Người chẻ tre, bồi giấy, người pha màu, khâu vải, rộn ràng tất bật nhưng háo hức và vui tươi là không khí rộn ràng những ngày này tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm, Hà Nội. Nhân lực không đủ, nhiều nhóm bạn trẻ còn huy động thêm người thân, bạn bè để đẩy nhanh tiến độ cho triển lãm Lưu Trăng.

Kiến trúc sư Trịnh Văn Khuê (thương hiệu CỦA NẢ) cho biết, nhóm phục dựng và sáng tạo các tác phẩm mang đậm triết lý và niềm tin cát tường, đỗ đạt của người Việt như Đèn Con Tôm, Đầu Sư Tử, Đèn Kéo Quân. "Giá trị trong từng sản phẩm rất nhiều. Đơn giản như trong một sản phẩm người ta thường để ý đến tính thẩm mỹ, mỹ nghệ nhưng đến khi bọn em bắt tay vào làm thì đó là công nghệ, khoa học mà ông cha ta đúc rút bằng kinh nghiệm. Ví dụ như việc bọn em xử lý tre chẳng hạn ngâm tre trong bùn để chống mối mọt, hay là việc sử dụng loại giấy dó như thế nào độ dai ra sao … khi tìm hiểu rồi mới càng thấy được trí tuệ của ông cha ngày xưa đã in hằn trong các sản phẩm truyền thống này."

Đến với triển lãm Lưu Trăng, người dân thủ đô và du khách không chỉ được chiêm ngưỡng những đèn lồng làm từ tre nứa của Của Nả mà còn được lắng nghe câu chuyện về tinh thần thượng võ và khí phách lịch sử qua Bộ Thiết Mã tái hiện hình tượng ngựa sắt Hội Gióng của thương hiệu Thong Dong; hay chiêm ngưỡng bộ sưu tập Nghi trượng (Quạt Áp Nhĩ, Quạt Lông) gợi nhắc không gian cung đình xưa từ thương hiệu The Annam.

Hoạ sĩ Nam Chi đại diện thương hiệu THONG DONG nói: "Ngày trung thu, ngày lễ Tết, thường người lớn sẽ mua các mô hình ngựa về cho trẻ em chơi. Có nhiều mô hình ngựa 2 lọng, 4 lọng, ngựa vinh quy, cầu chúc cho con cái thi đỗ, bởi vì lọng liên quan thi đố: Tiến sĩ cưỡi ngựa 4 lọng mà Thám hoa cưỡi ngựa 2 lọng. Còn khi bố mẹ mua voi về là cầu cho con cái khoẻ mạnh. Ở đó còn khơi gợi cho người trẻ lịch sử người Việt như Hai Bài Trưng cưỡi voi. Với đầu sư tử thì chúng tôi nghĩ cách có thể luồn tay vào đầu sư tử để múa, trong đầu sư tử gắn quả lục lạc, khi nhảy múa sẽ kêu leng keng và trẻ em rất thích."

Trong lễ rước Trung Thu quanh Hồ Hoàn Kiếm vào tối Rằm tháng Tám năm 2026, bên cạnh những chiếc đèn lồng truyền thống mang hình cua, cá, tôm, bướm, ông tiến sĩ…, CLB Đình làng Việt giới thiệu hai mô hình đèn lồng đặc biệt lấy cảm hứng từ Tháp Bút và Đài Nghiên trước cổng đền Ngọc Sơn. Đây không chỉ là những chiếc đèn lồng được phóng tác từ một biểu tượng quen thuộc của Hà Nội, mà còn là cách đưa một phần không gian văn hóa Hồ Gươm vào trong đời sống Trung Thu đương đại.

Họa sĩ Nguyễn Đức Bình, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Đình Làng Việt, đồng hành cùng các nhóm sáng tạo trẻ tại triển lãm “Lưu trăng” chia sẻ, hai mô hình được chế tác thủ công từ gỗ, tre, giấy dó bồi và có hệ thống chiếu sáng bên trong, vừa giữ được tinh thần của nghệ thuật làm đèn truyền thống, vừa tạo một hình thức thể hiện phù hợp với không gian lễ hội hiện nay. "Chúng tôi hứa hẹn rằng đây là các sản phẩm tốt đưa ra công chúng thủ đô cũng như du khách. Và chúng tôi mang một tinh thần thẩm mỹ khác biệt. Thực sự bước vào phòng triển lãm là một sự thưởng ngoạn. Sản phẩm không chỉ đẹp mà còn mang đến tinh thần tốt để người xem cảm nhận được giá trị truyền thống mà còn không gian bối cảnh. Trong lễ rước truyền thống chúng tôi đưa đương đại vào."

Dịp này, hoạ sĩ Vũ Đình Tuấn đưa thẩm mỹ thời trang ghép vải – một trong những xu hướng thẩm mỹ đang rất thịnh hành vào các sản phẩm ngựa trưng bày: "Con ngựa của tôi ở trên một cái cốt truyền thống đan tre và bồi giấy nhưng tôi sẽ khoác cho nó một cái áo vải bò và các loại vải vá lại để tạo ra các khoảng màu sắc khác nhau, rất đương đại. Chúng tôi đưa hội hoạ lên trên để trở thành con ngựa nghệ thuật."

Chương trình “Lưu trăng phố cổ 2026” diễn ra đến 30/9/2026 do Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội tổ chức, CLB Đình Làng Việt phối hợp, kết nối 6 di tích, trung tâm và không gian văn hóa thành các “trạm kể chuyện” về Trung thu. Tại 22 Hàng Buồm, Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tổ chức triển lãm “Lưu trăng”, giới thiệu đồ chơi Trung thu truyền thống, nghệ thuật tạo hình, trò chơi dân gian và văn hóa trà Việt. Không gian 87 Mã Mây - Ngôi nhà Di sản kể câu chuyện Trung thu trong gia đình Hà Nội qua hoạt động “Đón trăng”, trải nghiệm làm bánh Trung thu và sản phẩm thủ công truyền thống. Tại 40 Lãn Ông, chương trình giới thiệu những giá trị tri thức dân gian gắn với dược trà, trà trầm và các sản phẩm sinh dược.

Không gian tại 2 Lê Thái Tổ - Trung tâm Thông tin văn hóa Hồ Gươm tập trung vào nghệ thuật tạo hình đầu sư tử truyền thống, đồng thời giới thiệu tác phẩm của học sinh, sinh viên và tổ chức các hoạt động trải nghiệm cộng đồng. Trong khi đó, không gian 28 Hàng Buồm mang chủ đề “Hương trầm với trăng xưa”, tái hiện nét đẹp của hương trầm trong mùa trăng đoàn viên. Các hoạt cảnh Chị Hằng, Chú Cuội, Ông Địa, Nguyệt Cung cùng những màn diễn xướng dân gian, đồng dao, múa lân – sư tử sẽ đưa công chúng trở về với không khí Trung thu xưa, đồng thời tạo nên một lễ hội cộng đồng nơi người dân và du khách cùng tham gia, cùng trải nghiệm và cùng gìn giữ di sản./.

Bích Ngọc/VOV1