Trong đó phải kể đến: Bức tranh gốm dài nhất thế giới- Con đường gốm sứ ven sông Hồng; Lá cờ Tổ quốc bằng gốm lớn nhất Việt Nam tại đảo Trường Sa Lớn, Công trình nhà ghép gốm Mosaic đạt kỷ lục lớn nhất Việt Nam được xây dựng tại Cụm làng nghề tập trung xã Bát Tràng.
Sinh năm 1970 ở làng gốm Giang Cao (Bát Tràng), Nguyễn Quý Sơn được tiếp thu những tinh hoa nghệ thuật của các bậc tiền bối. Thế nhưng, để đứng vững được với nghề cha truyền, đòi hỏi phải tìm ra được lối đi riêng. Trong quá trình tìm tòi, nâng tầm sản phẩm gốm sứ Bát Tràng, Nguyễn Quý Sơn có duyên được biết đến nghệ thuật Mosaic (tức là kỹ thuật ghép các mảnh vật liệu nhỏ, đa màu sắc lại với nhau để tạo thành một bức tranh hoặc hoa văn tổng thể).
“Một lần nghiên cứu tài liệu để cập nhật kiến thức, tôi đã đọc được cuốn sách về nghệ thuật Mosaic. Nghệ thuật này cuốn hút và thúc giục tôi thử nghiệm trên gốm. Lúc đầu cũng mất nhiều thời gian và phải trải qua nhiều tác phẩm không ứng ý, rồi mới rút ra được kinh nghiệm để thành công”- Nghệ nhân Nguyễn quý Sơn cho biết.
Có lịch sử trên 4.000 năm, nghệ thuật Mosaic với tính thẩm mỹ cao, gia công tỉ mỉ, phổ biến trong ốp lát, trang trí kiến trúc với chất liệu thủy tinh, đá, gạch, kính. Nghệ nhân Nguyễn Quý Sơn là người đầu tiên ở làng nghề Bát Tràng triển khai nghệ thuật Mosaic trên gốm sứ. Hướng đi mới này đã được nhà báo Nguyễn Thu Thuỷ - chủ nhân của ý tưởng Con đường gốm sứ “chắp cánh bay xa”. Năm 2010, Con đường gốm sứ ven sông Hồng hoàn thành đúng dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội, được ghi danh vào kỷ lục Guinness là “Bức tranh ghép gốm lớn nhất thế giới, dài gần 4km, diện tích khoảng 7.000 mét vuông. Năm 2012, nghệ nhân Nguyễn Quý Sơn tiếp tục thành công với công trình Lá cờ Tổ quốc trên đảo Trường Sa Lớn, diện tích 300m2, được ghép từ 310.000 viên gốm mosaic.
Năm 2017, nghệ nhân Nguyễn Quý Sơn hoàn thành thi công Nhà gốm Quang Minh (tại Cụm làng nghề tập trung xã Bát Tràng). Ngôi nhà này có diện tích 900m2, phần lớn sử dụng tranh gốm mosaic để trang trí trên tường, sàn nhà, cổng và hàng rào... với khoảng 2,5 triệu mảnh gốm ghép thành hơn 1000 m2 tranh. Năm 2019, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam trao bằng xác lập Kỷ lục cho “Nhà gốm Quang Minh” là công trình nhà ghép gốm mosaic lớn nhất Việt Nam.
Miệt mài thực hiện các công trình nghệ thuật Mosaic, Nguyễn Quý Sơn được công nhận là nghệ nhân Hà Nội năm 2013 và được vinh danh nghệ nhân ưu tú năm 2017. Hàng năm nghệ nhân này đều có những tác phẩm xuất sắc như Phù điêu gốm sứ chiến dịch Tây Nguyên, tác phẩm gốm mosaic có tên gọi "Cánh buồm" tại bãi biển Cửa Lò (Nghệ An); Đặc biệt Tranh gốm 12 con giáp được bình chọn là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu năm 2013. Các sản phẩm: Bộ bàn trà hoa Lam Tinh; Bộ bàn gốm ghép mảnh hoa hồng Vân Khôi; Chú Mèo Saphia… đoạt giải cao tại nhiều cuộc thi những năm gần đây.
“Tôi đánh giá cao tính nghệ thuật trong mỗi tác phẩm của nghệ nhân Nguyễn Quý Sơn. Mỗi bức tranh gốm dù được ghép từ hàng vạn, hàng triệu mảnh nhỏ nhưng đều rất có hồn. Nó thể hiện sự điêu luyện của nghệ nhân và tình yêu đối với con người, thiên nhiên và nghề gốm sứ… ”- Hoạ sỹ Vũ Hy Thiều, chuyên gia thủ công mỹ nghệ nhận xét.
“Trên phương diện hội nghề, chúng tôi rất khâm phục và đánh giá cao nghệ nhân Nguyễn Quý Sơn. Hiện nay, ở Bát Tràng có một số người làm nghệ thuật Mosaic nhưng với nghệ nhân này có một sự đặc biệt là cách phối màu trong các tác phẩm. Màu trên gốm khác với các loại hình khác, không thể điều chỉnh được… Nguyễn Quý Sơn còn luôn tìm tòi những ý tưởng mới để nâng tầm giá trị sản phẩm”- Bà Hà Thị Vinh, Phó Chủ tịch Phó Chủ tịch Hiệp hội làng nghề Việt Nam khẳng định.
Từ những ý tưởng độc đáo, đến những công đoạn vẽ màu lên đất, nung thành gốm, sau đó cắt và định hình, sắp xếp thành bức tranh mosaic, nghệ nhân Nguyễn Quý Sơn đã gặt hái được những thành công lớn từ đam mê nghệ thuật gốm sứ.
Ông là một trong 3 nghệ nhân tiêu biểu của Bát Tràng vừa được địa phương đề xuất cơ quan chức năng công nhận là nghệ nhân nhân dân. Kể những câu chuyện lớn từ hàng triệu mảnh ghép nhỏ, nghệ nhân Nguyễn Quý Sơn vẫn đang miệt mài tìm tòi, nâng tầm các sản phẩm gốm sứ Bát Tràng./.
Bình luận