Để chủ động phòng, chống bệnh do vi rút Nipah có thể xâm nhập khi Hà Nội có cửa khẩu quốc tế Nội Bài, Sở Y tế Thành phố đã đề nghị Ủy ban nhân dân các phường, xã chỉ đạo bảo đảm sẵn sàng các loại hóa chất khử khuẩn, trang bị phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế tham gia đáp ứng dịch bệnh nhóm A và các loại vật tư, trang thiết bị cần thiết khác để sẵn sàng ứng phó với tình huống khi có trường hợp bệnh xâm nhập trên địa bàn; Chỉ đạo Trạm Y tế phối hợp tốt các cơ sở y tế trong và ngoài công lập đóng trên địa bàn để triển khai giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn, đặc biệt là các trường hợp có biểu hiện viêm não và suy hô hấp cấp tính có yếu tố dịch tễ liên quan đến bệnh do vi rút Nipah (đến/đi/về từ vùng có dịch, tiếp xúc với các trường hợp mắc bệnh) để chủ động triển khai các biện pháp khoanh vùng, xử lý; thông báo ngay cho Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội nếu phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh trên địa bàn; Chủ động thông tin kịp thời về tình hình dịch bệnh do vi rút Nipah và các biện pháp phòng, chống dịch để người dân nắm rõ, không hoang mang và triển khai thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch theo khuyến cáo của ngành Y tế; tuyên truyền người dân hạn chế đi đến các khu vực có dịch bệnh do vi rút Nipah nếu không thực sự cần thiết, tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch và chủ động khai báo ngay cho các cơ quan y tế khi có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật.
Đối với các cơ sở khám chữa bệnh trong và ngoài công lập trên địa bàn Thủ đô, Sở Y tế Hà Nội yêu cầu thực hiện điều tra, khai thác tiền sử dịch tễ đi/đến/về từ vùng có dịch đối với 100% trường hợp có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh (gồm các triệu chứng: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật). Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, đề nghị thông báo ngay cho Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội (đầu mối: Bác sĩ Nguyễn Công Huy, Khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, SĐT: 0932 202 268) hoặc Trạm Y tế trên địa bàn để phối hợp triển khai thực hiện các hoạt động phòng, chống dịch theo quy định; Bên cạnh đó, chuẩn bị sẵn sàng các loại thuốc, vật tư, thiết bị y tế, khu vực cách ly cần thiết cho công tác cấp cứu, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn trong tình huống ghi nhận trường hợp nghi ngờ mắc bệnh; Chủ động tổ chức tập huấn cho nhân viên y tế của đơn vị về chẩn đoán, điều trị và các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn đối với bệnh do vi rút Nipah; Thực hiện báo cáo đầy đủ thông tin trường hợp mắc/nghi mắc bệnh do vi rút Nipah theo đúng quy định tại Thông tư 54/2015/TT-BYT.
Với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội, cần tăng cường các hoạt động giám sát người nhập cảnh tại cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài, đặc biệt là người đến/đi/về từ vùng có dịch (Ấn Độ, đặc biệt là vùng Tây Bengal) thông qua các biện pháp chuyên môn nghiệp vụ và sử dụng máy đo thân nhiệt tự động để phát hiện sớm các trường hợp có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh nhập cảnh vào Hà Nội để tổ chức cách ly, điều tra dịch tễ, lấy mẫu chẩn đoán xét nghiệm và khoanh vùng xử lý dịch kịp thời, triệt để, không để dịch bệnh lây lan trong cộng đồng; Theo dõi sát diễn biến dịch do vi rút Nipah trên thế giới và tại Việt Nam để kịp thời tham mưu UBND Thành phố, Sở Y tế chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp tình hình thực tiễn; Phối hợp với các cơ sở y tế trong và ngoài công lập đóng trên địa bàn để tổ chức giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn, đặc biệt là giám sát phát hiện các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh để kịp thời tổ chức các biện pháp cách ly, điều tra dịch tễ và khoanh vùng xử lý dịch, không để dịch bệnh lây lan ra cộng đồng; Phối hợp với Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và các đơn vị liên quan để thực hiện hoạt động lấy mẫu, bảo quản mẫu và xét nghiệm chẩn đoán xác định nhiễm vi rút Nipah khi có trường hợp nghi ngờ trên địa bàn Thành phố; Chủ động tập huấn về hướng dẫn giám sát và phòng, chống bệnh do vi rút Nipah cho cán bộ làm công tác phòng, chống dịch tại tuyến phường, xã để sẵn sàng ứng phó trong tình huống ghi nhận trường hợp bệnh xâm nhập trên địa bàn; Chuẩn bị sẵn sàng các loại hóa chất khử khuẩn, trang bị phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế tham gia đáp ứng dịch bệnh nhóm A và các loại vật tư, thiết bị cần thiết khác để sẵn sàng ứng phó với tình huống khi có trường hợp bệnh xâm nhập trên địa bàn; Phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông để chủ động thông tin kịp thời về tình hình dịch bệnh do vi rút Nipah và các biện pháp phòng, chống dịch để người dân nắm rõ, không hoang mang và triển khai thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch theo khuyến cáo của ngành Y tế.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do vi rút Nipah lần đầu ghi nhận tại Malaysia năm 1999, sau đó ghi nhận rải rác các ổ dịch tản phát tại các quốc gia khác như Ấn Độ, Bangladesh, Philippines. Dơi ăn quả là ổ chứa tự nhiên của vi rút Nipah, vi rút lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (do tiếp xúc trực tiếp với máu, phân, nước tiểu và dịch tiết của động vật hoặc tiếp xúc gián tiếp thông qua các vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm vi rút) và cũng có thể lây truyền giữa người với người (chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp, khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc trong quá trình chăm sóc). Người nhiễm vi rút có thể có các triệu chứng: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính và có thể tử vong (tỷ lệ chết/mắc ở các trường hợp nhập viện dao động từ 40-75%). Hiện bệnh chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu.
Theo thông tin từ Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/01/2026, tại Ấn Độ ghi nhận 05 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah (trong đó có 02 trường hợp có xét nghiệm khẳng định) ở một bệnh viện ở Tây Bengal.
Tại Việt Nam, đây là bệnh truyền nhiễm nhóm A theo Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm và cho đến nay chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Nipah./.
Văn Hải/VOV1
Bình luận