Khuyến nông Hà Nội đổi mới, đồng hành cùng nông dân

Thứ bảy, 13:30, 26/09/2026

VOV1 - Từ chỗ chủ yếu chuyển giao kỹ thuật theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, khuyến nông Hà Nội đang từng bước đổi mới cách làm: xây dựng mô hình theo nhu cầu thị trường, gắn sản xuất với cơ giới hóa, công nghệ cao, chuyển đổi số và liên kết tiêu thụ.

Trên những cánh đồng sản xuất tập trung ở Hà Nội, hình ảnh người nông dân cúi cấy từng khóm lúa đang dần được thay thế bằng những hàng mạ thẳng đều do máy cấy thực hiện.

Vụ xuân năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội triển khai mô hình mạ khay, cấy máy trên diện tích 300 héc-ta tại 4 xã, với gần 1.700 hộ dân tham gia. Riêng mô hình sản xuất lúa theo hướng VietGAP tại xã Thư Lâm có quy mô 100 héc-ta, gồm 477 hộ; năng suất bình quân đạt 66,8 tạ một héc-ta. So với cách làm truyền thống, cấy máy mạ khay không chỉ giảm công lao động, tăng năng suất mà còn giảm chi phí đầu vào, nâng cao chất lượng sản phẩm. Ông Phạm Văn Minh cho biết:

“Cấy máy so với cấy tay thì cấy máy năng suất hơn từ 20-30kg/sào, rẻ hơn cấy tay khoảng 2/3 và đảm bảo được thời vụ”.

Mô hình máy cấy mạ khay do Trung tâm Khuyến nông Hà Nội hướng dẫn

Không dừng ở việc đưa máy móc ra đồng, Trung tâm khuyến nông Hà Nội còn giúp nông dân thay đổi cả quy trình sản xuất. Với giống lúa Ngọc Nương 9 kết hợp mạ khay, cấy máy tại xã Đại Xuyên, năng suất mô hình đạt 61,9 tạ một héc-ta; lợi nhuận cao hơn giống Bắc Thơm số 7 từ 9,2 đến 9,5 triệu đồng một héc-ta mỗi vụ. Chính vì vậy, hiện nay nhiều địa phương ở Hà Nội đã thay đổi hoàn toàn cách làm truyền thống, áp dụng rộng rãi mô hình máy cấy, mạ khay. Ông Bùi Trung Thông, xã Ứng Hòa, Hà Nội cho biết:

“Áp dụng mô hình mạ khay, máy cấy vừa giảm ngày công lao động, vừa giảm giá thành sản xuất, vừa tăng năng suất cây lúa. Cho nên hiện nay mô hình này rất được nhân dân ưa chuộng, chính vì vậy từ chỗ thí điểm, đến hiện nay nhân dân yêu cầu trồng trên toàn bộ diện tích”.

Tại những vùng đất trũng, ruộng lúa kém hiệu quả ở xã Ứng Hòa và Chuyên Mỹ, cây sen đang được lựa chọn như một hướng chuyển đổi mới. Năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội triển khai mô hình trồng sen thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và phù hợp nhu cầu thị trường, với tổng diện tích 20 héc-ta, chia đều cho hai địa phương. Ông Vũ Văn Đình, Giám đốc HTX nông nghiệp Phú Chuyên, xã Chuyên Mỹ cho rằng; sen không chỉ cho hoa, lấy hạt mà còn mở ra hướng chế biến, xây dựng thương hiệu và phát triển du lịch trải nghiệm. Từ một diện tích canh tác kém hiệu quả, người dân có thêm cơ hội tạo ra nhiều giá trị trên cùng một đơn vị đất.

"Được sự giúp đỡ của Trung tâm Khuyến nông thành phố chũng tôi đã chuyển đổi mô hình cho bà con nông dân. Năm 2026, chúng tôi đang thực hiện mô hình trồng sen bách diệp kết hợp với nuôi trồng thủy sản. Chúng tôi có thể khẳng định rằng, khi trồng sen bách diệp đã mang lại nhiều hiệu quả cho bà con nông dân, đó là thu nhập cao hơn diện tích trồng lúa, thứ 2 là định hướng cho phát triển kinh tế nông nghiệp và du lịch trải nghiệm”.

Theo Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Nội Nguyễn Thị Kim Quế, mục tiêu trọng tâm của Chương trình khuyến nông giai đoạn 2026-2030 là chuyển giao và khuyến khích áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ hiện đại nhằm nâng cao năng lực sản xuất, hiệu quả kinh doanh nông nghiệp, góp phần phát triển nền nông nghiệp sinh thái, đa giá trị.

Ở một mô hình khuyến nông trước đó, sản xuất sen tại Hà Nội đạt thu nhập bình quân từ 251 đến 270 triệu đồng một héc-ta mỗi năm, hiệu quả kinh tế cao hơn sản xuất đại trà khoảng 32 đến 36%. PGS.TS Đặng Văn Đông, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam cho rằng:

“Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã xây dựng được mô hình sản xuất hoa sen trên đất lúa trũng kém hiệu quả thì sinh trưởng, phát triển rất tốt, cho năng suất, chất lượng rất cao. Đây là một trướng đi rất phù hợp và hoàn toàn có thể nhân rộng ra diện tích lớn hơn”.

Các mô hình khuyến nông mới hứa hẹn sẽ mang lại giá trị kinh tế cao cho sản phẩm nông nghiệp.

Đổi mới khuyến nông còn thể hiện ở việc mở rộng thâm canh các mô hình rau, quả, lúa, bưởi theo hướng VietGAP tại nhiều địa phương. Quy trình sản xuất được chuẩn hóa, từ sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến ghi chép nhật ký và thu hoạch một cách đồng bộ. Theo ông Nguyễn Mạnh Phương, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, nông nghiệp Hà Nội đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, từ sự phối hợp của các ngành chuyên môn đến các Nghị quyết của Hà Nội ban hành là bước đà cho nông nghiệp ngày càng phát triển:

“Hà Nội vừa qua đã ban hàng 3 Nghị quyết, trong đó có Nghị quyết 53 cho các địa phương áp dụng để hỗ trợ cho nông dân và doanh nghiệp để đưa ra các giải pháp làm sao phải tăng cường cơ giới hóa vào trong sản xuất nông nghiệp, cũng như đưa các giống lúa chất lượng cao và các sản phẩm nông nghiệp từ gia súc, gia cầm, thủy sản…để phục vụ cho người dân có sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao và đảm bảo an toàn”.

Từ máy cấy trên cánh đồng, quy trình VietGAP trong vườn bưởi đến mô hình sen trên vùng đất trũng, khuyến nông Hà Nội đang chuyển từ việc truyền đạt kỹ thuật sang đồng hành cùng nông dân trong cả chuỗi sản xuất.

Khuyến nông đổi mới để nông dân đổi cách làm; đồng hành để sản xuất hiệu quả hơn, xanh hơn và bền vững hơn./.