Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ 13 của Đảng đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc “Tập trung nghiên cứu, xác định và triển khai xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam gắn với giữ gìn, phát triển hệ giá trị gia đình Việt Nam trong thời kỳ mới”. Kết quả sau một nhiệm kỳ thực hiện đã mang lại những chuyển biến tích cực trong việc định hình các giá trị quốc gia tạo nên sức mạnh cộng hưởng, mang lại tâm thế vững vàng cho đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

Bà Trần Thị Xuân, 71 tuổi ở thôn Cầu Bầu, xã Ứng Thiên, thành phố Hà Nội đang làm chân hương, sau công đoạn này là nhuộm chân hương, xay bột thảo mộc rồi chuyển đến nơi se bột để làm nên thành phẩm cuối cùng. Bà và gia đình đã làm công việc này suốt nhiều thế hệ cha truyền con nối, cũng không biết nghề có từ bao giờ: "Ngày xưa chúng tôi chỉ cần 1 con dao rồi chẻ bằng tay thôi, bây giờ các bạn đến đây trải nghiệm được vào nhà máy sản xuất, được thử nghiệm làm ra cái chân hương này. Rồi các bạn được chúng tôi hướng dẫn làm hương lăn tay. Làng nghề tăm hương hơn 1 năm nay khách đến rất đông, có ngày hàng trăm khách, thu nhập của người dân cũng thay đổi nhiều hơn."

Chị Lê Thị Anh, người dân xã Ứng Thiên, Hà Nội cho biết "vẫn giữ được nét cổ truyền nhưng bây giờ phát triển mạnh hơn thì chúng tôi vẫn đan xen công nghệ 4.0 càng đẩy mạnh làng nghề, cho dân có nền kinh tế phát triển mạnh mẽ hơn."

Sáng tạo từ những giá trị văn hoá truyền thống cốt lõi là hướng đi hiệu quả, giúp đời sống người dân Cầu Bầu nói riêng, xã Ứng Thiên, Hà Nội nói chung tăng thu nhập gấp đôi so với trước đây. Đời sống người dân từ thuần nông chuyển sang đa ngành nghề, kinh doanh dịch vụ và du lịch làng nghề. Tinh thần “dân giàu, nước mạnh” là 2 trong 9 thành tố cốt lõi của hệ giá trị quốc gia đã thúc đẩy làn sóng khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và thôi thúc Anh hùng Lao động, Nghệ nhân Nhân dân Lý Ngọc Minh – Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Minh Long dành hơn nửa thế kỷ cho sứ mệnh đưa gốm Việt vươn ra thế giới: "Tôi nghĩ một sản phẩm làm ra, giá trị không nằm ở phần hữu hình, mà chính là phần vô hình - nói lên văn hóa qua thông điệp mà nó truyền tải. Vì vậy, tôi đã nghiên cứu đưa văn hóa Việt Nam vào sản phẩm. Hơn 50 năm làm nghề gốm, tôi nhận thấy nếu muốn lưu truyền tinh hoa ấy, muốn khơi gợi lòng yêu nước, sự sáng tạo trong giới trẻ cũng như giới thiệu với bạn bè quốc tế về đất nước, con người và tay nghề tinh xảo của gốm nên tôi đã thành lập Bảo tàng gốm, trong đó có rất nhiều sản phẩm, thể hiện tinh hoa đất nước Việt Nam, mang đậm dấu ấn lịch sử."

Những con người bình dị với những việc làm cụ thể không chỉ góp phần giữ gìn văn hoá, hồn cốt của quốc gia mà còn mang lại những giá trị kinh tế cho bản thân và đóng góp cho xã hội. Đây là kết quả của việc đưa Nghị quyết Đại hội 13 của Đảng đi vào cuộc sống, tạo ra những kết quả nổi bật trong xây dựng hệ giá trị văn hóa- hệ giá trị quốc gia. 

9 thành tố cốt lõi của hệ giá trị quốc gia theo Nghị quyết Đại hội 13 của Đảng là: Hòa bình, thống nhất, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc. Việc xác định "Hạnh phúc" là một thành tố của hệ giá trị quốc gia đã thay đổi tư duy quản trị: Phát triển không chỉ là tăng trưởng GDP, mà là nâng cao chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc của người dân. Qua đó đã tác động tích cực đến phát triển kinh tế-xã hộ của nước ta. Năm 2025, chỉ số hạnh phúc của Việt Nam tăng 8 bậc so với 2024 và 19 bậc so với 2023, xếp thứ 46 thế giới. Đây không chỉ đơn giản là con số thống kê, mà còn là minh chứng cho những nỗ lực bền bỉ của Đảng và Nhà nước trong việc kiến tạo môi trường sống an lành, nhân văn và hơn hết là tinh thần lạc quan, nhân ái của người dân Việt Nam. Đồng thời, phản ánh sinh động khát vọng, sự chung sức đồng lòng của hàng triệu người cùng hướng tới một tương lai phồn vinh, thịnh vượng và tràn đầy yêu thương. Ông Lê Hải Bình, Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng: "Chính những người dân là chủ thể đã tạo nên hạnh phúc, là người truyền cảm hứng và người kể câu chuyện hạnh phúc của đất nước chúng ta. Với dân tộc Việt Nam chúng ta, hạnh phúc luôn được xây nên bởi những điều bình dị. Đó là một bữa cơm gia đình, một mùa màng bội thu, một vòng tay sẻ chia khi hoạn nạn. Chính những giá trị nhỏ bé ấy đã góp phần tạo nên một sức mạnh bền bỉ của dân tộc Việt Nam chúng ta qua hàng ngàn năm."

