Không còn dừng lại ở các đường dây buôn người truyền thống, các tổ chức tội phạm đã lợi dụng công nghệ số để tuyển mộ, lừa đảo và cưỡng bức nạn nhân tham gia vào chính các hoạt động phạm pháp. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang chủ động tăng cường hợp tác với các quốc gia và tổ chức quốc tế nhằm phòng ngừa từ sớm, phát hiện kịp thời và xử lý hiệu quả loại tội phạm nguy hiểm này.
Theo các tổ chức quốc tế, công dân từ hàng chục quốc gia trên khắp thế giới, trong đó có Việt Nam, đã bị cuốn vào các đường dây lừa đảo trực tuyến, nhiều người trở thành nạn nhân của mua bán người. Sau khi bị mua bán vào các trung tâm lừa đảo, họ bị ép thực hiện hành vi phạm pháp, gây tổn hại nghiêm trọng về thể chất, tinh thần và kéo theo hệ lụy xã hội lâu dài. Đặc biệt, các trung tâm lừa đảo không hoạt động riêng lẻ mà là một phần của mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia, đe dọa trực tiếp đến an ninh con người và trật tự xã hội.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang hoàn thiện hành lang pháp lý và triển khai các giải pháp đồng bộ. Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2035 đặt trọng tâm vào việc kiểm soát, xử lý các hành vi lợi dụng không gian mạng; tăng cường phát hiện, gỡ bỏ các nội dung vi phạm, đặc biệt là các cuộc gọi, tin nhắn từ nước ngoài sử dụng công nghệ cao. Cùng với đó, Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 đã bổ sung và làm rõ các khái niệm pháp lý, trong đó có hành vi mua bán người nhằm mục đích cưỡng bức phạm tội. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho biết: "Trước diễn biến ngày càng phức tạp và sự xuất hiện của các hình thức mới, việc tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp điều tra, phát hiện, bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân, và nâng cao nhận thức cộng đồng có ý nghĩa then chốt. Việt Nam sẵn sàng mở rộng hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế và các đối tác liên quan nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý hiệu quả tội phạm mua bán người."
Ở cấp độ hợp tác quốc tế, Việt Nam đang chủ động tham gia các sáng kiến toàn cầu của Liên Hợp Quốc về phòng, chống mua bán người, đồng thời thúc đẩy ký kết và thực thi các công ước quốc tế, tăng cường hợp tác đa phương, đặc biệt chú trọng ứng phó với các hành vi mua bán người trên môi trường số. Trong khu vực, Việt Nam cùng các nước ASEAN đẩy mạnh phối hợp đấu tranh với tội phạm xuyên biên giới như lừa đảo, rửa tiền, buôn lậu. Ở cấp độ song phương, Kế hoạch hành động chung Việt Nam – Vương quốc Anh (2025) tập trung ngăn chặn di cư rủi ro, chia sẻ thông tin và hỗ trợ nạn nhân.
Mới đây nhất, Việt Nam vừa phối hợp với Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), và Phái bộ Tư pháp Quốc tế thuộc Văn phòng Giám sát và Chống buôn bán người của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ UNODC triển khai Chiến dịch Nâng cao Nhận thức Khu vực về Buôn bán Người nhằm mục đích cưỡng bức phạm tội tại các Trung tâm Lừa đảo. Tại buổi ra mắt chiến dịch, Điều phối viên Thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam, bà Pauline Tamesis, nhấn mạnh: "Các nhóm tội phạm có tổ chức đang lợi dụng công nghệ số và những điểm yếu xã hội để ép buộc hàng nghìn người, bao gồm phụ nữ, nam giới và trẻ em, tham gia vào các hoạt động lừa đảo. Việc giải quyết vấn đề này đòi hỏi phải đặt quyền, phẩm giá và sự bảo vệ của nạn nhân làm trung tâm trong mọi biện pháp ứng phó. Chúng tôi trân trọng sự hợp tác của Chính phủ Việt Nam, UNODC và các đối tác đã góp phần hiện thực hóa sáng kiến này. Cùng nhau, chúng ta có thể đưa thông điệp đến những nhóm dễ bị tổn thương nhất và xây dựng một khu vực an toàn, bền vững hơn."
Theo các báo cáo của Liên Hợp Quốc, loại hình tội phạm này đang lan rộng tại Đông Nam Á, nhiều nạn nhân bị lừa bởi các lời mời việc làm hấp dẫn rồi bị bóc lột trong điều kiện tương đương nô lệ. Đáng chú ý, các đường dây này thường liên quan đến nhiều loại tội phạm khác như ma túy, rửa tiền, hoạt động xuyên biên giới với cấu trúc phức tạp. Thực tế này nhấn mạnh tính cấp thiết của việc phối hợp giữa các quốc gia tổ chức quốc tế, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng. Đại biện lâm thời Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông John McIntyre nhấn mạnh: "Tôi muốn ghi nhận sự hợp tác của Chính phủ Việt Nam trong vấn đề quan trọng này. Sự tham gia của nhiều Bộ ngành thể hiện cam kết toàn diện của Chính phủ Việt Nam trong việc bảo vệ công dân và chống lại các mạng lưới tội phạm này. Hoa Kỳ sẵn sàng tiếp tục hợp tác với Chính phủ Việt Nam, UNODC, và tất cả các đối tác khác để đạt được những mục tiêu này. Cùng nhau, chúng ta có thể nâng cao nhận thức, tăng cường phòng ngừa, cải thiện hợp tác thực thi pháp luật và hỗ trợ những người sống sót."
Tuy nhiên, nâng cao nhận thức chỉ là bước đầu. Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác quốc tế trong thực thi pháp luật, truy tố tội phạm, giải cứu và bảo vệ nạn nhân, đồng thời hỗ trợ họ tái hòa nhập cuộc sống. Mỗi nạn nhân được giải cứu không chỉ là một con số, mà là một cuộc đời được bảo vệ, một gia đình được đoàn tụ và một tương lai được khôi phục./.
Bình luận