Theo Bộ Y tế, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm tuổi 13-17 tăng từ 2,6% năm 2019 lên 8,1% năm 2023. Ở nhóm 13-15 tuổi, tỷ lệ sử dụng tăng hơn gấp đôi từ 3,5% năm 2022 lên 8% năm 2023. Thời điểm đó, riêng tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai trung bình mỗi tháng có 5-6 ca cấp cứu liên quan đến thuốc lá điện tử chứa ma túy, trong đó một số trường hợp bị tổn thương não nghiêm trọng… Đây cũng là lý do cuối năm 2024, Quốc hội khóa 15 đã ban hành Nghị quyết 173, cấm thuốc lá điện tử và các loại thuốc lá mới từ năm 2025.

Vậy sau gần 2 năm thực hiện nghị quyết này, tình trạng buôn bán, sử dụng thuốc lá điện tử và các loại thuốc lá mới khác có giảm không? Trả lời câu hỏi này, Đại học Y tế công cộng vừa công bố kết quả nghiên cứu thực trạng bán, quảng cáo, khuyến mại thuốc lá điện tử- thuốc lá nung nóng kể từ khi Quốc hội có Nghị quyết 173 cấm các loại thuốc lá mới từ năm 2025. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ lê Thị Thanh Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y tế công cộng, lệnh cấm các loại thuốc lá mới bước đầu đạt được những kết quả tích cực, nhưng cũng ghi nhận hoạt động kinh doanh các loại thuốc lá mới đang có những chiêu thức lách luật rất tinh vi.

Do lệnh cấm chỉ đang ở cấp độ Nghị quyết và chưa thống nhất hoàn toàn với Luật Phòng chống tác hại thuốc lá, nên việc xử lý hành vi xé lẻ linh kiện, buôn bán cụm phụ kiện rời hay tinh dầu pha trộn tự do của thuốc lá điện tử còn gặp nhiều khó khăn. Lợi dụng “khoảng trống pháp lý”, tội phạm đã biến tướng thiết bị hút thuốc lá điện tử dưới dạng linh liện dễ dàng lắp ráp thành những dụng cụ có hình dáng giống đồ dùng học tập như tẩy, bút chì, đồ chơi. Không chỉ hoạt động kín đáo hơn, các đối tượng còn tung chiêu thức lách luật: Chuyển dần sang buôn bán sản phẩm mới- túi ngậm nicotine.

Lo ngại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, túi ngậm nicotine... gây hại giới trẻ, Bộ Y tế mới đây đã đề nghị cụ thể hóa lệnh cấm các loại thuốc lá mới trong Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá và sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10 năm 2026. Theo Tiến sĩ Nguyễn Thu Hương- Đại diện mạng lưới giám sát ngành công nghiệp thuốc lá toàn cầu tại Việt Nam: Đề xuất này là bước hoàn thiện pháp luật để thực hiện đầy đủ chủ trương cấm các loại thuốc lá mới đã được Quốc hội xác lập.

Các tổ chức quốc tế cũng khuyến nghị Việt Nam tiếp tục thực hiện đầy đủ chủ trương của Quốc hội và xây dựng khung pháp lý cụ thể để bao quát các sản phẩm nicotine mới, trong đó có túi ngậm nicotine; Tránh việc có những sản phẩm nằm ngoài phạm vi quản lý chỉ vì không chứa lá thuốc lá./.

Văn Hải/VOV1