Yêu cầu cấp bách là điện năng đủ và chất lượng

Một công ty sản xuất các tấm pin năng lượng mặt trời ở khu công nghiệp Đông Nam, TP.HCM cần một lượng điện rất lớn và chất lượng rất cao để đảm bảo cho sản xuất. Thống kê của doanh nghiệp này cho thấy, có những năm, chỉ riêng sự cố "chớp điện” đã gây thiệt hại hàng triệu USD.

Ông Trần Việt Hà, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP.HCM (HEPZA) cho biết, doanh nghiệp nói trên chỉ là một ví dụ điển hình về nhu cầu tiêu thụ, yêu cầu về điện trong sản xuất công nghiệp.

Hiện nay sự tăng trưởng của các doanh nghiệp sản xuất trong các khu giữ vai trò chính trong tăng trưởng công nghiệp – xây dựng của TP.HCM. Ban Quản lý cũng định hướng chuyển đổi các khu chế xuất, khu công nghiệp theo hướng thu hút doanh nghiệp công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số, hàm lượng chất xám trong sản phẩm cao hơn và sản xuất xanh hơn, sạch hơn. Như vậy, các doanh nghiệp ngày càng cần nhiều điện và đòi hỏi điện có chất lượng cao. Ông Hà nói: "Những trung tâm dữ liệu, AI sử dụng một lượng điện rất lớn. TP.HCM vừa ký một thỏa thuận với trung tâm dữ liệu AI tại khu công nghiệp Tân Phú Trung, trong đó đến năm 2030 chỉ riêng trung tâm này sử dụng 1.000 MW/năm và đòi hỏi chất lượng nguồn  điện cực kỳ cao".

Sản xuất công nghiệp nhìn chung đã đòi hỏi như vậy, sản xuất công nghiệp công nghệ cao càng đòi hỏi cao hơn về điện, kể cả công suất và chất lượng.

PGS.TS.Lê Quốc Cường, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM (SHTP) khẳng định, hệ thống điện không chỉ là điều kiện cần mà là điều kiện tiên quyết, một lợi thế cạnh tranh của các khu công nghệ cao trong thu hút đầu tư. "Hiện nay Khu Công nghệ cao và TP.HCM đang tập trung thu hút đầu tư các lĩnh vực công nghệ cao, hình thành các trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Đây là những nơi đang chuyển từ công suất nguồn điện sang đảm bảo chất lượng nguồn điện, độ tin cậy trong cung cấp điện ở mức độ không gián đoạn. Các nhà đầu tư vào Khu công nghệ cao đều đặt rất nặng vấn đề này".

Ngành điện TP.HCM xác định rất rõ yêu cầu về năng lượng cho sản xuất và đời sống, từ đó có kế hoạch dài hạn để đáp ứng với phương châm “điện năng là hạ tầng thiết yếu, đi trước một bước để phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của TP.HCM”.

Theo ngành điện, sau khi không gian phát triển của TP.HCM được mở rộng, nhu cầu điện không chỉ tăng về sản lượng mà còn thay đổi mạnh về cơ cấu phụ tải, yêu cầu chất lượng điện năng, độ tin cậy và khả năng linh hoạt trong vận hành ngày càng cao hơn.

Công suất cực đại năm 2025 của toàn hệ thống điện TP.HCM đạt 8.936 MW; tỷ lệ dự phòng lưới điện khoảng 35%, tương đối an toàn.

Trong năm 2026, Tổng Công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) đã xây dựng phương án đảm bảo cung cấp điện mùa khô với kịch bản cơ sở dự báo công suất phụ tải cực đại đạt 9.556 MW và kịch bản tăng cao đạt 10.059 MW.

Theo ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Điện lực TP.HCM, ngành điện bảo đảm cung cấp điện ổn định trong năm 2026, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng. "EVNHCMC nói riêng và ngành điện nói chung đã có sự chuẩn bị từ sớm, từ xa, trước năm 2026 trong việc cấp điện, bao gồm cả kịch bản phụ tải cơ sở, có sự cố và kịch bản tăng trưởng kinh tế cao. Từ đó, chúng tôi đảm bảo cung cấp điện an toàn, liên tục, ổn định cho người dân và doanh nghiệp, đồng hành với Thành phố trong mục tiêu tăng trưởng cao".