Để hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết Đại hội 13 của Đảng về phát triển văn hoá, nhiệm kỳ khoá 13, cùng với việc chú trọng bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, đã có nhiều giải pháp được triển khai nhằm xây dựng hình ảnh con người Việt Nam trong thời đại mới phù hợp, nhất là ứng dụng công nghệ trong phát huy giá trị văn hóa và con người Việt Nam. Theo ông Trần Xuân Việt, Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Sơn La, việc Đảng ta tiếp tục xác định cần tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế về văn hoá để tạo động lực cho sự phát triển trong văn kiện trình Đại hội Đảng lần thứ 14 là chủ trương hoàn toàn đúng đắn, bởi văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội, mà còn là cơ sở, nền tảng để phát triển con người toàn diện; đồng thời, hiện diện sâu sắc trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, từ kinh tế, chính trị đến tôn giáo và các hoạt động xã hội khác.

"Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số mạnh mẽ, việc xây dựng hình ảnh con người Việt Nam trong thời đại mới không chỉ là vấn đề của quốc gia, mà còn là trách nhiệm của mỗi cá nhân, cộng đồng và xã hội nhằm cải thiện bản thân và thích nghi với bối cảnh mới. Cụ thể, con người Việt Nam trong thời đại số phải kết hợp hài hòa giữa bản sắc dân tộc và năng lực hội nhập quốc tế, đồng thời phát huy các giá trị về đạo đức, tri thức và khả năng sáng tạo để đóng góp vào sự phát triển của đất nước và thế giới. Hai là công nghệ hiện đại không chỉ làm thay đổi cách con người tương tác và làm việc, mà còn mở ra nhiều cách thức bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống. Việc ứng dụng công nghệ là xu thế tất yếu trong thời đại chuyển đổi số, góp phần đưa văn hóa và con người Việt Nam vươn tầm quốc tế." - Ông Trần Xuân Việt nêu ý kiến.

Điểm mấu chốt để xây dựng con người có văn hóa, biết quý trọng lịch sử, hiểu và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống quý báu, có niềm tự hào dân tộc và khát vọng vươn lên. PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho rằng, xây dựng hệ giá trị văn hóa trong nhiệm kỳ Đại hội 13  đã dựa trên nền tảng là những giá trị truyền thống, văn hóa và con người Việt Nam đã được hun đúc qua mấy nghìn năm lịch sử, vừa phải gắn với yêu cầu phát triển, hội nhập, bảo vệ Tổ quốc ngày nay. Đặc biệt, hệ giá trị văn hóa cần đề cao giá trị sáng tạo của người dân: "Phát triển văn hóa cần dựa vào quyền văn hóa của người dân, quyền hưởng thụ sáng tạo và tôn trọng sự đa dạng trong thưởng thức văn hoá của người dân. Và cách thức chúng ta phát triển văn hoá thời gian tới vừa tôn trọng, vừa phát huy tính đa dạng vốn có của văn hóa Việt Nam và từ sự đa dạng, phong phú đó chúng ta tạo ra sức mạnh cho đất nước."

Đây là sự kết tinh giữa khát vọng ngàn đời của nhân dân và mục tiêu lý tưởng của Đảng, tạo nên một "bản đồ văn hóa" cho mọi hoạt động kinh tế - xã hội. Nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng đã nâng tầm việc xây dựng hệ giá trị quốc gia lên một vị thế chiến lược. Ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Uỷ viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nói: "Đó là hệ giá trị quốc gia, đó là hòa bình, thống nhất, độc lập dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc; Hệ giá trị văn hóa Việt Nam dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học; Hệ giá trị gia đình Việt Nam tiến bộ, văn minh, ấm no, hạnh phúc; Chuẩn mực con người Việt Nam là yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương và sáng tạo."

Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh: "Dựa trên đường lối của Đảng ta và đặc biệt là tinh thần chủ nghĩa Mác Lê Nin về vấn đề văn hóa, tư tưởng của Hồ Chí Minh được Đảng ta xác định là kim chỉ nam cho hành động. Khi chúng ta đã có một nhận thức đúng thì sẽ có một hành động đẹp. Đó là từ nhận thức hệ thống có tính chất hệ thống về các quan điểm, đường lối của Đảng, yêu cầu đặt ra là phải xác định phương hướng nhiệm vụ trong thời gian tới và trên 1 trục xuyên suốt đó là phải phát triển văn hóa và con người Việt Nam, trọng tâm chính là chúng ta phải khơi dậy được khát vọng xây dựng đất nước của chúng ta hùng cường."

Hệ giá trị quốc gia không chỉ là văn bản đơn thuần mà đã thấm sâu vào tư tưởng, hành động của mỗi cán bộ, đảng viên và người dân. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn trong việc lấy văn hóa làm nền tảng, lấy giá trị con người làm trung tâm. Với một hệ giá trị quốc gia vững chãi, Việt Nam không chỉ bảo tồn được bản sắc dân tộc mà còn tự tin hội nhập, tạo ra sức mạnh tổng hợp để hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Đó chính là nền tảng, là “sức mạnh mềm” để dân tộc Việt Nam khẳng định vị thế và uy tín trên trường quốc tế, vững bước trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phồn vinh và thịnh vượng./.