Theo Cơ quan Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus của châu Âu, nhiệt độ các đại dương trên thế giới đã chạm mốc kỷ lục 21,1 độ C vào ngày 22 và 23/08 vừa qua, vượt qua kỷ lục từng được ghi nhận vào tháng 3/2024. Sự gia tăng nhiệt độ bất thường này không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ sinh thái biển, mà còn trực tiếp đe dọa đến đời sống, kinh tế và an ninh lương thực của hàng triệu người trên toàn cầu. Bà Samantha Burgess, chuyên gia phụ trách chiến lược khí hậu của Cơ quan Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus cho biết, mức nhiệt kỷ lục này là kết quả của sự cộng hưởng giữa hiện tượng El Nino và xu hướng nóng lên dài hạn do biến đổi khí hậu gây ra:

“Thực tế, nhiệt độ đại dương nói chung đã tăng khoảng 0,8 độ C, chủ yếu do tác động của con người. Đây là một dấu hiệu cho thấy hệ thống khí hậu đang chịu áp lực rất lớn và đại dương cũng đang phải gánh chịu những tác động ngày càng nghiêm trọng.”

Khi đại dương ấm lên, nước biển trở nên có tính axit tăng lên và chứa ít oxy hơn, gây ảnh hưởng đến các hệ sinh thái cũng như những ngành kinh tế phụ thuộc vào biển. Nhiệt độ tăng cũng làm thay đổi các dòng hải lưu và hình thái thời tiết, cung cấp thêm năng lượng cho các cơn bão, khiến chúng có thể tạo ra nhiều mưa hơn và làm nước dâng do bão lớn hơn. Cùng với đó, nước biển ấm có thể tạo điều kiện cho một số loài tảo độc phát triển, làm gia tăng nguy cơ đối với các hệ sinh thái và nguồn lợi thủy sản. Bà Samantha Burgess, chuyên gia phụ trách chiến lược khí hậu của Cơ quan Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus cho biết thêm:

“Đặc biệt, đại dương ấm lên còn có thể làm trầm trọng hơn tác động của các đợt nắng nóng, như những gì châu Âu đã trải qua trong mùa hè này. Khi nước biển có nhiệt độ quá cao, các luồng gió từ biển thổi vào đất liền cũng không còn đủ mát để giúp hạ nhiệt, nhất là vào ban đêm. Điều đó cho thấy, sự nóng lên của đại dương đang kéo theo những tác động ngày càng rộng lớn và đáng lo ngại đối với khí hậu cũng như đời sống con người.”

Sự biến đổi môi trường biển đang làm thay đổi bản đồ phân bố của nhiều loài sinh vật biển. Tại vùng biển châu Âu, người dân phát hiện sứa, loài thích nghi tốt với nước ấm đang gia tăng bất thường, trong khi nhiều loài có giá trị kinh tế lại suy giảm. Theo các ước tính của Liên Hợp Quốc, nếu nhiệt độ toàn cầu tăng 1,5 độ C, kết hợp với tình trạng axit hóa đại dương, khoảng 70–90% rạn san hô có thể bị phá hủy. Nếu mức tăng lên tới 2 độ C, gần như toàn bộ các rạn san hô có nguy cơ biến mất.

Tại ngư trường cá cơm Peru, một trong những ngư trường lớn nhất thế giới, nước biển ấm lên khiến loài cá này thiếu thức ăn, khó sinh sản, đe dọa cả chuỗi thức ăn và sinh kế của hàng triệu người. Theo bà Samantha Burgess, thế giới cần hành động quyết liệt hơn để giảm phát thải nhằm làm giảm quá trình ấm lên trên toàn cầu:

“Điều quan trọng là thế giới cần sớm đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Bởi chừng nào khí thải từ nhiên liệu hóa thạch vẫn tiếp tục được đưa vào khí quyển, Trái đất sẽ còn tiếp tục nóng lên. Hội nghị COP31 sắp tới là cơ hội để người dân lên tiếng, yêu cầu các nhà hoạch định chính sách coi ứng phó với biến đổi khí hậu là một ưu tiên cấp thiết, từ đó thúc đẩy những cam kết và hành động mạnh mẽ hơn trong giảm phát thải cũng như thích ứng với biến đổi khí hậu.”

Đại dương đang nóng lên, và những tác động ấy không còn nằm sâu dưới mặt nước mà đã lan tới thời tiết, nguồn thực phẩm và cuộc sống của con người. Mỗi kỷ lục nhiệt độ mới vì thế là một lời cảnh báo, bảo vệ đại dương cũng chính là bảo vệ tương lai của chúng ta./.