Suốt gần hai năm, ông Đ.Đ.T., 59 tuổi, ở Thành phố Hồ Chí Minh, không còn biết đến cảm giác khi nằm ngủ trên chiếc giường của mình. Căn bệnh xơ phổi vô căn khiến lá phổi dần xơ cứng, cướp đi từng hơi thở. Ông phải ngồi tựa lưng trên chiếc ghế bố suốt ngày đêm, sống phụ thuộc hoàn toàn vào bình oxy và máy hỗ trợ hô hấp. Đầu năm 2025, ông được chẩn đoán suy hô hấp mạn tính do xơ phổi vô căn trên nền rối loạn lipid máu. Bệnh tiến triển rất nhanh. Các bác sĩ nhận định, ghép phổi là cơ hội duy nhất để duy trì sự sống.

Không thể đi máy bay vì tình trạng hô hấp quá nặng, tháng 4/2026, gia đình đã đưa ông vượt hơn 1.600 km từ Thành phố Hồ Chí Minh ra Hà Nội bằng đường bộ. Bà Huỳnh Thị Thanh Hoa, vợ của ông T nhớ lại, chuyến đi kéo dài bốn ngày với nhiều bình oxy, máy hỗ trợ thở và sự đồng hành của nhân viên y tế. Từ đó, hai vợ chồng thuê một căn phòng trọ nhỏ gần Bệnh viện Phổi Trung ương, kiên nhẫn chờ đợi một cơ hội sống: "Quyết tâm ra đây vì sự sống của anh và niềm tin cũng rất lớn là ở đây sẽ cứu được anh. Qua đó chúng tôi kiên quyết là đi. Những sự chăm sóc của nội khoa, ngoại khoa của bệnh viện rất là chu đáo.Và mọi người bảo rằng có khó đó nhưng sẽ làm được, đó cũng là một động lực. Bởi vì không hẳn là gia đình muốn ghép là sẽ ghép được, điều kiện của người bệnh nhân có đủ để cho ghép hay không thì bác sĩ nói thật sự là cũng khó nhưng mà sẽ cố gắng" - Bà Hoa chia sẻ.

Đến ngày 17/7/2026. Bệnh viện Phổi Trung ương nhận được thông báo từ Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia về nguồn phổi hiến từ một nữ sinh viên 22 tuổi không may chết não. Trong nỗi đau tột cùng của sự mất mát, gia đình cô gái đã đưa ra một quyết định đầy nhân văn: hiến tặng các mô, tạng để cứu những người đang cận kề cái chết.

Ngay sau khi có nguồn tạng, hàng trăm cán bộ y tế của nhiều đơn vị đã lập tức bước vào cuộc chạy đua với thời gian. Bệnh viện Phổi Trung ương phối hợp cùng Bệnh viện E, Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, Công an Thành phố Hồ Chí Minh, Hãng hàng không Quốc gia Vietnam Airlines cùng nhiều lực lượng liên quan triển khai đồng bộ việc lấy, bảo quản và vận chuyển lá phổi hiến từ Thành phố Hồ Chí Minh ra Hà Nội.

Từng phút, từng giây đều vô cùng quý giá. Lá phổi được bảo quản trong điều kiện đặc biệt, xe cảnh sát dẫn đường ra sân bay, mẫu máu người hiến được chuyển khẩn cấp để thực hiện phản ứng chéo. Gần như cùng thời điểm ê-kíp phẫu thuật tại Hà Nội cắt bỏ lá phổi bệnh lý của người nhận thì lá phổi hiến cũng vừa được đưa đến phòng mổ.

Tiến sĩ, Bác sĩ cao cấp Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương cho biết, sau gần 8 giờ đồng hồ căng mình với tinh thần tập trung cao độ, ca phẫu thuật đã thành công: "Với phổi này tôi đã hình dung đây là một lá phổi mới và rất là phù hợp với bác ấy. Đúng là cái này là nhân duyên. Như những bệnh nhân cao nhất ở các nước phát triển như Mỹ, Nhật Bản v.v Trong ca mổ thì thực hiện các kỹ thuật, các chuyên gia kinh nghiệm đã thực hiện nhiều ca rồi cho nên đến bây giờ chỉ truyền có 1,2 lít máu .Ca ghép phổi như này là thành công nhất trong 15 ca, sau  đó 24h là rút ống nội khí quản cho bệnh nhân luôn" - Bác sỹ Lượng cho biết.

Lần đầu tiên, quy trình hồi sức và bảo tồn phổi hiến được triển khai bài bản ngay từ những phút đầu sau khi xác định chết não. Đồng thời, ngay trong và sau ca phẫu thuật, Bệnh viện Phổi Trung ương đã đào tạo, chuyển giao kỹ thuật ghép phổi và chăm sóc sau ghép cho Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh tạo nền tảng phát triển mạng lưới ghép phổi trên phạm vi cả nước. Đây cũng là tiền đề quan trọng để từng bước xây dựng Trung tâm Ghép phổi vùng, mở rộng cơ hội tiếp cận kỹ thuật ghép phổi hiện đại cho người bệnh ngay tại Việt Nam. Bác sỹ cao cấp Đinh Văn Lượng khẳng định: "Thành công nữa là chúng tôi kiện toàn quy trình hồi sức chết nào. Khi mà có thì vận hành toàn bộ hệ thống luôn, và cần tăng cường luôn cho hồi sức chết não đúng tiêu chuẩn thì sẽ giữ được cái phổi và các tạng khác tốt nhất Và cái nữa là sự phối hợp từ đại học Y dược TP Hồ Chí Minh, Bệnh viện Bạch Mai có kíp ra vào tham gia ở đây"    

Một cô gái 22 tuổi đã không còn hiện diện trong cuộc đời này. Nhưng nhờ quyết định đầy yêu thương của em và gia đình, nhiều người đã được trao thêm cơ hội sống. Với người bệnh Đ.Đ.T., mỗi hơi thở hôm nay không chỉ là thành quả của y học hiện đại, mà còn là sự tiếp nối của một tấm lòng nhân hậu. Bởi có những món quà sẽ không bao giờ mất đi. Đó là món quà của sự sống: "Gia đình tôi rất là biết ơn Ban Giám đốc cùng tất cả y bác sĩ, điều dưỡng, những người trong Bệnh viện này đã hỗ trợ, giúp đỡ. Và cũng cảm ơn, tri ân người hiến tạng và gia đình rất nhiều vì có tấm lòng vàng như vậy Để rồi cho đi là còn mãi. Hy vọng là em không còn nhưng mà việc làm của em còn mãi mãi" - Bà Huỳnh Thị Thanh Hoa xúc động chia sẻ./.