Trung, tỉnh Nghệ An nhập viện trong tình trạng nuốt nghẹn do u thực quản. Qua khai thác tiền sử, bệnh nhân có thói quen hút thuốc lá và uống rượu nhiều năm – những yếu tố từ lâu đã được biết tới là một trong số các tác nhân nguy cơ cao dẫn đến các bệnh lý về đường tiêu hóa và hô hấp.

"Hình thái u sùi loét thâm nhiễm là tổn thương kết hợp giữa việc mô u mọc sùi lên, có vùng bị hoại tử trợt loét và tế bào u đã ăn sâu xuống các lớp cơ bên dưới của thành thực quản. U đã bao quanh một nửa lòng ống thực quản. Đây là nguyên nhân trực tiếp khiến người bệnh có triệu chứng nuốt nghẹn, nuốt vướng hoặc đau tức sau xương ức khi ăn uống. Giải phẫu bệnh cho kết quả Carcinoma vảy sừng hóa xâm nhập. Chụp CT và PET/CT ghi nhận tình trạng dày thành thực quản 1/3 giữa - dưới, khối u có vị trí tiếp xúc trực tiếp với động mạch chủ ngực và đã có hạch trung thất.”- TS.BS Đoàn Trọng Tú, Trưởng khoa Ngoại tiêu hóa 2 cho biết.

Bệnh nhân được chẩn đoán ung thư thực quản 1/3 dưới giai đoạn là bệnh lý tiến triển cục bộ. Khối u đã xâm lấn qua lớp cơ thành thực quản và di căn đến nhiều hạch lân cận, nhưng chưa di căn xa. Việc điều trị cần thiết lúc này là phương pháp đa mô thức tại. Các bác sỹ đã tư vấn và đưa ra chỉ định phác đồ điều trị hóa xạ trị đồng thời, nhằm thu nhỏ khối u trước khi can thiệp ngoại khoa. Sau khi hoàn thành hóa xạ trị, bệnh nhân đạt đáp ứng một phần, giai đoạn bệnh tiến triển đúng với dự liệu của các bác sĩ và đủ điều kiện để thực hiện phẫu thuật cắt thực quản tạo hình.

Sau công tác hội chẩn, người bệnh Nguyễn Hải B. được các bác sĩ khoa Ngoại Tiêu hóa 2 tư vấn và chỉ định thực hiện phẫu thuật nội soi robot, cắt thực quản kết hợp tạo hình sau quá trình hóa, xạ trị đồng thời. Đối với một bệnh nhân đã ngoài 60 tuổi, bệnh lý phức tạp, đây quả thực là phương án điều trị hợp lý, an toàn, tối ưu được hiệu quả và khả năng hồi phục sau mổ. Tuy nhiên, các bác sĩ cũng cho biết, ca phẫu thuật có những thách thức lâm sàng đã được tiên lượng để ứng phó khi cần thiết.

TS.BS Đoàn Trọng Tú - Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 2 chio biết: "Có một vài thách thức lâm sàng được đặt ra với ekip phẫu thuật trong trường hợp của bệnh nhân Nguyễn Hải B. Đầu tiên phải kể tới thách thức từ hiện tượng xơ hóa sau hóa xạ trị. Như kết quả thăm khám đã cho thấy, quá trình hóa xạ trị trước đó đã khiến các tổ chức xung quanh thực quản, đặc biệt là vùng tiếp xúc với động mạch chủ ngực và hạch trung thất, bị xơ hóa, dính và rất dễ chảy máu. Việc bóc tách khối u trong môi trường xơ dính này đòi hỏi sự tỉ mỉ cực kỳ cao để tránh nguy cơ rách động mạch chủ hoặc tổn thương ống ngực.

Tiếp theo, do bệnh nhân ban đầu có hạch trung thất trên, việc nạo vét hạch triệt để vùng này sau xạ trị rất dễ làm tổn thương dây thần kinh quặt ngược thanh quản bị xơ dính xung quanh. Tổn thương này có thể dẫn đến khàn tiếng, liệt dây thanh và đặc biệt là làm tăng nguy cơ sặc, viêm phổi hậu phẫu.

