Phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn không thể thiếu các chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ. Đây cũng là hướng đi đang được Hà Nội đẩy mạnh nhằm khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, nâng cao chất lượng, minh bạch nguồn gốc và tạo đầu ra ổn định cho nông sản.

Trước đây, gia đình ông Nguyễn Hưng Thịnh, ở Phúc Thọ, Hà Nội cũng như nhiều hộ dân địa phương chăn nuôi lợn theo phương thức truyền thống, ít chú trọng phòng bệnh, đầu ra phụ thuộc thương lái. Nhận thấy chăn nuôi nhỏ lẻ khó tạo thị trường ổn định, ông Thịnh cùng một số hộ dân thành lập HTX Sản xuất và Kinh doanh nông nghiệp Phúc Thọ. Với sự hỗ trợ của cán bộ khuyến nông, HTX xây dựng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, kiểm soát từ con giống, thức ăn đến quá trình nuôi. Vật nuôi đến tuổi xuất bán được cơ quan thú y lấy mẫu xét nghiệm; sản phẩm được liên kết tiêu thụ với các đơn vị kinh doanh thực phẩm sạch trên địa bàn Hà Nội. Ông Nguyễn Hưng Thịnh, Giám đốc HTX cho biết:

"Các xã viên khi tham gia thì đăng ký với tôi để tôi kiểm soát thức ăn đầu vào, tôi kiểm soát con giống, sau thời gian nuôi từ 3 đến 5 tháng thì họ báo với tôi...".

Từ chăn nuôi nhỏ lẻ, các hộ đã từng bước chuyển sang sản xuất có tổ chức, kiểm soát chất lượng và gắn với đầu ra. Đây là một trong những cách để người dân chủ động hơn trước thị trường, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý kiểm soát an toàn thực phẩm.

Tại HTX Sản xuất, Kinh doanh, Dịch vụ Nông nghiệp Văn Đức, xã Kim Đức, công nghệ được ứng dụng trong toàn bộ chuỗi sản xuất rau. HTX xây dựng hệ thống giám sát, giúp kiểm soát quá trình sản xuất và minh bạch nguồn gốc sản phẩm. Ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc HTX cho biết:

"Chúng tôi hình thành chuỗi giám sát GPS, đây là chuỗi giám sát trong sản xuất rất minh bạch đối với hàng hóa khi sản xuất và đưa ra thị trường.  Người tiêu dùng và cơ quan quản lý có thể vào giám sát chúng tôi được, giữa các hộ giám sát lẫn nhau và HTX giám sát các hộ sản xuất...".

Những mô hình này cho thấy, liên kết sản xuất không chỉ nhằm giải quyết đầu ra mà còn là cách chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và nâng giá trị nông sản. Đây cũng là yêu cầu quan trọng khi Hà Nội chuyển từ sản xuất nông nghiệp đơn thuần sang phát triển kinh tế nông nghiệp. Cùng với xây dựng chuỗi liên kết, Hà Nội đang định hướng lại không gian nông nghiệp ven đô theo hướng sinh thái, tuần hoàn và đa giá trị; gắn sản xuất với bảo vệ môi trường, tạo cảnh quan và phát triển du lịch sinh thái. Các chính sách hỗ trợ đang được hoàn thiện nhằm khuyến khích người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tham gia vào các mô hình liên kết. Ông Tạ Văn Tường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, cho biết:

"Sở Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai các giải pháp và tham mưu để xây dựng chính sách hỗ trợ, xây dựng cơ sở dữ liệu, xây dựng mã số vùng trồng và nhật ký sản xuất, phần mềm truy xuất nguồn gốc. Đến nay trên hệ thống đã có trên 3.000 cơ sở, doanh nghiệp với trên 10.000 mã sản phẩm được đưa lên hệ thống truy xuất...".

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu, mã số vùng trồng, nhật ký sản xuất và truy xuất nguồn gốc đang tạo thêm công cụ để quản lý chuỗi, đồng thời giúp người sản xuất đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường. Như vậy, triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, phát triển nông nghiệp đang được cụ thể hóa từ việc tổ chức lại sản xuất, xây dựng chuỗi liên kết đến ứng dụng công nghệ và minh bạch nguồn gốc sản phẩm.

Khi nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp cùng tham gia một chuỗi giá trị, sản xuất sẽ chủ động hơn, chất lượng được kiểm soát tốt hơn và giá trị nông sản được nâng lên. Đây cũng là nền tảng để Hà Nội phát triển nền nông nghiệp đô thị - sinh thái, tuần hoàn, đa giá trị, vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa bảo vệ môi trường và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống ở khu vực nông thôn Thủ đô./.