Thông qua việc phát huy các cơ chế hợp tác linh hoạt, kiên trì nguyên tắc cùng có lợi, tôn trọng chủ quyền và phối hợp hài hòa các quy tắc thương mại, APEC đang từng bước mở rộng phát triển sang kinh tế số và kinh t ế xanh, thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực. Theo các chuyên gia quốc tế, đây được đánh giá là tiền đề gợi mở nhiều ý tưởng cho Việt Nam khi đảm nhận vai trò nước chủ nhà APEC 2027, đồng thời tạo cơ hội chiến lược thúc đẩy gắn kết hai cơ chế hợp tác quan trọng là APEC và ASEAN.

Củng cố nền tảng hội nhập

Trước những biến động sâu sắc của cục diện địa kinh tế toàn cầu, để thúc đẩy sự hài hòa giữa các cơ chế hợp tác khu vực và tạo nền tảng vững chắc cho sự phục hồi bền vững, Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Kinh tế Sergei Yuryevich Glazyev - Quốc vụ khanh Nhà nước Liên minh Nga - Belarus, Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Nga nhận định về bức tranh kinh tế thế giới hiện nay: “Thế giới đang trải qua những thay đổi rất sâu sắc, trong đó trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số và công nghệ nano sinh học đang phát triển với tốc độ nhanh chóng, làm gia tăng sự bấp bênh của kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, sự tăng trưởng kinh tế vững chắc trong nhiều thập kỷ cùng việc triển khai hiệu quả các kế hoạch 5 năm của Trung Quốc, đã mang lại những bài học kinh nghiệm quan trọng cho nỗ lực tìm kiếm mô hình phát triển bền vững.

Trước thực tế này, khu vực châu Á - Thái Bình Dương cần phải kiên trì nguyên tắc cùng có lợi, tôn trọng chủ quyền các quốc gia, tăng cường hợp tác và đầu tư chung”. Ông Sergei Yuryevich Glazyev đồng thời cho rằng, việc thúc đẩy hài hòa các quy tắc thương mại và hải quan sẽ giúp thiết lập hệ thống hợp tác bền vững, nâng cao lòng tin khu vực và đặt nền tảng vững chắc cho việc làm sâu sắc hơn nữa hợp tác hội nhập kinh tế châu Á - Thái Bình Dương.

Cùng chung quan điểm về tầm quan trọng của việc củng cố nền tảng hội nhập, nhìn từ góc độ phương thức vận hành thể chế linh hoạt, bà Ahn Yinhay - Nguyên Chủ tịch Hội Nghiên cứu Quốc tế Hàn Quốc, Giáo sư đặc biệt tại Đại học Sungkonghoe đề xuất: “Các bên cần vừa duy trì quan hệ đối tác chiến lược vừa tránh để cạnh tranh chiến lược làm suy giảm hợp tác khu vực. Để đạt được mục tiêu này, APEC có thể tiếp tục phát huy ưu thế từ các cơ chế truyền thống như tự nguyện tham gia, đồng thuận chung và hợp tác không ràng buộc, từ đó từng bước mở rộng thành nền tảng quản trị phối hợp quan trọng của khu vực”.

Thúc đẩy kết nối đa tầng

Đáng chú ý, kinh nghiệm từ các nền kinh tế khu vực đã gợi mở mô hình và ý tưởng hành động linh hoạt cho Việt Nam trong Năm APEC 2027 tới đây. Dẫn chứng từ góc nhìn về vai trò của Hàn Quốc, bà Ahn Yinhay cho rằng, nước này có thể phát huy vai trò cầu nối để kết nối giữa các nước lớn và các nền kinh tế trong khu vực, cân bằng giữa lợi ích an ninh và mở cửa kinh tế, đồng thời thúc đẩy kiến tạo các thể chế, tiêu chuẩn và cơ chế cần thiết cho hợp tác. Bên cạnh đó, bà Ahn Yinhay đề xuất đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực trọng yếu như chuỗi cung ứng, chuyển đổi số và quản trị trí tuệ nhân tạo (AI); đồng thời phát huy vai trò tích cực của khuôn khổ hợp tác ba bên Trung Quốc - Hàn Quốc - ASEAN nhằm tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng hợp tác trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Ở góc độ kết nối đa tầng, việc thúc đẩy tính bền vững của các nền kinh tế sang các lĩnh vực mới như kinh tế số, kinh tế xanh và chuyển đổi năng lượng được đánh giá đang là xu thế bao trùm. Đây đều là những trọng tâm ưu tiên của các cơ chế hợp tác đa phương như APEC và ASEAN. Chia sẻ góc nhìn chiến lược về định hướng phối hợp giữa APEC và ASEAN trong các lĩnh vực trọng yếu này, bà Hoàng Mỹ Mỹ - Tổng Lãnh sự Singapore tại Quảng Châu (Trung Quốc) khẳng định, tính tự cường và bền vững của các nền kinh tế bắt nguồn từ việc không ngừng đẩy mạnh quan hệ đối ngoại, tăng cường phối hợp chiến lược và xây dựng mạng lưới kết nối đa tầng. “Tính bền vững của khu vực châu Á - Thái Bình Dương hiện nay đã mở rộng từ thương mại truyền thống sang kinh tế số và kinh tế xanh. Do đó, APEC cần kiên trì tôn chỉ tự do và mở cửa, thúc đẩy các hiệp định kinh tế số, hành lang vận tải biển xanh, lưới điện năng lượng tái tạo khu vực và tiêu chuẩn hóa thị trường các-bon, đồng thời tăng cường quản trị rủi ro từ trí tuệ nhân tạo (AI) để không ngừng củng cố nền tảng hội nhập kinh tế khu vực”, bà Hoàng Mỹ Mỹ nhấn mạnh.

Đặc biệt theo bà Hoàng Mỹ Mỹ, năm 2027 tới đây đánh dấu mốc chiến lược khi Singapore đảm nhận cương vị Chủ tịch luân phiên ASEAN, tập trung thúc đẩy hợp tác thương mại nội khối, triển khai Hiệp định khung về Kinh tế số và xây dựng Lưới điện ASEAN, mở rộng quan hệ đối tác bên ngoài và duy trì khuôn khổ khu vực cởi mở, bao trùm. Trong khi đó, Việt Nam cũng sẽ đảm nhận vai trò nước chủ nhà APEC 2027. Bà Hoàng Mỹ Mỹ đánh giá, việc Việt Nam làm chủ nhà Năm APEC 2027 và Singapore giữ cương vị Chủ tịch ASEAN 2027 sẽ mở ra cơ hội chiến lược để thúc đẩy quan hệ gắn kết giữa Việt Nam và Singapore nói riêng, giữa APEC và ASEAN nói chung, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế số, năng lượng tái tạo và chuỗi cung ứng xanh. Thông qua đó, hai bên sẽ đóng góp tích cực vào sự phát triển, bền vững và thịnh vượng chung của khu vực và toàn cầu/.