Theo các nhà phân tích, lệnh ngừng bắn chỉ giúp giảm bớt áp lực giá trong ngắn hạn, trong khi hệ thống cung ứng năng lượng toàn cầu vẫn đang chịu tác động nặng nề sau xung đột. Các hoạt động khai thác, vận chuyển và lưu trữ, đặc biệt trong lĩnh vực Khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) chưa thể phục hồi ngay lập tức, khiến thị trường tiếp tục trong trạng thái thiếu ổn định.
Tình hình càng trở nên phức tạp khi tuyến vận tải chiến lược qua eo biển Hormuz – nơi chiếm khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu vẫn chưa hoạt động bình thường. Dữ liệu vận tải biển cho thấy lưu lượng tàu chở dầu qua khu vực này vẫn bị đình trệ, trong khi giá dầu tăng trở lại do lo ngại nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn.
Ông Anoop Singh, Giám đốc nghiên cứu vận tải biển toàn cầu tại công ty Oil Brokerage - chuyên gia phân tích thị trường năng lượng và cước vận chuyển nhận định, triển vọng giá năng lượng giảm nhanh là khó xảy ra, giá cao có thể kéo dài trong trung và dài hạn, tạo áp lực lớn lên lạm phát toàn cầu:
“Giá năng lượng cao sẽ trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong dài hạn. Chúng tôi cho rằng rủi ro lạm phát chắc chắn sẽ gia tăng. Ban đầu, chúng tôi nhận thấy các nền kinh tế mới nổi đặc biệt ở châu Á sẽ là những bên chịu tác động trực tiếp. Để bù đắp cho giá năng lượng tăng cao, các chính phủ nhiều khả năng sẽ áp dụng các biện pháp trợ giá và kích thích tài khóa. Hệ quả của điều này là lượng cung tiền tăng lên, kéo theo giá trị đồng tiền giảm. Điều đó có nghĩa là sức mua của các đồng tiền như won, yen, rupee hay thậm chí cả đô la Mỹ đều sẽ suy giảm.”
Trong bối cảnh đó, các nhà sản xuất nhỏ ở Indonesia đang phải đối mặt với sự bất ổn ngày càng tăng về nguồn cung khi xung đột ở Trung Đông tiếp tục gây gián đoạn thị trường năng lượng và vật liệu, đe dọa khả năng duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh. Ông Sigit Pamungkas, chủ sở hữu doanh nghiệp sản xuất mực tại Jakarta cho biết:
“Chúng tôi buộc phải hạn chế sản xuất. Thông thường, chúng tôi phân phối sản phẩm rộng khắp, nhưng hiện tại chỉ có thể cung cấp cho các khách hàng quen thuộc. Về mức sụt giảm doanh thu hiện nay, thực tế đã lên tới 100% do thiếu nguyên liệu đầu vào. Nhu cầu trên thị trường vẫn rất lớn, nhưng chúng tôi không thể đáp ứng hết vì nguồn nguyên liệu bị hạn chế.”
Trong khi tại Trung Quốc, tình trạng thiếu hụt nguồn cung dầu mỏ do căng thẳng tại Trung Đông đang gây tác động mạnh đến ngành nhựa, đẩy giá nguyên liệu tăng vọt, làm gián đoạn chuỗi cung ứng và gây ra làn sóng tích trữ hàng hóa trên diện rộng. Ông Trịnh Binh – Giám đốc Marketing của Công ty Mạng lưới Kinh doanh Nhựa Thâm Quyến nhận định:
“Tác động đối với ngành nhựa Trung Quốc là rất nghiêm trọng. Giá xăng và dầu diesel cũng đã tăng, đẩy chi phí vận chuyển lên cao, khiến các nhà kinh doanh nguyên liệu nhựa không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tăng giá. Trong khi đó, do tâm lý lo ngại xung đột có thể kéo dài các doanh nghiệp đẩy mạnh tích trữ hàng hóa. Các nhà máy hóa dầu thượng nguồn, do thiếu dầu thô và nguyên liệu đầu vào để sản xuất, cũng buộc phải tăng giá.”
Không chỉ dừng lại ở giá cả hàng hóa tăng cao, rủi ro suy thoái kinh tế cũng đang gia tăng. Các chuyên gia cho rằng các nền kinh tế mới nổi vốn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng sẽ chịu tác động nặng nề nhất khi đang ở trong “vùng nguy hiểm”, với nguy cơ suy giảm tăng trưởng rõ rệt nếu giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao. Ngoài ra, nguy cơ suy thoái toàn cầu chưa phải là kịch bản chắc chắn, nhưng đã “ở rất gần và hoàn toàn có thể xảy ra”.
Lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran mới chỉ mang lại sự ổn định tạm thời, trong khi những vấn đề cốt lõi về nguồn cung và hạ tầng năng lượng vẫn chưa được giải quyết. Với giá năng lượng khó giảm nhanh, áp lực lạm phát và nguy cơ suy thoái sẽ tiếp tục là thách thức lớn đối với kinh tế toàn cầu trong thời gian tới./.
Hoàng Nguyễn/VOV
Bình luận