Không chỉ cung cấp thông tin quý giá, ông còn trực tiếp dẫn đường, chỉ vị trí nghi có mộ liệt sĩ, với mong muốn đưa những người đồng đội đã hy sinh trở về với gia đình, quê hương.

Giữa vườn điều ở làng Bi, xã Ia Dom, một khoảng đất đã được dọn trống để phục vụ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Những cây điều đang cho thu hoạch được chặt bỏ theo nguyện vọng của chính chủ vườn là già làng Siu Pich, một cựu chiến binh từng chiến đấu ở biên giới Tây Nam.

Trong những lần làm rẫy, ông Pich phát hiện các mảnh tăng, võng lộ ra dưới lớp đất vườn điều. Nghi có hài cốt liệt sĩ, ông báo tin cho lực lượng chức năng, trực tiếp dẫn đường và chỉ vị trí để bộ đội khảo sát. Dù vườn điều là nguồn thu nhập của gia đình, già làng Siu Pich không ngần ngại chặt cây, nhường đất để tìm kiếm những người lính còn nằm lại. “Cây cối của tôi chặt nhưng tôi thấy vui, sẵn sàng chặt, đồng đội của mình nằm xuống  như thế này thấy tội quá.”

Nhập ngũ tháng 11/1975, từng chiến đấu ở biên giới Tây Nam, già làng Siu Pich hiểu sự khốc liệt của chiến tranh và nỗi đau khi đồng đội ngã xuống. Bởi vậy, khi bộ đội Đội K52 trở lại vùng biên giới này tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, ông Pich cũng như tìm lại một phần ký ức của chính mình.

Gần một tháng nay, khu vườn điều cách nhà khoảng 7 cây số trở thành nơi ông thường xuyên lui tới. Những lúc rảnh, ông lại ra thăm, hỏi han và trò chuyện với các chiến sĩ đang làm nhiệm vụ. Giữa cái nắng, cái gió của vùng biên, người cựu chiến binh già dõi theo từng công việc của lớp người lính hôm nay. Ông hiểu rằng, sau mỗi nhát cuốc, mỗi lần đào tìm là hy vọng đưa thêm một người đồng đội trở về.

“Tôi cũng mong làm sao đồng đội tôi được về với gia đình, càng nhiều càng tốt. Tôi thấy các anh em chiến sĩ đi tìm đồng đội như thế này rất khổ và khó khăn. Nắng, gió rất khổ,  tình đồng chí đồng đội như thế tôi thấy rất vui.”

Từ nguồn tin do già làng Siu Pich cung cấp, cán bộ, chiến sĩ Phân đội 1, Đội K52, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai đã tổ chức khảo sát, xác minh và triển khai tìm kiếm tại khu vực vườn điều.

Thượng tá Hoàng Viết Ngọc, Chính trị viên Đội K52, cho biết, đến nay, đơn vị đã quy tập được 16 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật như xương, răng, tăng, võng của bộ đội. Đặc biệt, trong số đó có một hài cốt kèm tấm bia ghi tên liệt sĩ Nguyễn Thanh Trì, hy sinh ngày 18 tháng 5 năm 1970. Đây là thông tin có ý nghĩa quan trọng, giúp các cơ quan chức năng tiếp tục xác minh danh tính và tìm kiếm thân nhân của liệt sĩ.

“Từ nguồn tin của ông Siu Pich chúng tôi đã khảo sát, sau khi xác minh. Ông Siu Pich nói là thời gian khoảng năm 1973 đã biết về khu vực này. Sau khi xác minh thấy yếu tố pháp lý đầy đủ và có tính khả thi nên đội đã tiến hành tìm kiếm từ ngày 5/10 cho đến nay.”

Tại xã Ia Dom, chính quyền địa phương đang phối hợp với Đội K52 vận động người dân cung cấp thông tin, hỗ trợ mặt bằng và tạo thuận lợi cho công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Sau khi tìm thấy các hài cốt, địa phương bố trí nơi thờ cúng tại Ban Chỉ huy Quân sự xã để người dân đến dâng hương, tưởng niệm những người đã hy sinh.

Ông Trần Ngọc Phận, Bí thư Đảng ủy xã Ia Dom, cho biết, những thông tin do các già làng, trưởng bản và người cao tuổi cung cấp đang góp phần quan trọng vào hành trình tìm kiếm những người lính còn nằm lại trên địa bàn.

“Những bậc tiền bối, các già làng, trưởng bản, những người lớn tuổi đã cung cấp một lượng thông tin rất quý, chúng tôi tiếp tục phối hợp với đội K52, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh sẽ làm những gì tốt nhất để đưa các bác về với nhân dân, về với đất mẹ, thể hiện sự biết ơn đối với các chiến sĩ đã hy sinh cả xương máu để mang lại độc lập tự do cho đất nước”.

Ở Ia Dom, câu chuyện của già làng, cựu chiến binh Siu Pich còn là câu chuyện về những ký ức chiến tranh vẫn được gìn giữ trong lòng người dân, về tình đồng đội chưa bao giờ vơi cạn và nghĩa tình quân dân bền chặt nơi vùng biên giới. Trên vùng đất biên giới Gia Lai, hành trình tìm kiếm ấy vẫn đang tiếp tục. Những người lính Đội K52 vẫn miệt mài lần theo dấu tích, người dân vẫn góp sức bằng những điều mình biết. Tất cả cùng chung một mong muốn đưa những người đã hy sinh trở về với đất mẹ, để nỗi mong chờ của bao gia đình được vơi đi, để tình đồng đội và nghĩa tình quân dân tiếp tục sáng lên giữa cuộc sống hôm nay.

Hoàng Qui/VOV -Tây Nguyên