Trong thời gian qua, các cơ quan thống kê Việt Nam và Đan Mạch đã hợp tác thực hiện Dự án xây dựng Bộ Chỉ tiêu Thống kê Việc làm Xanh. Tại buổi công bố kết quả dự án mới đây, các chuyên gia đánh giá bộ chỉ tiêu này đã giúp Việt Nam củng cố hệ thống dữ liệu, tạo nền tảng hoạch định, giám sát và đánh giá chính sách tăng trưởng xanh, hướng tới mục tiêu net-zero 2050.

Việt Nam đã nghiên cứu xây dựng bộ Chỉ tiêu Thống kê Việc làm Xanh, đánh dấu một bước tiến quan trọng, là cơ sở để sớm chính thức ban hành, nhằm củng cố hệ thống thống kê, hỗ trợ tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Đối với người dân và sinh kế, số liệu thống kê chất lượng cao về việc làm xanh biến quá trình chuyển đổi xanh trở nên cụ thể và công bằng hơn. Nhờ dữ liệu về những công việc mới, những nhu cầu kỹ năng cần và các đối tượng có thể chịu ảnh hưởng của quá trình thay đổi kinh tế, các nhà hoạch định chính sách có thể xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp, hỗ trợ người lao động vượt qua các thay đổi về cơ cấu và đảm bảo rằng quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh hơn sẽ mang lại các cơ hội việc làm thỏa đáng và công bằng cho tất cả mọi người.

Trên thế giới, chỉ có một số ít quốc gia đã xây dựng các chỉ tiêu việc làm xanh phù hợp với đặc thù quốc gia và lồng ghép vào hệ thống thống kê chính thức. Với việc nghiên cứu để ban hành Bộ Chỉ số này, Việt Nam đã trở thành một trong các quốc gia tiên phong trong nghiên cứu, đề xuất sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống và dựa trên bằng chứng, số liệu, để phản ánh ảnh hưởng của quá trình chuyển đổi xanh đối với việc làm, kỹ năng và sinh kế trong nền kinh tế. Bà Đỗ Thị Ngọc, Phó cục trưởng Cục Thống kê, nhấn mạnh vai trò trung tâm của thống kê trong việc hỗ trợ các quyết định chính sách: “Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững và thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu, yêu cầu đặt ra đối với công tác thống kê là phải cung cấp được hệ thống thông tin, dữ liệu kịp thời, đầy đủ và đáng tin cậy, phục vụ công tác hoạch định, giám sát và đánh giá chính sách.” Ông Jesper Blaabjerg Holm, Tham tán của Đại sứ quán Đan Mạch tại Hà Nội, cũng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ thống dữ liệu quốc gia tốt và đáng tin cậy để thực hiện các tham vọng tăng trưởng xanh của Việt Nam: “Việt Nam đã đưa ra những cam kết mạnh mẽ về tăng trưởng xanh và đạt mức phát thải ròng bằng 0 (net-zero) vào năm 2050. Đây là những mục tiêu tham vọng và chính đáng. Tuy nhiên, tham vọng là chưa đủ. Chúng ta cần dữ liệu: đáng tin cậy, kịp thời và tích hợp để kết nối các lĩnh vực môi trường, kinh tế, năng lượng và thị trường lao động.”

Việc xây dựng các Chỉ tiêu Việc làm Xanh phản ánh nỗ lực của Việt Nam trong việc cụ thể hóa các khái niệm toàn cầu thành những công cụ thực tiễn phù hợp với điều kiện quốc gia. Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính đã hợp tác chặt chẽ với Cục Thống kê triển khai dự án trong đó các định nghĩa then chốt, phạm vi và phương pháp đo lường, đồng thời đảm bảo sự phù hợp với các tiêu chuẩn thống kê quốc tế. Bên cạnh việc phát triển khung khái niệm, hai cơ quan đã thử nghiệm Bộ Chỉ tiêu thông qua một cuộc khảo sát thí điểm. Kết quả cho thấy các chỉ tiêu có phương pháp luận vững chắc, phản ánh thực tế kinh tế Việt Nam và có thể tích hợp vào hệ thống thống kê quốc gia sau khi được hoàn thiện thêm, từ đó cung cấp những thông tin quan trọng phục vụ nghiên cứu, xây dựng và điều chỉnh các chính sách về lao động, việc làm, phát triển nguồn nhân lực gắn với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.