Túi ngậm nicotine được ví là “chiếc vòi bạch tuộc mới” đầy hy vọng tăng trưởng của ngành công nghiệp thuốc lá. Theo các chuyên gia y tế, sản phẩm túi ngậm nicotine, ngoài việc gây nghiện, còn gây tổn thương niêm mạc miệng và làm tăng nhịp tim cấp tính...

Lo ngại túi ngậm nicotine xâm nhập vào nước ta, gây hại cho giới trẻ, Bộ Y tế đã đề xuất cấm tất cả các loại thuốc lá mới. Đề xuất này được cụ thể hóa trong Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá sẽ trình Quốc hội trong thời gian tới.

“Chúng ta không thể chỉ chờ đến khi hậu quả sức khỏe đã xảy ra mới can thiệp. Điều cần thiết hơn là nhận diện sớm nguy cơ, kiểm soát từ đầu vào, không để những sản phẩm mới, phương thức tiếp thị mới và hình thức kinh doanh mới làm phát sinh khoảng trống pháp lý, đặc biệt là trong việc lôi kéo giới trẻ tiếp cận và lệ thuộc vào nicotine.”- GS. TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định.

Theo TS Nguyễn Thu Hương- Đại diện mạng lưới giám sát ngành công nghiệp thuốc lá toàn cầu (STOP) tại Việt Nam, đề xuất vừa nêu của Bộ Y tế không nên hiểu là việc mở ra một chính sách hoàn toàn mới, mà là bước hoàn thiện pháp luật để thực hiện đầy đủ chủ trương đã được Quốc hội xác lập. Vì trước đó, ngày 30/11/2024, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 173 cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại thuốc lá mới khác từ năm 2025.

Thực tế cho thấy thị trường nicotine thay đổi rất nhanh. Sau thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, các tập đoàn thuốc lá tiếp tục phát triển những sản phẩm mới như túi ngậm nicotine, với hình thức sử dụng và tên gọi khác với thuốc lá điếu. Báo cáo của STOP cho thấy thị trường túi ngậm nicotine đang được thúc đẩy mạnh bởi các tập đoàn thuốc lá xuyên quốc gia, những doanh nghiệp có sẵn mạng lưới sản xuất, phân phối, tiếp thị và vận động chính sách trên toàn cầu.

 Nếu Luật Phòng chống tác hại thuốc lá chỉ liệt kê một số tên sản phẩm hoặc công nghệ đang tồn tại, nguy cơ những sản phẩm mới với tên gọi hoặc thiết kế khác sẽ tiếp tục xuất hiện ngoài phạm vi điều chỉnh của luật. Vì vậy, việc làm rõ và xây dựng định nghĩa đủ bao quát là cần thiết để tránh khoảng trống pháp lý, bảo đảm thực thi thống nhất và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Cũng theo TS Nguyễn Thu Hương, Việt Nam cần tiếp tục thực hiện đầy đủ chủ trương của Quốc hội và xây dựng khung pháp lý đủ rõ để bao quát các sản phẩm nicotine mới, trong đó có túi ngậm nicotine, tránh việc có một sản phẩm nằm ngoài phạm vi quản lý chỉ vì không chứa lá thuốc lá. Đồng thời, cần hành động sớm và nhanh chóng đối với chiêu thức tiếp thị trên mạng xã hội, sử dụng người có ảnh hưởng và cách thức tiếp cận tại điểm bán của doanh nghiệp thuốc lá. 

"Cần tiếp tục tăng cường giám sát thị trường và truyền thông về các sản phẩm chứa nicotine. Không nên để thuật ngữ như “không khói”, “giảm tác hại” hoặc “được FDA cho phép” thay thế cho việc đánh giá đầy đủ bản chất gây nghiện, bằng chứng tác động đến sức khoẻ cộng đồng của sản phẩm túi ngậm nicotine. Điều chúng ta cần quản lý không chỉ là một sản phẩm mới, mà là nguy cơ hình thành một thế hệ mới phụ thuộc vào nicotine. Những quyết định chính sách hôm nay sẽ định hình sức khỏe của thế hệ mai sau."- TS Nguyễn Thu Hương nhấn mạnh./.

Văn Hải/VOV1