Như vậy chỉ trong tháng 3/2026, các địa phương như Lâm Đồng, An Giang đã liên tiếp ghi nhận ca bệnh ở nhóm thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên. Đây là nhóm thường sinh hoạt trong môi trường tập thể như ký túc xá, nhà trọ, trường học, nơi nguy cơ lây lan ở mức cao
Bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, bệnh do não mô cầu có thể gặp ở mọi lứa tuổi, bùng phát thành dịch ở môi trường tập thể, đông người như khu nhà trọ, ký túc xá, chung cư, nhà trẻ, trường học, khu công nghiệp… Một người có thể mang vi khuẩn ở vùng hầu họng trong nhiều tháng nhưng không biểu hiện triệu chứng là nguồn lây khó nhận diện và kiểm soát.
Trước tình hình ca bệnh não mô cầu tăng và đã có ca tử vong, gần 260 Trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc ghi nhận lượt người đến tiêm vắc xin não mô cầu tăng đột biến chỉ trong hai tuần gần đây, lên đến 400%. Ngoài những người lần đầu tiêm vắc xin não mô cầu, các Trung tâm tiêm chủng VNVC cũng ghi nhận người tiêm bổ sung thêm các loại vắc xin não mô cầu thế hệ mới phòng nhóm huyết thanh gây bệnh B, nhóm ACYW.
Tại các Trung tâm tiêm chủng VNVC, người tiêm được bác sĩ kiểm tra lịch sử tiêm chủng và thăm khám sức khỏe kỹ lưỡng, tư vấn tiêm phòng kết hợp đầy đủ các loại vắc xin phòng não mô cầu do nhóm B và 4 nhóm ACYW gây ra để được bảo vệ toàn diện.
Theo Hội Y học dự phòng Việt Nam, có tới 10-20% người lành mang trùng não mô cầu. Tỷ lệ này cao nhất ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ, với khoảng 25-32%. Thậm chí trong các đợt dịch, tỷ lệ này lên tới 50%. Người mang vi khuẩn thường kéo dài, trung bình khoảng 9 tháng, song gần 40% các trường hợp có thể mang vi khuẩn vượt quá 16 tháng. Hiện cả nước thỉnh thoảng xuất hiện các ca bệnh não mô cầu không rõ nguồn lây cho thấy mầm bệnh đang âm thầm lưu hành trong cộng đồng.
Nhóm thanh thiếu niên có nguy cơ mắc bệnh cao do thường sinh hoạt, vui chơi, học tập ở môi trường tập thể như nhà trọ, ký túc xá, lễ hội… và thường xuyên sử dụng vật dụng chung dễ làm lây lan mầm bệnh. Bên cạnh đó, một bộ phận thanh thiếu niên có thói quen thức khuya, hút thuốc lá, uống rượu bia hoặc có chế độ dinh dưỡng không đầy đủ cũng dễ gây suy giảm miễn dịch, tạo điều kiện cho vi khuẩn ở vùng hầu họng tấn công. Theo phân tích từ 89 nghiên cứu tại 28 quốc gia, tỷ lệ mang mầm bệnh đạt đỉnh 23,7% ở tuổi 19, nghĩa là cứ 4 thanh thiếu niên thì có 1 người mang vi khuẩn mà không biết.
Gần đây nhất, giữa tháng 3, nước Anh ghi nhận 2 ca tử vong 18 tuổi và 21 tuổi và 20 ca nhiễm bệnh do não mô cầu ở nhóm sinh viên, trong đó phần lớn ca mắc có liên quan đến một hộp đêm. Trước nguy cơ bùng phát dịch bệnh do não mô cầu, Chính phủ Anh nâng cấp cảnh báo và yêu cầu người dân đặc biệt là học sinh, sinh viên tăng cường phòng bệnh, trong đó có tiêm vắc xin não mô cầu.
Để đạt hiệu quả phòng bệnh toàn diện và tối ưu, người dân được khuyến cáo nên tiêm phối hợp vắc xin não mô cầu nhóm B và nhóm A, C, Y, W, theo đúng chỉ định và lịch tiêm của bác sĩ.
Bên cạnh việc lựa chọn đúng loại vắc xin, thời điểm và đủ liều tiêm đóng vai trò quyết định hiệu quả miễn dịch. Người dân cần chủ động tiêm sớm, không chờ đến khi có dịch mới tiêm, bởi cơ thể cần thời gian để tạo kháng thể bảo vệ. Đồng thời, việc tuân thủ đầy đủ phác đồ là yếu tố bắt buộc để đạt hiệu quả phòng bệnh tối ưu./.
Bình luận