Sau cùng nhưng không kém phần quan trọng, đó là ekip cần phải tính đến nguy cơ quản lý hô hấp và tim mạch hậu phẫu khó khăn. Tiền sử hút thuốc lá và uống rượu nhiều năm của bệnh nhân làm tăng nguy cơ hạ đường huyết, hội chứng cai, cũng như các bệnh lý phổi tắc nghẽn hoặc bệnh mạch vành tiềm ẩn trong và sau mổ.

Tuy nhiên, đối với những thách thức đó, việc thực hiện phẫu thuật nội soi robot cho người bệnh vẫn là phương án ưu tiên và tối ưu nhất. Trên hết, phương pháp này đem lại nhiều ưu điểm hơn cho trường hợp bệnh nhân B. Từ đó có thể đảm bảo được mục đích điều trị mà chuyên khoa đã đặt ra cho ca bệnh.”

Để giải quyết những thách thức trên và mang lại cơ hội điều trị tối ưu nhất cho bệnh nhân, các bác sĩ đã quyết định ứng dụng hệ thống phẫu thuật nội soi bằng Robot Da vinci thế hệ Xi. Sự hỗ trợ của công nghệ cao đã phát huy tối đa ưu thế trong ca mổ này. Cụ thể, với hệ thống camera 3D HD phóng đại sắc nét cùng các cánh tay robot linh hoạt, phẫu thuật viên có thể tiếp cận và nạo vét hạch triệt để ở các vùng khó khăn như cạnh dây thần kinh quặt ngược thanh quản và cạnh động mạch chủ một cách chính xác, giảm thiểu tối đa nguy cơ bỏ sót hạch di căn tiềm ẩn sau hóa xạ trị.

Bên cạnh đó, những cánh tay robot mang lại sự ổn định cho phẫu thuật viên, nhờ đó, việc bóc tách khối u ra khỏi động mạch chủ ngực và các cấu trúc xung quanh được thực hiện một cách an toàn, hạn chế tối đa nguy cơ thủng hay rách các mạch máu lớn.

Đối với một bệnh nhân lớn tuổi có tiền sử hút thuốc và uống rượu lâu năm, nguy cơ biến chứng phổi sau mổ như viêm phổi, suy hô hấp là rất lớn. Phương pháp phẫu thuật robot ít xâm lấn đã giúp giảm thiểu tối đa tổn thương thành ngực, giảm đau sau mổ, từ đó giúp bệnh nhân có thể tập thở, ho khạc sớm và nhanh chóng rút nội khí quản. Kỹ thuật này cũng giúp giảm mất máu trong mổ, rút ngắn thời gian nằm hồi sức và tổng thời gian nằm viện so với phương pháp mổ mở truyền thống.

Ca phẫu thuật nội soi robot cắt thực quản và tạo hình đã diễn ra thành công tốt đẹp, đảm bảo tính triệt căn trong điều trị ung thư và an toàn tối đa cho người bệnh. Việc làm chủ và ứng dụng thành công kỹ thuật phẫu thuật robot trong ca bệnh ung thư thực quản phức tạp sau hóa xạ trị đã một lần nữa khẳng định vị thế và trình độ chuyên môn chuyên sâu của Bệnh viện K trong lĩnh vực ngoại khoa ung bướu.

 Ung thư thực quản giai đoạn sớm thường không đi kèm triệu chứng đặc hiệu. Nhiều người chỉ đến bệnh viện khi xuất hiện nuốt nghẹn, đau ngực, ăn uống khó khăn,... Thời điểm đó, bệnh thường đã tiến triển sang giai đoạn muộn hơn, việc điều trị trở nên phức tạp hơn và tiên lượng cũng kém hơn. Từ bỏ thói quen sử dụng ⁠hút thuốc, rượu bia, sinh hoạt lành mạnh, chế độ ăn uống nghỉ ngơi hợp lý và kết hợp tầm soát sớm là chìa khóa để phòng ngừa phát hiện sớm và điều trị ⁠thành công./.