Ngày 12/9, tại Trường Đại học Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, hơn 500 sinh viên, đoàn viên thanh niên cùng các chuyên gia tham gia Hội thảo “Truyền thông kiến thức chăm sóc sức khỏe chủ động cho thanh niên tại tỉnh Ninh Bình năm 2026”. Chương trình do Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương, Bộ Y tế phối hợp với Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam và Trường Đại học Hoa Lư tổ chức.

Chăm sóc sức khỏe chủ động – Bắt đầu từ sớm

Tại hội thảo, các chuyên gia nhấn mạnh, chăm sóc sức khỏe cần được thực hiện từ sớm, thay vì chỉ quan tâm khi đã mắc bệnh. Với người trẻ, những thói quen tưởng như rất bình thường như thức khuya, bỏ bữa, ăn uống thất thường, ít vận động hay chịu áp lực kéo dài nếu duy trì trong thời gian dài đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.

Theo ông Vũ Mạnh Cường, Giám đốc Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương, chăm sóc sức khỏe cần được nhìn nhận theo hướng chủ động hơn. Mỗi người không chỉ quan tâm đến khám, chữa bệnh mà cần chú trọng phòng bệnh và duy trì sức khỏe ngay từ sớm.

Với thanh niên, điều này không nhất thiết phải bắt đầu bằng những thay đổi lớn. Một chế độ ăn hợp lý hơn, ngủ đủ giấc, duy trì vận động, kiểm soát căng thẳng hay biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp vấn đề về sức khỏe đều có thể là những bước đi đầu tiên.

Dinh dưỡng hợp lý – Nền tảng của sức khỏe

Dinh dưỡng là một trong những nội dung nhận được sự quan tâm của nhiều sinh viên tại hội thảo. TS.BS Nghiêm Nguyệt Thu, Phó Chủ tịch Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho rằng, người trẻ vẫn đang ở giai đoạn cơ thể tiếp tục hoàn thiện, trong khi những thói quen ăn uống không hợp lý kéo dài có thể tạo ra các nguy cơ sức khỏe từ sớm.

Thực tế, không ít sinh viên có thói quen bỏ bữa, ăn uống thất thường, ăn khuya hoặc thường xuyên lựa chọn đồ ăn nhanh vì sự tiện lợi. Nhiều người sử dụng đồ uống chứa caffeine để thức học, làm việc nhưng ít chú ý đến việc cơ thể có được nghỉ ngơi đầy đủ hay không.

Theo các chuyên gia, xây dựng chế độ ăn lành mạnh không đồng nghĩa với việc phải áp dụng những chế độ ăn kiêng khắt khe. Điều quan trọng là sự cân bằng và phù hợp với nhu cầu của mỗi người. Rau xanh, trái cây, các nguồn protein phù hợp và thực phẩm ít chế biến nên được ưu tiên trong bữa ăn hằng ngày. Nước lọc cũng có thể trở thành lựa chọn thường xuyên hơn thay cho những loại đồ uống chứa nhiều đường.

Thay vì đặt mục tiêu thay đổi tất cả trong một thời gian ngắn, mỗi người có thể bắt đầu bằng những việc đơn giản như ăn đủ bữa, bổ sung rau xanh, hạn chế đồ uống nhiều đường hoặc dành thêm thời gian cho hoạt động thể chất.

Vận động, nghỉ ngơi – Đừng để sức khỏe bị bỏ quên

Bên cạnh dinh dưỡng, vận động cũng là một phần quan trọng của lối sống lành mạnh. Với những người thường xuyên phải ngồi học hoặc làm việc trong thời gian dài, việc đi bộ, tập luyện hoặc giảm bớt thời gian tĩnh tại giúp cơ thể được vận động nhiều hơn.

Cùng với đó, giấc ngủ cũng cần được xem là một phần của chăm sóc sức khỏe chủ động. Việc thường xuyên thức khuya để học tập, làm việc hoặc sử dụng thiết bị điện tử có thể khiến cơ thể không có đủ thời gian phục hồi.

