Đó là vấn đề được nhiều chuyên gia quan tâm tại cuộc Tọa đàm “Thế hệ người Việt trẻ nói không với thuốc lá” do Báo Nhân dân tổ chức ngày 27/10 tại Hà Nội. Đây cũng là đề xuất của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội khi sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật phòng chống tác hại thuốc lá.

Luật hiện hành quy định diện tích hình ảnh cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá phải chiếm ít nhất 50% diện tích mỗi mặt chính trước và sau của bao, tút, hộp thuốc lá. Sau hơn 13 năm thực hiện luật, tỷ lệ này không hề thay đổi, trong khi nhiều quốc gia đã áp dụng diện tích hình ảnh cảnh báo ở mức lớn hơn. Từ chỗ Việt Nam xếp thứ 29 trong số 140 quốc gia về diện tích hình ảnh cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá thì đến nay, thứ hạng này tụt xuống vị trí 95.

“Hình thức truyền thông bằng cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá là truyền thông trực tiếp, tác động trực tiếp đến người sử dụng, những người xung quanh và đặc biệt là trẻ em. Ở các quốc gia Đông Nam Á như Đông-Ti-Mo diện tích cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh chiếm 92,5%, Thái Lan và nhiều nước khác đã chiếm 85%, Việt Nam bằng Philipine (50%), chỉ có mỗi Indonesia thấp hơn Việt Nam (với 40%).”- Tiến sĩ Nguyễn Huy Quang, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) cho biết.

Không chỉ diện tích hình ảnh cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá không tăng trong suốt 13 năm qua, mà 6 hình ảnh cảnh báo từ năm 2013 đến nay vẫn chưa được thay đổi, mặc dù pháp luật quy định việc thay đổi mẫu cảnh báo định kỳ hai năm một lần… Từ thực tế vừa nêu, các chuyên gia Đại học Y tế công cộng kiến nghị: Luật phòng chống tác hại thuốc lá (sửa đổi) cần tăng diện tích hình ảnh cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá lên ít nhất 85%, với những hình ảnh mới, thay đổi định kỳ, đa dạng, gần gũi với người Việt, đặc biệt là với người trẻ. Đồng thời, cần bảo đảm cảnh báo sức khỏe gắn liền với bao bì, không bị che lấp bởi tem thuốc lá hoặc các yếu tố khác.

"Năm 2024, Trường Đại học Y tế công cộng phối hợp với một số chuyên gia của CDC Hoa Kỳ thực hiện một nghiên cứu thử nghiệm trên 1.010 người hút thuốc lá và chúng tôi so sánh giữa nhóm được thử nghiệm với diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá 85 %, có in số điện thoại tổng đài tư vấn cai nghiện thuốc lá miễn phí và hình ảnh cảnh báo mới, so với nhóm vẫn sử dụng hình ảnh cảnh báo cũ, chiếm diện tích 50%; Kết quả là nhóm được tiếp xúc với hình ảnh cảnh báo có diện tích lớn hơn thì có sự hiểu biết về tác hại của thuốc lá tốt hơn và có ý định bỏ thuốc lá cao hơn so với nhóm tiếp xúc với hình ảnh chiếm diện tích hình ảnh 50% như hiện tại. Theo Tổ chức Y tế thế giới, nếu diện tích hình ảnh cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá tăng lên ít nhất 85% thì trong vòng 6 năm tới sẽ ngăn ngừa được 815.000 người hút thuốc.”- Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thị Thanh Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y tế công cộng phân tích./.