Đây là nhận định của Nhà nghiên cứu Ryuji Ishida tại Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế, Đại học Meiji Gakuin (Nhật Bản) và Viện Nhân văn, Đại học Giao thông Thượng Hải khi trao đổi với phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam, bình luận về những trọng tâm ưu tiên của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) trong bối cảnh mới, về chủ đề của Năm APEC Trung Quốc 2026, cũng như vai trò và vị thế của Việt Nam khi chuẩn bị đăng cai Hội nghị cấp cao APEC vào năm 2027 sắp tới.

PV: Thưa ông, từ kinh nghiệm 2 lần Nhật Bản đăng cai tổ chức Hội nghị cấp cao APEC năm 1995 tại Osaka và năm 2010 tại Yokohama, ông đánh giá thế nào về chủ đề và chương trình nghị sự của Năm APEC Trung Quốc 2026?

Trả lời: Trong bối cảnh khu vực và toàn cầu luôn diễn biến phức tạp, khó lường, kinh nghiệm của Nhật Bản với vai trò chủ nhà 2 kỳ Hội nghị cấp cao APEC, đó là phải nỗ lực điều phối, khơi dậy và nâng cao tiềm năng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời kiên trì không đánh mất nguyên tắc cơ bản - đó là không để bất kỳ nền kinh tế thành viên nào bị tổn hại hay hy sinh lợi ích.

Với Năm APEC 2026, Trung Quốc là quốc gia đang triển khai các chính sách kinh tế phù hợp với những triết lý cơ bản của APEC. Trong bối cảnh sự tăng trưởng kinh tế của khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang tiến triển vững chắc thông qua việc kết nối chặt chẽ giữa các bên, việc duy trì và củng cố vững chắc đà phát triển này trở thành một mục tiêu thực tế. Tôi cho rằng, các chủ đề và chương trình nghị sự năm nay cũng góp phần ứng phó với những thách thức hiện hữu của khu vực, như những khác biệt và chia rẽ hiện nay.

PV: Giữa những bất định của thương mại toàn cầu, chủ nghĩa bảo hộ gia tăng và sự tổn thương của chuỗi cung ứng, theo ông, đâu là chìa khóa để APEC thúc đẩy kết nối mở và duy trì tăng trưởng tự cường; và các doanh nghiệp nhỏ cũng như người dân có thể thực sự hưởng lợi như thế nào từ xu hướng kết nối mở này?

Trả lời: Xét từ mục tiêu ban đầu của APEC, sự bất định, chủ nghĩa bảo hộ và tính dễ bị tổn thương có thể được coi là những “yếu tố bên ngoài”. Để không bị tác động, ảnh hưởng bởi những yếu tố khách quan đó cũng như hiện thực hóa mục tiêu hội nhập kinh tế khu vực, định hướng chủ đạo là phải kiên trì thúc đẩy các hành động chung một cách bền vững.

Muốn như vậy, cần có các chính sách, chương trình cụ thể theo hướng mở, tính tới quyền lợi của các doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng với người dân, cho phép mọi đối tượng có thể tiếp cận và tham gia ngay từ đầu, không để ai ở lại phía sau. Việc kết nối đa dạng các chủ thể - không chỉ riêng các nền kinh tế hay tập đoàn lớn, thu hút họ tham gia với tư cách là những lực lượng tích cực ủng hộ hội nhập kinh tế, cũng sẽ góp phần mang lại sự ổn định cho khu vực.

PV: Vậy ông đánh giá như thế nào về vai trò và những đóng góp của Việt Nam khi đang chuẩn bị đảm nhận vai trò nước chủ nhà APEC vào năm 2027 sắp tới?

Trả lời: Việt Nam là một quốc gia tầm trung tiêu biểu, liên tục đạt được những bước tăng trưởng vững chắc trong khuôn khổ APEC. Bên cạnh tinh thần tự lực, tự cường dựa vào nội lực quốc gia, việc Việt Nam đạt được thành tựu phát triển kinh tế thông qua gắn kết chặt chẽ với tiến trình hội nhập kinh tế khu vực như APEC, hoàn toàn có thể trở thành một hình mẫu tham khảo cho nhiều nền kinh tế thành viên.

Chính những quốc gia như Việt Nam đang thực sự cần đến hội nhập kinh tế khu vực; và ngược lại, Việt Nam là minh chứng khẳng định tầm quan trọng của việc APEC kiên định duy trì vai trò là một cơ chế hội nhập kinh tế khu vực không bị tác động bởi bất kỳ quốc gia đơn lẻ nào. Tôi tin rằng, việc Việt Nam chủ động đề xuất và thúc đẩy các chủ đề mà các bạn mong muốn thảo luận và hiện thực hóa tại Năm APEC vào năm 2027 sắp tới sẽ mang lại những tác động tích cực cho toàn bộ khu vực.

PV: Trân trọng cảm ơn ông về những chia sẻ vừa rồi!