Trong cuộc sống hiện đại, người trẻ cũng phải đối mặt với nhiều áp lực từ học tập, công việc, các mối quan hệ và môi trường mạng xã hội. Vì vậy, chủ động chăm sóc sức khỏe còn bao gồm việc nhận diện những dấu hiệu căng thẳng, biết nghỉ ngơi và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Từ nhãn sản phẩm đến quyết định tiêu dùng

Một nội dung khác được trao đổi tại hội thảo là kỹ năng lựa chọn thực phẩm, đồ uống trong bối cảnh người trẻ có ngày càng nhiều sản phẩm để lựa chọn.

Theo bà Nguyễn Thanh Hồng, đại diện Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương, người tiêu dùng cần quan tâm đến những thông tin cơ bản như tên sản phẩm, nguồn gốc, thành phần, định lượng, ngày sản xuất và hạn sử dụng. Đặc biệt, thông tin về khẩu phần, năng lượng, lượng đường, chất béo hay natri có thể giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn sản phẩm mình đang sử dụng.

Đây cũng là một kỹ năng cần thiết trong chăm sóc sức khỏe chủ động. Thay vì lựa chọn theo quảng cáo, thói quen hoặc cảm tính, người trẻ có thể hình thành thói quen đọc thông tin trên nhãn và cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu của bản thân.

Tiêu dùng có trách nhiệm – Bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng

Đối với đồ uống có cồn, hội thảo cũng dành thời gian trao đổi về nâng cao nhận thức và phòng, chống tác hại của việc lạm dụng. Những thông điệp như người dưới 18 tuổi không được uống rượu, bia; không lạm dụng đồ uống có cồn và “đã uống rượu, bia thì không lái xe” tiếp tục được nhấn mạnh.

Theo ông Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam, cùng với hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp cũng cần có trách nhiệm đồng hành với cộng đồng trong việc nâng cao nhận thức về tiêu dùng có trách nhiệm, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.

Theo bà Trịnh Thị Vân Giang, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam, phòng, chống tác hại của việc lạm dụng đồ uống có cồn không phải trách nhiệm của riêng một cơ quan hay tổ chức nào, mà cần sự tham gia của cơ quan quản lý, chuyên gia, tổ chức xã hội, doanh nghiệp và mỗi người dân.

Từ kiến thức đến hành động

Tại hội thảo, kiến thức về sức khỏe không chỉ được truyền tải qua các bài trình bày, mà còn được trao đổi trực tiếp với sinh viên về khẩu phần ăn, cách đọc nhãn sản phẩm và những tình huống thường gặp trong cuộc sống.

Kiến thức chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển thành hành động. Một người trẻ có thể bắt đầu bằng việc ăn đủ một bữa thay vì bỏ bữa, dành thời gian vận động sau nhiều giờ ngồi học, đi ngủ sớm hơn hoặc lựa chọn nước lọc thay cho đồ uống nhiều đường.

Đó cũng có thể là việc kiểm chứng thông tin trước khi tin và chia sẻ trên mạng xã hội, chủ động tìm đến chuyên gia khi gặp vấn đề về sức khỏe hoặc kiên quyết không lái xe sau khi đã sử dụng rượu, bia.

Khi người trẻ có thêm kiến thức, biết cách lựa chọn và chủ động hơn với sức khỏe của mình, những thông tin từ một buổi hội thảo sẽ không chỉ dừng lại trong hội trường mà có thể được mang về lớp học, gia đình, nhóm bạn và lan tỏa trong cộng đồng.

Chăm sóc sức khỏe, vì thế, không phải là câu chuyện chỉ bắt đầu khi có bệnh. Với mỗi người trẻ, đó là hành trình được xây dựng từ những lựa chọn hằng ngày – từ cách ăn, cách nghỉ ngơi, vận động đến những quyết định tưởng như rất nhỏ trong cuộc sống.