Không có nhiều lời thoại, vở diễn Chum show - Nụ hôn của nghệ thuật, dẫn người xem đi vào một thế giới khác, nơi những hình ảnh quen thuộc của đời sống được kể lại bằng ngôn ngữ của sân khấu đương đại. Tiếng nhạc cụ các dân tộc vang lên, khi trầm, khi dồn dập theo từng chuyển động của ánh sáng; những nghệ sĩ đu mình theo dây, xoay, thả, rồi lại nâng lên trong nhịp điệu âm nhạc; và những chiếc chum, khi là đạo cụ, khi trở thành một phần của câu chuyện.
Theo dõi không rời mắt từng chi tiết trên sân khấu, ông Bachtijar, du khách người Nga, liên tục bày tỏ sự thích thú: “Tôi nói từ tận đáy lòng, thật xuất sắc. Buổi trình diễn này thật tuyệt vời. Chúng tôi, những du khách đến từ Nga, vô cùng yêu mến các diễn viên trong chương trình”.
Trong không gian huyền ảo của ánh sáng sân khấu, những màn đu dây, bay trên không hay tung hứng chum tạo nên hiệu ứng thị giác mạnh. Từ chuyển động cơ thể, tương tác với đạo cụ, cho đến cách làm chủ không gian trên không của các diễn viên, tất cả góp phần tạo nên một cách kể chuyện giàu cảm xúc.
Theo anh Nguyễn Minh Hậu, diễn viên chuyển động, để có được những phút ngẫu hứng trên sân khấu là cả quá trình tập luyện nhiều áp lực. “Đối với em thì nó cực kỳ khó, không hề dễ tí nào. Tụi em phải tập luyện đổ mồ hôi, đổ nước mắt, có khi đổ máu nữa, để có thể hoàn thành được chương trình. Cảm xúc của mỗi lần diễn là khác nhau, không có lần nào giống lần nào”.
Không chỉ gây ấn tượng bằng thị giác, Chum show còn tạo nên một không gian âm thanh đặc biệt. Ở đó, âm nhạc không còn là phần nền, mà trở thành một phần của câu chuyện.
Với sự tham gia của các nghệ nhân đến từ nhiều cộng đồng khác nhau, những thanh âm quen thuộc của các dân tộc như Ê Đê, Chăm, Raglai hay Kinh, khi đứng riêng có thể rất mộc mạc, nhưng khi đặt vào không gian sân khấu, lại tạo nên một cảm giác vừa gần, vừa lạ. Các yếu tố văn hóa không tách rời, mà gắn với chuyển động của nghệ sĩ, với nhịp điệu của sân khấu.
Chị Trương Thu Hương, đạo diễn âm nhạc của chương trình, chia sẻ: chính sự kết hợp này tạo nên chiều sâu cho vở diễn. “Rất nhiều dân tộc ở trong này và từ chính văn hóa của họ, họ đem tới đây những chất liệu là nhạc cụ gắn liền với đời sống văn hóa hay là nhạc cụ phục vụ cho tâm linh nhưng được đưa lên sân khấu. Chúng tôi tìm cách kết hợp tất cả các chất liệu đó lại với nhau qua việc mọi người ngẫu hứng, chia sẻ các câu chuyện về văn hóa”.
Trong tiếng Chăm và một số ngôn ngữ bản địa Tây Nguyên, “chum” còn mang nghĩa là “nụ hôn”. Chum, vật dụng gắn bó với đời sống dân tộc Chăm ở Nam Trung bộ- Tây Nguyên, trở thành hình tượng trung tâm. Khi được nâng niu, khi được tung hứng, khi đặt trong mối liên hệ với con người và không gian, chiếc chum không còn là vật thể tĩnh, mà trở thành một phần của câu chuyện, được kể bằng chuyển động, âm thanh và ánh sáng.
Theo bà Nguyễn Thị Thảo Nguyên, đại diện nhà hát Đó, phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, chương trình được xây dựng với mong muốn giữ lại những giá trị văn hóa, nhưng bằng một cách thể hiện mới. “Chum show chính là một show diễn về văn hóa kết hợp giữa ba nền văn hóa Chăm, Tây Nguyên và Kinh, có tổng cộng 6 trích đoạn nhỏ, trong đó mỗi đoạn là một phân cảnh, phản ánh sự phát triển của đời sống. Mục đích của show chính là duy trì, phát triển và tôn vinh nét đẹp văn hóa bản địa Việt Nam”.
Trong không gian sân khấu đương đại, những giá trị văn hóa truyền thống được khai thác phù hợp, không chỉ tái hiện mà được làm mới để phù hợp với đời sống hôm nay. Từ đó, tiếp tục hiện diện và lan tỏa trong lòng công chúng, đặc biệt là với du khách khi đến với phố biển Nha Trang.
H Xíu/VOV Tây Nguyên
Bình luận