Không để điện trở thành điểm nghẽn của phát triển

Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM cho biết, năm 2026, TP.HCM đang đặt mục tiêu tổng thu ngân sách là 1 triệu tỉ đồng (năm 2025 thu ngân sách hơn 800.000 tỉ đồng). Dự báo tăng trưởng hai con số không còn là câu chuyện có đạt được hay không mà trở thành làm mọi cách để đạt được.

Thời gian qua, TP.HCM đã chuyển dịch kinh tế đúng hướng là công nghiệp và xây dựng là trụ cột, cùng với đó là dịch vụ. Giai đoạn tới tập trung vào các ngành trọng điểm: công nghiệp công nghệ cao, bán dẫn, kinh tế số, kinh tế dữ liệu AI, logistics, đô thị thông minh...

Theo ông Phạm Bình An, trong bức tranh này, điện năng là hạ tầng cốt lõi, không có điện sẽ không có tăng trưởng và còn ảnh hưởng đến thu hút FDI. "Để ngành điện tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng kinh tế của TP HCM, quan điểm phát triển là điện phải đi trước, không để thiếu điện cản trở tăng trưởng; xanh và bền vững, ưu tiên giảm phát thải vì ngành điện phải đi đầu trong hướng đến mục tiêu NET Zero 2050, đa dạng nguồn cung điện một cách cân đối, hài hòa. Phát triển ngành điện TPHCM bằng hợp tác công tư, xu hướng này đang phát triển rất mạnh. Sử dụng điện tăng hiệu quả và giá điện vận hành theo cơ chế thị trường".

Từ đầu năm 2026, với quyết tâm tăng trưởng hai con số, giải pháp về năng lượng đảm bảo cho tăng trưởng luôn được chính quyền TP.HCM quan tâm. Nhất là khi tình hình thế giới có những khủng hoảng liên quan đến năng lượng, thành phố đã đặc biệt chú trọng vào việc đảm bảo an ninh năng lượng, quản trị nguồn năng lượng cho phát triển.

Thành phố đề ra các nhóm giải pháp trọng tâm và có lộ trình thực hiện về an ninh năng lượng như: Xây dựng các kịch bản và lộ trình cụ thể nhằm bảo đảm đủ nguồn năng lượng cho nhu cầu phát triển đến năm 2030; tập trung hình thành trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia, tích hợp từ khí, điện đến lọc - hóa dầu và năng lượng tái tạo.

Trong đó, Sở Công Thương được giao nhiệm vụ đảm bảo an ninh năng lượng và thúc đẩy các lộ trình phát triển xanh, bền vững.

Bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM cho biết, về nguồn điện, thành phố sẽ phát triển cân đối, ưu tiên các dự án quy mô lớn, hiệu quả cao, thân thiện với môi trường; khuyến khích điện tự sản xuất, tự tiêu thụ, nhất là điện mặt trời mái nhà; đẩy mạnh sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả gắn với quản lý nhu cầu điện nhằm giảm áp lực cung ứng cho đô thị đặc biệt.

Bà Ngọc cho biết thêm: "Trong giai đoạn sắp tới, để tạo nguồn năng lượng từ nguồn điện khí LNG, UBND TP đã phê duyệt chủ trương đầu tư đối với dự án Nhà máy LNG Long Sơn công suất 1.500 MW. Tiếp đó là triển khai dự án Nhà máy LNG Hiệp Phước giai đoạn 1, 2 với tổng công suất 2.700 MW".

Muốn đạt tăng trưởng hai con số, TP.HCM phải đi trước một bước về năng lượng. Đó không chỉ là câu chuyện "đủ điện" mà còn là câu chuyện điện sạch, điện thông minh và một hệ sinh thái năng lượng hiện đại. Thành phố đang tiếp tục đẩy mạnh triển khai những cơ chế đặc thù quan trọng trong Nghị quyết 98/2023/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15, nguồn thu vượt dự toán được giữ lại để đầu tư hạ tầng thì ưu tiên phân bổ cho các dự án điện cấp bách./.

 Minh Hạnh, CTV Mai Thy/VOV TPHCM